Danıştay 2. Daire E.2021/8039 K.2025/783

Dava Konusu İstem

Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/E-g maddesi uyarınca Devlet Memurluğundan Çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesi'nin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla. 24/10/2016 tarihli tutanak, olay yeri kamera kaydı çözümlemeleri, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan davacı beyanları, araştırmayı yapan polis memurlarının ifadeleri, "Bina İçinde Muhafaza Altına Alınmış Olan Eşya Hakkında Hırsızlık, Hırsızlık" suçundan açılan ceza davasında, hırsızlık suçunun sübuta erdiği belirtilerek 3 Ay 10 Gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına ilişkin ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... günlü, E:...

K:... sayılı kararı bir bütün halinde değerlendirildiğinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunun sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; kendisine ceza yargılamasında HAGB kararı verildiği, bu karara istinaden işten çıkarılmasının masumiyet karinesinin ihlali anlamına geleceği, hukuka aykırı olan mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

24/10/2016 tarihinde ...

Polisevi'nde görevli bir polis memurunun beylik tabancasını kaybettiği bilgisinin alınması üzerine Asayiş Şube Müdürlüğüne bağlı polis ekiplerinin olay yerine intikal ettiği, yapılan araştırmada polis memurunun tuvalete girdiği, beylik tabancısını tuvalette bulunan askılığa astığı, beylik tabancasını almadan tuvaletten ayrıldığı, kamera kayıtlarının incelenmesinden, polis memurunun ardından anılan tuvalete giren davacının hareketlerinden şüphelenilmesi üzerine durumun kendisine sorulduğu,

davacının tuvalette silah bulduğunu ve söz konusu silahı benzin istasyonunda bulunan aracına sakladığını ifade etmesi üzerine silahın söz konusu araçtan alındığı, durumun 24/10/2016 tarihli tutanakla tespit edildiği, bunun üzerine davacı hakkında adli ve idari soruşturmanın başlatıldığı,

idari soruşturma neticesinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunun işlendiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/E-g maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine karar verilmesi üzerine anılan kararın iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

Davacı hakkında, "Bina İçinde Muhafaza Altına Alınmış Olan Eşya Hakkında Hırsızlık, Hırsızlık" suçundan açılan ceza davasında, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararı ile hırsızlık suçunun sübuta erdiği belirtilerek 3 Ay 10 Gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin (E) fıkrasında, "Devlet Memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet Memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." şeklinde tanımlama yapıldıktan sonra maddenin devamında, "Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: ..., g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak, ..." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde, emniyet teşkilatında çalışan her sınıftan memura verilecek disiplin cezalarını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlarla cezaların derece ve miktarı gösterilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen disiplin cezalarının yasal dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur.", 2. fıkrasında da,

"(Değişik:18/10/2018-7148/45 md.) 2/1/2017 tarihli ve 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 23/1/2017 tarihinde devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak; ... b) Bu Kanun yürürlüğe girmeden önce personelin tabi olduğu disiplin mevzuatının ceza hükümleri ile bu Kanunun ceza hükümlerinin farklı olması halinde personelin lehine olan hükümler uygulanır. ..." kuralı öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuç doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler.

Bu bakımdan kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, davalı idarelerce işlemin sebep unsuru olarak gösterilen fiillerin, 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesindeki "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü kapsamında görülerek dava konusu disiplin işleminin tesis edildiği anlaşılmakta ise de;

eylem tarihi itibarıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü yürürlükte olduğundan, öncelikle bu Tüzük hükümleri dikkate alınarak bir değerlendirme yapılması ve ulaşılacak sonuca göre işlem tesis edilmesi gerekirken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun uygulanması suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmaya ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.