Danıştay 2. Daire E.2021/6832 K.2024/2324

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, dava dosyası ve soruşturma raporunun birlikte değerlendirmesinden, davacıya görevli olmadığı halde sendika toplantısına katılmaktan ceza verilmediği, Emniyet Genel Müdürlüğünün emniyet işkolunda sendikalaşmayla ilgili olarak teşkilata göndermiş olduğu ... tarih ve ... sayılı genel emir yazısının davacıya tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir belgenin de idarece sunulamadığı dikkate alındığında, davacının fiilinin "amirin emrini yapmamak" kapsamında değerlendirilmeyip, "görev sırasında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

dolayısıyla verilen ceza ile isnat edilen fiil arasında orantısızlık bulunduğu sonucuna ulaşılmakla, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; disiplin cezasına konu olan davacı fiilinin yapılan soruşturmayla tespit edildiği ve sübuta erdiği, dava konusu işlemin usule ve hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşince Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; ... İl Emniyet Müdürlüğü Hassas Bölgeleri Koruma Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında, Emniyet-Sen ... İl Temsilciliğinin açılışına katılmak, sendikal faaliyetlerde bulunmak fiilleri nedeniyle yapılan soruşturma sonucu; 4688 sayılı Kanun'un 15/j maddesi uyarınca Emniyet teşkilatı personelinin sendika kurmasının yasak olduğuna dair Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı genel emir yazısından haberdar olmasına karşın bu emre muhalefet ederek "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinin tespit edildiği, ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının “24 ay uzun süreli durdurma cezası” ile cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün "Amirin Emrini Yapmamak:" başlıklı 10. maddesinde, "Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir.'' hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer taraftan, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır.

İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla olayda tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu disiplin cezasının, davacının 03/02/2013 tarihinde Manisa ilinde Emniyet-Sen irtibat bürosunun açılışına katıldığından bahisle sendikal faaliyet nedeniyle verilmediği, Emniyet Genel Müdürlüğünün emniyet işkolunda sendikalaşmayla ilgili olarak teşkilata göndermiş olduğu ... tarih ve ... sayılı genel emir yazısına uymama nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği; ancak genel emir yazısının davacıya tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir belgenin de idarece sunulamadığı dikkate alındığında;

davacının eyleminin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde yer alan ''Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir." suç tanımına uymadığı; diğer bir ifadeyle Tüzük'ün 10. maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda; "davacının fiilinin 'görev sırasında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak' kapsamında değerlendirilmesi gerektiği" yolundaki gerekçede hukuki isabet görülmemiş olmakla birlikte, temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.