Danıştay 2. Daire E.2021/7251 K.2024/6429

Dava Konusu İstem

Polis memuru olarak görev yapan davacı, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin... günlü,... karar sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle oluşan maddi zararlarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ...

İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken kendisini E.G. isimli bir kadının eşi ve kamyon şoförü olarak tanıttığı ve O.Ç. isimli müştekiyi 22/05/2015 tarihinde evlendirme vaadiyle 50.500,00-TL dolandırdığı iddiası üzerine Emniyet Genel Müdürlüğünce 08/12/2015 tarihinde soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması başlatıldığı, anılan fiil nedeniyle davacı hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinin...

Esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığı ve davanın derdest olduğu, 23/01/2017 tarihli soruşturma raporunda; davacının, E.G. isimli şahısla birlikte dolandırıcılık yaparak suç işlediği ve bu suçun yüz kızartıcı suçlardan olduğu gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezası ile cezalandırılması yönünde getirilen teklif üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacının, mağdurlarının farklı olduğu birden fazla dosyada sanık konumunda olduğu,

birlikte hareket ettiği E.G isimli şahsın 20'si dolandırıcılık olmak üzere toplam 27 adet suç kaydının bulunduğu, davacının da aktif olarak içinde bulunduğu fiillerle üçüncü şahısların evlendirme bahanesi ile dolandırıldığı hususunun sabit olduğu, daha önce de benzer eylemleri nedeni ile çeşitli disiplin cezaları aldığı;

ancak davacının hal ve hareketlerine devam ettiği, tüm bu eylemleri bilerek ve isteyerek düzenli olarak yaptığı, her ne kadar isnat olunan fiillerle ilgili olarak davacı hakkında henüz verilmiş bir mahkumiyet kararı olmasa da 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi hükmü uyarınca verilecek disiplin cezalarında verilmiş ve/veya kesinleşmiş bir ceza mahkumiyeti aranmayacağı, davacı hakkında henüz verilmiş bir beraat kararı da olmadığı,

kaldı ki davacı hakkında ceza davası bulunmasının ayrıca disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği, davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğu hususunun sübuta erdiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, Mahkeme kararında somut gerekçelere yer verilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

O.Ç. isimli müştekinin, ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında, kendisini 22/05/2015 tarihinde evlendirme vaadiyle dolandırdığı yönünde ... Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı şikayet üzerine, Emniyet Genel Müdürlüğünce soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması başlatılmıştır.

23/01/2017 tarihli soruşturma raporunda; davacının işlemiş olduğu dolandırıcılık fiilinin yüz kızartıcı suçlar arasında sayıldığı, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 34/1 maddesine istinaden, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yönünde teklif getirilmiş ve ... günlü,

... karar sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile davacı "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmıştır.

Anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle oluşan maddi zararlarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. Öte yandan; UYAP kayıtları üzerinde yapılan incelemede, dava konusu disiplin cezasına esas fiilleri nedeniyle hakkında yürütülen ceza yargılamasında... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E..., K:... sayılı kararıyla davacının dolandırıcılık suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, karara yapılan istinaf başvurusunun ise kesin olarak reddedildiği görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Davaya konu disiplin cezasına esas fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Emniyet Teşkilatında çalışan her sınıftan memura verilecek disiplin cezalarını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlarla cezaların derece ve miktarı bu Tüzükte gösterilmiştir." hükmü yer almış.

8/6. maddesinde, "Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme, veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira" fiilleri meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış.

9. maddesinde, "Memurluktan çıkarma cezası için Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin E fıkrasında, "Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet Memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." olarak tanımlanmış ve (g) bendinde "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuç doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler.

Bu bakımdan kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bakılan uyuşmazlıkta, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtları üzerinden yapılan incelemede elde edilen ceza mahkemesi kararı bir arada değerlendirildiğinde; davacının üzerine atılı dolandırıcılık fiilini işlediğinin sübuta erdiği; ancak fiilin işlendiği 22/05/2015 tarihinde Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yürürlükte olduğu ve dolandırıcılık fiilinin anılan Tüzük'te meslekten çıkarma cezası ile cezalandırmayı gerektirdiği, ancak davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırıldığı görülmektedir.

Buna göre; olayda, davalı idarece işlemin sebep unsuru olarak gösterilen fiilin, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamında görülerek dava konusu disiplin cezasının verildiği anlaşılmakta ise de, davacının üzerine atılı dolandırıcılık fiilinin karşılığı disiplin cezası hükmünün, disiplin cezasına konu eylem tarihi itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde mevcut olduğu dikkate alındığında, davacının disiplin cezasıyla cezalandırılması noktasında öncelikle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün uygulanması gerekirken,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun uygulanması suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasında hukuka uyarlık, davayı reddeden İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.