Danıştay 2. Daire E.2021/5905 K.2021/3195

İstemin konusu

Davacı şirketin kömür eleme, paketleme ve depolama faaliyeti ile uğraştığı işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... günlü, ... sayılı kararı ile bu karara istinaden işyerinin 10/04/2013 tarihinde mühürlenerek kapatılacağını bildiren Samsun Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığının 02/04/2013 tarihli işleminin iptali talebiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda ...

İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararın gerekçe değiştirilerek onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 günlü, E:2016/10745, K:2019/11006 sayılı kararının. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem :Dava, davacı şirketin kömür eleme, paketleme ve depolama faaliyeti ile uğraştığı işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden işyerinin 10/04/2013 tarihinde mühürlenerek kapatılacağını bildiren Samsun Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığının 02/04/2013 tarihli işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin kömür eleme, paketleme ve depolama faaliyeti ile uğraştığı işyerinin Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08/11/2005 tarihli geçiş yolu izin belgesinin bulunduğu, bu izin belgesinin tesisin önünden geçen 10 metrelik imar yolunun yapılarak, taşıt trafiğine açılması halinde, tesisin Devlet karayoluna bağlantısı kesilerek giriş çıkışın imar yolundan yapılacağı belirtilerek düzenlendiği,

davalı idare tarafından ise imar planında görülen imar yolu ile ilgili herhangi bir çalışmanın yapılmadığı ve idarenin 2013-2014 yatırım programında da anılan yolun yapımının bulunmadığı, davacı şirketin kömür eleme, paketleme ve depolama faaliyeti ile uğraştığı işyerinin üzerinde bulunduğu taşınmazın yürürlükteki imar planında konut dışı kentsel çalışma alanı kullanımında olduğu ve parselin içerisinde akaryakıt tesisi işaretinin de bulunduğu,

konut dışı kentsel çalışma alanı içerisinde, akaryakıt satış ve bakım istasyonları, dumansız, kokusuz atık ve artık bırakmayan ve çevre sağlığı yönünden tehlike arzetmeyen imalathaneler ile patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depoların yapılabileceği, kömür eleme, paketleme ve depolama faaliyetinin de imar planında bu şekilde fonksiyonlandırılan alanlarda gerçekleştirilebileceği ve akaryakıt istasyonu ile bu tesisin bir arada bulunmasını engelleyen bir düzenlemenin mevzuatta yer almadığı, dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 günlü, E:2016/10745, K:2019/11006 sayılı kararıyla; mevzuat gereğince, işyerine noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilip giderilmediği saptanmadan, işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve bu ruhsatın verdiği çalışma hakkı varken işletmenin süresiz olarak faaliyetten men edilmesine olanak bulunmadığından,

hukuka aykırı dava konusu işlemin iptali yolundaki temyizen incelenen karar sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen hususlar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle temyize konu İdare Mahkemesi kararı gerekçe değiştirilerek onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacı şirketin kömür eleme, paketleme ve depolama faaliyetleri gerçekleştirdiği, kömürün elenmesi, paketlenmesi ve depolanması neticesinde aşırı miktarda toz oluştuğu, temyize konu karara dayanak yapılan Plansız Alanlar imar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 24. bendinde yer alan düzenlemeye göre bu alanlarda dumansız, kokusuz atık ve artık bırakmayan ve çevre sağlığı yönünden tehlike arz etmeyen depoların yapılabileceğinin belirtildiği, dava konusu olayda ise kömür tozunun atık niteliğinde olduğu gibi, tesisin çevre sağlığı yönünden de tehlike arz ettiğinin açık olduğu,

ayrıca kömürün depolandığı alanlarda kömür kızışması nedeni ile kendiliğinden yangın çıkabildiği, dava konusu tesis patlayıcı, parlayıcı özelliğe sahip olduğundan, tesisin etrafında akaryakıt istasyonu bulunmaması gerektiği, tesisin giriş ve çıkışlarının doğrudan karayolundan yapılması nedeni ile tehlike arz ettiği ve kazalara sebebiyet verdiği ayrıca tesisin çevre kirliliğine neden olduğu konularında vatandaşlar tarafından yapılan şikayetlerin bulunduğu ileri sürülerek, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirilerek onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 günlü, E:2016/10745, K:2019/11006 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

10/08/2005 tarih 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlığını taşıyan 8. maddesinde; "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir.

(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.

İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez...." hükmü,

Anılan yönetmeliğin "Ruhsat değişikliği gerektiren haller" başlıklı 28. maddesi ise; "Gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanının değişmesi durumunda yeniden ruhsat alınması zorunludur.

Gayrisıhhî müesseselerin sahibinin değişmesi durumunda, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni malik adına ruhsat düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirketin "kömür eleme ve paketleme" faaliyetini sürdürdüğü alanda daha önce dava dışı üçüncü bir şirket tarafından, "kömür eleme ve paketleme" faaliyeti yapıldığı, bu faaliyet kapsamında anılan şirket adına 05/01/2006 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, işyerinin davacı şirket tarafından devralınması üzerine, aynı kapsamda gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının 08/07/2009 tarihinde davalı idarece düzenlenerek davacı şirkete verildiği, davacının şirket unvanında değişiklik yapılması üzerine,

unvan değişikliğinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına işlenmesi için idareye başvurduğu, davalı idarece, işyeri dosyasında ve mahallinde yapılan incelemede eksiklikler tespit edildiği, Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından "yol geçiş izniyle ilgili eksikliklerin tamamlanması" gerektiği, İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı tarafından da, "akaryakıt istasyonu ile kömür eleme paketleme tesisinin birarada olmasının imar planı kararına uygun olmadığı"nın bildirildiği,

bu eksiklikler gerekçe gösterilerek işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden işyerinin 10/04/2013 tarihinde saat 11.00'da mühürlenerek kapatılacağını bildiren Samsun Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı'nın 03/04/2013 tarihli işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı şirket tarafından "kömür eleme, paketleme ve depolama" faaliyet konusu ile işletilmekte olan işyerinin, faaliyet konusu ve adresinin değişmemesi, sadece davacı şirketin unvanında değişiklik yapılmış olması nedeniyle, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, davacı şirketin talebinin, yeni ruhsat başvurusu olarak değerlendirilmeyip, unvan değişikliği yönünden değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, ruhsatlı işyerlerinde, ruhsat verilme şartlarına aykırı durumların tespit edilmesi durumunda, idarece ilgili mevzuat uyarınca 15 gün süre verileceği, bunun yerine getirilmemesi halinde, idarece ilgili mevzuat uyarınca işlem tesis edilebileceği açıktır.