Danıştay 2. Daire E.2021/6684 K.2023/3561

Dava Konusu İstem

Dava, ... İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Karaman ili, Sarıveliler İlçe Emniyet Amirliğinde görevli olduğu dönemde, hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunduğundan bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı fiili daha önce de işlediği ve ... günlü, ... sayılı İl Polis Disiplin Kurulu Kararı ile cezalandırıldığı anlaşıldığından, tekerrür nedeniyle anılan Tüzüğün 14. maddesi uygulanarak 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Karaman Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında tekerrüre esas alınan Karaman Valiliği İl Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacıya verilen "6 ay kısa süreli durdurma" cezasının, davacı tarafından açılan iptal davası neticesinde ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda; davacı hakkında daha önce verilen ancak mahkeme kararıyla iptal edilen disiplin cezasının tekerrüre esas alınarak, Tüzüğün 14. maddesi uygulanmak suretiyle, davacıya işlediği fiil için öngörülen disiplin cezasından bir derece ağır olan disiplin cezasının verilmesi yönündeki dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 13/11/2017 günlü, E:2016/14966, K:2017/22781 sayılı kararıyla, anılan idare mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının tekerrüre esas alınan eylemine ilişkin olarak, ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunca verilen ... günlü, ... sayılı karar uyarınca altı ay kısa süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesi işlemine ilişkin yargısal sürecin henüz devam ettiği, henüz kesinleşmemiş bir kararın idare mahkemesince iptal kararına gerekçe gösterilmesinin hukuka aykırı olduğu, davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiği ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

Murat Uçucu

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 13/11/2017 günlü, E:2016/14966, K:2017/22781 sayılı kararı kaldırılarak, uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...

İlçe Emniyet Amirliğinde görev yapan polis memuru davacının, ilçede yaşayan bazı bayanlarla ilişkisinin olduğu yönündeki iddialar üzerine başlatılan idari soruşturma sonucunda hazırlanan ... günlü, ... sayılı Disiplin Soruşturma Raporu ile; davacının bekar olması, ilçede ahlaksız olarak bilinen ... isimli bayanla değişik zaman ve yerlerde birlikte görülmüş olması, oto yıkamacılığı yapan Veysel isimli şahsın işyerine çok sık gitmesi gibi hususların, ilçe halkı arasında dolaşan iddiaların sebepsiz olmadığını gösterdiği,

davacının anılan davranışlarıyla hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunduğundan bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla tecziyesi önerilmiştir.

Karaman Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla; davacının daha önce de aynı suçu işlediği ve cezalandırıldığı anlaşıldığından, tekerrür nedeniyle Tüzüğün 14. maddesi uygulanarak onaltı ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesine karar verilmiştir. Anılan kararın iptali istemiyle temyizen görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5. maddesinde, "hizmet dışında resmî sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin, 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve hallerden olduğu hüküm altına alınmıştır.

Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde her yinelenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü ve daha sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Her ne kadar idare mahkemesince, davacı hakkında daha önce verilen ancak mahkeme kararıyla iptal edilen disiplin cezasının tekerrüre esas alınarak, Tüzüğün 14. maddesi uygulanmak suretiyle onaltı ay uzun süreli durdurma cezası verilmesi yönündeki dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, somut uyuşmazlıkta öncelikle, davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; Mahkemece, öncelikle fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise, yukarıda anılan 7068 sayılı Kanun'da tekerrür düzenlemesine yer verilmemesine ilişkin lehe düzenleme dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, bu yapılmadan eksik inceleme ile verilen dava konusu işlemin iptai yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Uyuşmazlıkta; davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı fiili daha önce de işlediği ve ... günlü, ... sayılı İl Polis Disiplin Kurulu Kararı ile cezalandırıldığı gerekçesiyle, tekerrüre ilişkin Tüzüğün 14. maddesi uygulanarak 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.

Kelime olarak tekrarlanma anlamını taşıyan tekerrür, hukuk dilinde bir kimsenin işlediği bir suç nedeniyle hüküm giymesinden sonra, belirli bir süre içerisinde yeni bir suç işlemesini ifade etmektedir. Tekerrür artırımıyla amaç, kişinin yeniden suç işlemesi halinde daha ağır ceza verileceğini bilmesi ve bu şekilde suç işlenmesinin caydırılmasıdır.

Davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda; tekerrür nedeniyle cezanın artırılabilmesi için, öncelikle dava konusu işleme konu fiilin sübuta erip ermediği ve bu fiilin ilgili yasal düzenleme kapsamında "hizmet dışında resmî sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin karşılığı "6 ay kısa süreli durdurma" cezasını gerektirip gerektirmediğinin değerlendirilmesi ve yapılacak değerlendirme sonucuna göre fiilin sübuta erdiği kanaatine varılması durumunda,

tekerrüre esas alınan önceki disiplin cezasının akibetinin araştırılması (kesinleşip kesinleşmediği- yargı kararıyla iptal edilip edilmediği- tekerrür süresinin dolup dolmadığı gibi) ve cezanın tekerrür nedeniyle artırılmasının gerekip gerekmeyeceği belirlendikten sonra şayet tekerrür koşullarının oluştuğu sonucuna varılır ise bu kez 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesi Hakkında Kanun hükümleri de dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.

Bu bakımdan, İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenirken isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediği tespit edildikten sonra, yukarıdaki açıklamalar ışığında, tekerrür nedeniyle bir derece ağır ceza uygulanabilmesi için tekerrüre ilişkin şartların somut olay kapsamında oluşup oluşmadığına yönelik hukuki bir değerlendirme yapılması ve bu kapsamda tekerrüre esas alınan disiplin cezasının akıbetinin de araştırılması gerekirken, söz konusu değerlendirme yapılmadan işlemin iptali yönünde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. Belirttiğim nedenlerle bozma kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.