Danıştay 2. Daire E.2021/77 K.2021/4335

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

.... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı temyize konu kararıyla; davacıya ait işletmenin bulunduğu yapının mimari projesine aykırılık taşıdığı yönündeki tespit üzerine mimari proje aslına ulaşılamadığından tespitin dayanağı belgelerin davalı idarece ortaya konulamaması karşısında, söz konusu tespite istinaden davacıya ait işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin 14/10/2019 günlü, E:2016/9623, K:2019/6638 sayılı kararıyla, imara aykırılıklar konusunda mülklerin sahiplerince bir ihtilaf çıkartılmadığı, imar mevzuatına göre tadilat ruhsatı başvurusunda bulunma hakkının mülklerin sahiplerinde olduğu ve işyerini işleten davacı şirketin bu konuda mülk sahiplerinden bağımsız olarak başvuru hakkının bulunmadığı da gözönüne alındığında, süresi içinde belirtilen aykırılıkları gidermeyen davacı şirketin işyerinin, imara aykırılıklar giderilinceye kadar kapatılması yolundaki dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına hükmedilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından; yapı tatil zaptından haberdar olunmadığı, mimari projenin verilmesi için idareye başvurulduğu, idarece verilen cevabi yazıda projenin bulunmadığının bildirildiği, kapatma işlemine dayanak tespitin idarece somut nitelikteki belgelerle ortaya konulamadığı, mimari projenin arşiv kayıtlarında bulunmaması nedeniyle davacının eksiklikleri gidermesinin mümkün olmadığı bu nedenlerle bozma kararının kaldırılarak mahkeme kararının onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 14/10/2019 günlü, E:2016/9623, K:2019/6638 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden.

İzmir İli, Bornova İlçesi, ...Caddesi, No:...adresinde faaliyet gösteren davacıya ait işyerinin bulunduğu yapının, "zemin kat ...nolu bağımsız bölümdeki dükkan ile ...nolu bağımsız bölümdeki dükkan arasındaki beden duvarının yıkılarak birleştirildiği ve batar kat ön ve yan cephede ruhsat ve eklerine aykırı olarak balkon imalatı yapıldığı ve yapının ......adlı işletme tarafından kullanıldığının 31/10/2011 tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edildiği, söz konusu aykırılıkların giderilmesi amacıyla 06/01/2012 tarihinde davacıya ihtarda bulunulduğu,

bunun üzerine davacı tarafından 17/01/2012 tarihinde başvuru yapılarak yapıya ait mimari projenin istenildiği, davalı idarece verilen ...günlü, ...sayılı cevabı yazı ile arşiv dosyasında yapılan incelemede mimari proje aslına rastlanılmadığının davacıya bildirildiği, 20/01/2012 tarihinde yapılan ikinci denetimde aykırılığın giderilmediğinin tespit edilerek kapatmaya esas tutanağın düzenlendiği,

sonrasında ise davacıya ait işyerinin, yapı tatil zaptında belirtilen aksaklıklar giderilinceye kadar kapatılmasına ilişkin ...günlü, ...sayılı yazıyla bildirilen ...günlü, ...sayılı Bornova Belediye Başkanlığı işleminin tesis edilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; 3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. ...

C) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü yer almaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. ... İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. ... ", "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının işletmekte olduğu cafe-bar faaliyet konulu işyerinin bulunduğu taşınmazda imara ve mimari projeye aykırı hususlar tespit edilmiş, bu aykırılıkların giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verilmiş ve süre sonunda aykırılıkların giderilmediği gerekçesiyle işyerinin imara aykırılıklar giderilinceye kadar faaliyetten menine karar verilmişse de, dava konusu işlem tesis edilmeden önce işyerine ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmemiştir.

Hukuka uygun şekilde alınmış bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösteren bir işyerinin ancak mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde yine mevzuatta öngörülen usul izlenerek kapatılabilmesi mümkündür.

Bu durumda; her ne kadar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerekmekte ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda metnine yer verilen 13. maddesi uyarınca, işyerinde tespit edilen imara aykırılıkların giderilmesi için verilen onbeş günlük sürenin sonunda bu hususların giderilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve akabinde kapatılması mümkün ise de, söz konusu işyeri için verilen ve hukuken geçerliliğini koruyan işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerinin süresiz olarak faaliyetten men edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline hükmeden İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.