Danıştay 2. Daire E.2021/5210 K.2021/4072

Dava konusu istem : Dava; Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ...Mahallesi, ...Caddesi, No:...adresinde bulunan, mevcut imar planında, imar yolu ve mezarlık olarak planlanmış taşınmazın 2.074,02 m² 'lik kısmının tel çit ile çevrilerek otopark ve oto yıkama alanı olarak 26/05/2011-31/01/2017 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 208.391,35 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ...günlü, ...sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ve anılan ihbarnamenin tahsili amacıyla düzenlenen 185.073,69 TL tutarındaki ...günlü, ...sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 06/05/2017 tarihinde şirket adresinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren 60 günlük yasal süresi içerisinde, davanın en geç 05/07/2017 tarihinde açılması gerekirken 14/02/2018 tarihinde açılan davanın ecrimisil düzeltme ihbarnamesine ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı ve tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edilmesinin de ecrimisil düzeltme ihbarnamesi yönünden dava açma süresini canlandırmayacağı;

dava konusu ödeme emri yönünden ise, takibi yapılan alacağın vadesinde ödenmediği ve dayanak işlemin iptali isteminin de süre aşımı nedeniyle reddine karar verilerek kamu alacağının kesinleştiğinin görülmesi karşısında, kesinleşen kamu alacağının tahsili amacıyla tanzim olunan ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; ecrimisil düzeltme ihbarnamesine ilişkin kısım yönünden süre aşımı nedeniyle, ödeme emrine ilişkin kısım yönünden ise esastan davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının istinaf başvurusu reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği, taşınmazın Belediyenin tasarrufunda bulunmadığı, taşınmaz taraflarına ait iken imar planı sebebiyle düzenleme ortaklık payı olarak, tapudan terkin edildiği ve aslında kendilerine ait taşınmaza zilyed bulundukları, Belediyenin plana uygun davranmaması sonucunda hala kullanım varmış gibi göründüğü ancak esasen yapı da bulunmadığı, işgal, süre ve bedele ilişkin tespitlerin hatalı olduğu, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği belirtilerek kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen reddi ve kısmen de kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bakılan dava; Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ...Mahallesi, ...Caddesi, No:...adresinde bulunan, mevcut imar planında, imar yolu ve mezarlık olarak planlanmış taşınmazın 2.074,02 m²'lık kısmının tel çit ile çevrilerek otopark ve oto yıkama alanı olarak 26/05/2011-31/01/2017 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 208.391,35 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile anılan ihbarnamenin tahsili amacıyla düzenlenen ...günlü, ...sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur...." kuralına yer verilmiştir.

01/08/2010 günlü, 27659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak, aynı tarihte yürürlüğe giren, 23/07/2010 günlü, 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 25. maddesiyle 2886 sayılı Kanun'a eklenen "Terkin edilecek ecrimisiller" başlıklı geçici 3. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tespit ve takdir edilen, tebliğ edilen veya tahakkuk ettirilen ecrimisil alacaklarının tespit tarihinden geriye doğru beş yılı aşan kısmı hangi aşamada olursa olsun düzeltilir veya terkin edilir, tahsil edilmiş olanlar iade edilmez." hükmü yer almaktadır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 'Ödeme emri' başlıklı 55. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmış olup, 'Ödeme emrine itiraz' başlıklı 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı iddialarıyla dava açabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme kararının, ecrimisil düzeltme ihbarnamesi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının incelenmesinde: Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Kararın, ödeme emri yönünden, davanın reddine ilişkin kısmının incelenmesinde:

Dava dosyasının incelenmesinden.

31/01/2017 günlü Taşınmaz Tespit Tutanağı ile dava konusu 1.326,136 m2 imar yolu ve 747,890 m2 mezarlık olarak kamuya terk edilmiş alanın, davacı şirket tarafından ticari amaçlı araç yıkama ve park yeri olarak 26/05/2011 tarihinden öncesinden itibaren kullanıldığının tespit edildiği; ...günlü, ...sayılı ecrimisil ihbarnamesiyle 2.074,02 m2 alanın 26/05/2011 tarihinden 31/01/2017 tarihine değin işgalinden bahisle 315.423,90 TL ecrimisil istenildiği; davacının itirazı üzerine yeniden toplanan Ecrimisil Kıymet Takdir Komisyonunun 02/05/2017 günlü kararıyla, dava konusu alanın;

mezarlık ve imar yolu olarak ayrılan kısımlarının 01/04/2014 tarihinde Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğuna geçtiği belirtilerek üç kısıma ayrılarak belirtilen bu iki kısma (A ve B) ilişkin işgal sürelerinin 26/05/2011 öncesi-01/04/2014 tarihleri arası olarak (788 takvim günü) işgal süresi olarak ayrı ayrı, (C) kısmı için ise (1825) takvim günü işgal süresi olarak düzeltilmek suretiyle, itirazın kısmen kabulü yolunda düzenlenen dava konusu ...günlü, ...sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesiyle 208.391,35 TL ecrimisil istenildiği.

Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün ...günlü yazısıyla Mali Hizmetler Müdürlüğü'nden toplam 166.713,08 TL'nin, 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsilinin istenildiği ve bu istem doğrultusunda da dava konusu diğer işlem olan 30/01/2018 günlü, 2017/298 sayılı ödeme emrinin düzenlendiği; davalı idarece süresi içerisinde sunulan savunma dilekçesinde taşınmaz tespit tutanağının düzenlenmesinden geriye doğru en fazla 5 yıl olmak üzere, işgal başlangıç tarihinin 26/05/2011 olarak belirlenmek suretiyle hesaplama yapıldığının belirtildiği görülmüştür.

Uyuşmazlık konusu olayla ilgili olarak, 2886 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi uyarınca, işgalin tespit edildiği tarihten itibaren geriye doğru beş yılı aşan süre için ecrimisil istenilmesinin mümkün olmamasına karşın, idare tarafından düzenlenen ve yukarıda incelenen dava konusu işlemler ile dayanağı işlemlerde gerek tutarların ve gerekse tarihlerin uyuşmadığı ve davalı idare tarafından da bu hususta yeterli, somut açıklama yapılmadığı, başka bir anlatımla ödeme emrinin, mevzuata uygunluğunun tartışmaya yer vermeyecek biçimde net olarak ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince; dava konusu ...günlü, ...sayılı ödeme emri "borcum yoktur" itirazı kapsamında incelenerek; öncelikle yukarıda belirtilen hususun, idarece net şekilde ortaya konulmasının istenilmesini müteakiben, dava konusu tespit tarihinden geriye doğru 5 yılı aşan kısımlarının terkini; 5 yıl içinde kalan kısmının ise net şekilde belirtilmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.