Danıştay 2. Daire E.2021/8142 K.2023/4972

Dava Konusu İstem

Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının "Görev sırasında uyumak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-1 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına, anılan Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin …günlü, …sayılı Yozgat Valiliği İl Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; polis memuru olan davacının, olay günü en son 02:00-04:00 saatleri arasında İl Emniyet Müdürlüğü batı kapısında çevre koruma nöbetçisi olduğu, bu saatten sonra istirahatte bulunduğu, hasta olan davacının, grup amir vekilinin sözlü talimatıyla diğer arkadaşı ile birlikte nizamiye içerisine girdiği ve arkadaşının davacı ile ilgilendiği, davacının uyuduğuna ilişkin kamera kaydı bulunmadığı ve söz konusu olayın, sözlü talimat veren grup amir vekili, hasta olan davacı ve diğer tanık polis memuru tarafından da doğrulandığı dikkate alındığında, davacıya isnat edilen fiilin sübuta ermediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 11/01/2018 günlü, E:2016/21105, K:2018/2227 sayılı kararıyla.

İdare Mahkemesince; davacının olay günü en son 02:00-04:00 saatleri arasında İl Emniyet Müdürlüğü binası batı kapısında nöbet görevi bulunduğu, dava konusu disiplin cezasına esas denetimin, davacının istirahatte bulunduğu ve hasta olduğu için grup amir vekilinin sözlü talimatıyla nizamiye içerisinde bulunduğu esnada yapıldığı ve davacının uyuduğuna ilişkin kamera kaydı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davacının akşam 19:00 ile sabah 08:00 saatleri arasında görevi devam ettiğinden,

02:00-04:00 saatleri arasındaki kapı nöbeti haricindeki zaman aralığının da davacının çalışma saatleri içerisinde olduğu, öte yandan nöbet istirahatinden kastın uyumak olmadığının açık olduğu ve soruşturma kapsamında kamera kaydı bulunmasa da İl Emniyet Müdürünce yapılan denetimde Emniyet Müdürünün makam şoförlüğünü yapan polis memurunun ifadesiyle davacı ve arkadaşının uyuduğunun sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu karar bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından, o gün hasta olduğu için kendisiyle ilgilenen diğer polis memuru arkadaşlarının ve görevli amirinin de beyanlarından anlaşılacağı üzere kesinlikle görevi sırasında uyumadığı, uyuduğuna ilişkin iddianın ispatlanamadığı ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 11/01/2018 günlü, E:2016/21105, K:2018/2227 sayılı kararı kaldırılarak, uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, İl Emniyet Müdürlüğü hizmet binası nizamiyesinde görevli olduğu 13/01/2014 günü saat 07:00 sıralarında İl Emniyet Müdürü tarafından yapılan denetleme sırasında, nizamiye içerisindeki koltuklarda uyur vaziyette olduğu ve görev silahının masa üzerine bırakılmış şekilde bulunduğu hususunda tutanak düzenlenmesi üzerine hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.

Bahse konu disiplin soruşturması sonucunda, davacının "Görev sırasında uyumak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-1. ve 15. maddeleri uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (Mülga)Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-1 maddesinde yer alan, "Görev sırasında uyumak" fiili "24 ay uzun süreli durdurma" cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; aynı Tüzük'ün "Bir alt ceza verilmesi" başlıklı 15. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan metninde ise; "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı, Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-b-3 maddesinde "Görev sırasında herhangi bir şekilde uyumak veya uyuklamak." fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayla ilgili tutulan tutanak, denetim sırasında İl Emniyet Müdürü ile birlikte nizamiye binasına gelen polis memurunun disiplin soruşturması kapsamında alınan tanık ifadesi ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı "Görev sırasında uyumak" fiilinin sabit olduğu ve bu fiilin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-1 maddesi kapsamında bulunduğu açıktır.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan, ancak zaman içinde diğer hukuk disiplinlerinde de dikkate alınan bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-1. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-b-3 maddesinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun'daki düzenlemenin davacı lehine olduğu görüldüğünden; dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.