Danıştay 2. Daire E.2021/6295 K.2023/6095

Dava Konusu İstem

Dava; Sivas ili Şarkışla Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacının, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı Çevreyolları Trafik Ekipler Amirliğinde görevli iken Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-2. maddesi uyarınca "Yazılı kağıt ve belgeleri kastı olmaksızın yitirmek'' fiilini işlediğinden bahisle dört günlük aylık kesim cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde trafik suç tutanakları ve dip koçanlarının kaybolmasıyla ilgili olarak hakkında yapılan soruşturmada alınan ifadesinden yazılı kağıt ve belgeleri kastı olmaksızın yitirmek suçunu işlediğinin sabit olduğunun görüldüğü,

ancak davaya konu işlemde suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özelliği dikkate alınarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesinin tatbikine yer olmadığına karar verilmişse de, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan şekliyle Tüzüğün 15. maddesi göz önünde bulundurularak davacının geçmiş hizmetleri ve sicilleri yönünden değerlendirilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; soruşturma konusu tutanakların teslim alınması, mutemet ve ilgili görevlilere teslim edilmesi ve bunların muhafazası işlemlerini usulüne uygun yapmayarak davacının istemeyerek de olsa tutanak ve dip koçanlarının kaybolmasına neden olduğundan, eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırıldığı, suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özelliği dikkate alınarak hakkında ilgili Tüzüğün 15. maddesinin uygulanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sivas ili Şarkışla Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacının, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı Çevreyolları Trafik Ekipler Amirliğinde görevli iken Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-2. maddesi uyarınca "Yazılı kağıt ve belgeleri kastı olmaksızın yitirmek'' fiilini işlediğinden bahisle dört günlük aylık kesim cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 125. maddesinin 4. fıkrasında, "Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idarİ eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun -dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle- 2. maddesinin 2. fıkrasında, "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler, yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." kuralına yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/B-2. maddesinde "yazılı kağıt ve belgeleri kastı olmaksızın yitirmek" fiili, dört ila on günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, aynı Tüzük'ün "Bir alt ceza verilmesi" başlıklı 15. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan metninde ise; "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı, Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinin 2. alt bendinde de; "Resmi belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek" fiilinin dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne bağlı Çevreyolları Trafik Ekipler Amirliği'nde 30/12/2013-08/01/2014 ve 09/01/2014 tarihlerinde yapılan tasnif ve kontrol işlemleri sırasında 7 adet trafik idari para cezası karar tutanağı, 12 adet trafik suç tutanağı ve dip koçanlarının kaybolduğunun tespit edilmesi sonrasında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda davacının kendisine zimmetli tutanağı teslim alma, görevlilere teslim etme ve muhafazası işlemlerini usulüne uygun yapmayarak yazılı kağıt ve belgeleri kastı olmaksızın yitirmek fiilini işlediğinden bahisle dört günlük aylık kesim cezası ile cezalandırılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, soruşturma kapsamında alınan ifadeler, soruşturma raporu ile ekindeki bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde; soruşturma kapsamında davacının öncelikle bilgi sahibi olarak beyanın alındığı, söz konusu beyanda; "motosikletli trafik polisi olarak görev yaptığını, zimmet karşılığı verilen tutanak ve formları motorun arkasında bulunan fileye sıkıştırarak seyyar çanta içerisinde muhafaza ettiklerini, motosikletle TEM Kuzey FSM istikametinde seyir halindeyken kimyasal park alanına geldiğinde içinde tutanak, form ve çeşitli malzemelerin bulunduğu çantanın düşmüş olduğunu fark ettiğini, çantayı aramasına rağmen bulamadığını,

… - … seri numaralı tutanakların bu çanta içerisinde olduğunu, çantayı düşürmek suretiyle ceza makbuzlarını zayi ettiğini, bilerek ve isteyerek yapmadığını" belirttiği, bu beyanı sonrasında soruşturmaya dahil edilerek alınan ifadesinde de yine aynı beyanlarda bulunduğu görülmüştür.

Bu durumda, davacının bilgi sahibi olarak verdiği beyan ve ifadesinde soruşturma konusu tutanakları düşürerek kaybettiğini belirtmesi karşısında yazılı kağıt ve belgeleri kastı olamaksızın yitirmek fiilini işlediği sabit olduğundan, sübut bulan fiili nedeniyle verilen dava konusu disiplin cezasında hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamıştır.

Her ne kadar, İdare Mahkemesince Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesi dikkate alınarak davacının geçmiş hizmetleri ve sicilleri yönünden değerlendirilmediğinden, disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş ise de; yukarıda yer verilen Anayasal ve yasal düzenlemeler ile Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesinde yer alan "uygulanabilir" ibaresinden;

emniyet teşkilatı mensuplarının geçmiş hizmetlerinin olumlu ve sicillerinin iyi olması halinde disiplin cezasına konu fiillerinin karşılığı olan disiplin cezasından bir derece alt cezanın verilmesi konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, söz konusu yetkinin kullanılması açısından idarenin yargı kararıyla yönlendirilmesine veya takdir hakkına müdahale edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, aksi durumun yerindelik denetimine sebep olacağı açıktır.