Danıştay 2. Daire E.2021/8428 K.2023/1568

Dava konusu istem: Diyarbakır ili,.

İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "kendisine verilmiş olan tanıtma karnesini veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-6. maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle de Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2. maddesi uyarınca 20 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de,

her bir ceza için anılan Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak sırasıyla 1 günlük aylık kesimi ve 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararda; davacının kendisine verilmiş olan silah ve polis kimlik kokardının muhafaza edilmesi konusunda dikkat ve özen gösterme yükümlülüğünün bulunduğu, davacının ailesiyle birlikte piknik yaptığı esnada çocuğuna köpek saldırması nedeniyle yardım etmeye gittiği, silah ve polis kimlik kokardının da içinde bulunduğu çantasını kendisine ait araçta ve dışardan görülebilecek bir yer olan koltuk üzerine bıraktığı, döndüğünde silah ve polis kimlik kokardının da içinde bulunduğu çantasının çalındığını farkettiği,

her ne kadar çocuğuna köpek saldırması nedeniyle panik halinde araçtan uzaklaşmasının mazeret teşkil edeceği kabul edilse de, jandarma tarafından hazırlanan olay yeri tutanağına göre araçta herhangi bir zorlama izine rastlanmadığı, bu durumda aracın kilitlenmediği hususu dikkate alındığında, davacının çantasının çalınmasında ihmalinin bulunduğu ve Devlet malı olan silah ve polis kokardını kabul edilebilir bir nedeni olmaksızın ihmali sonucu yitirdiği belirtilmiş ve bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti: Davacı tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 02/05/2019 günlü, E:2016/16745, K:2019/3083 sayılı kararıyla, davacının iki farklı fiilinden dolayı İl Polis Disiplin Kurulunun dava konusu işlemiyle tesis edilen iki disiplin cezası arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmadığı, aynı işlemle verilmiş olsalar dahi söz konusu disiplin cezalarına karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiği, İdare Mahkemesince söz konusu disiplin cezaları için ayrı ayrı dava açılmak üzere 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, olay yeri inceleme ekiplerince davacıya ait olan araçta yapılan araştırma ve inceleme neticesinde; otomobilin kapılarının ve camlarının sağlam olduğunu, camlarında kırılma olmadığını, kapı kilitlerinde ve cam çerçevelerinde herhangi bir zorlama izi, sert alet izi olmadığını, kapı ve pencerelerin zorla açıldığı yönünde emare olmadığının tespit edildiğini, otomobilin dış yüzeyinde ve iç yüzeyinde mukayeseye elverişli parmak izi tespit edilemediği,

davacının aracın kapısını tam olarak kilitleyip kilitlemediğini hatırlamadığını, meslek gereği davacının silahını ve polis kimlik kartını sürekli üzerinde bulundurması gerektiği, yaşadığı bu olaya veya olabilecek müdahaleleri karşı önceden önlem alması gerektiği, davacının üzerine atılı bulunan suçun sübuta erdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin E:2019/5422 sayılı esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 02/05/2019 günlü, E:2016/16745, K:2019/3083 sayılı kararı kaldırılarak, uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Diyarbakır ili, … İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmaktadır.

Yıllık izinde olduğu 23/07/2011 tarihinde ailesiyle birlikte piknik yapmak için gittiği Hatay ili, Erzin ilçesi, … Mahallesi, … yolu üzerinde bulunan mesire alanında, köpek saldırısına maruz kalan çocuğunu kurtarmak için aracının yanından acele ile ayrılmış ve aracının kapılarını kilitlememiştir.

Yaklaşık 10 dakika sonra aracının yanına tekrar gelmiş ve aracın sağ ön koltuğunda bulunan çantasının çalındığını fark ederek Jandarmaya haber vermiştir.

Çalınan çantanın içerisinde davacının tabancası, yedek şarjör, mermi, polis kimliği, nüfus cüzdanı, araç ruhsatı ve kredi kartları bulunmaktadır.

Jandarma tarafından hazırlanan olay yeri tutanağında, otomobilin kapılarının ve camlarının sağlam olduğu, herhangi bir zorlama izine rastlanılmadığı, otomobilin dış yüzeyinde, camlarında ve içerisinde tozlama yöntemiyle yapılan parmak izi incelemesinde mukayeseye elverişli parmak izi tespit edilemediği belirtilmiştir.

Yapılan disiplin soruşturması sonucunda davacı, Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile "kendisine verilmiş olan tanıtma karnesini veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-6. maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/C-2. maddesi uyarınca 20 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, her bir ceza için anılan Tüzüğün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak sırasıyla 1 günlük aylık kesimi ve 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 82. maddesinde, "Emniyet örgütü mensuplarına verilecek disiplin cezaları şunlardır: A) Uyarma: Memura, görevinde daha dikkatli davranması gerektiğini yazıyla bildirmektir. B) Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu sayıldığını yazıyla bildirmektir. C) Aylık kesme: Memurun 15 günlüğe kadar aylığının kesilmesidir. Ç) Kısa süreli durdurma: Memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 4, 6 ve 10 ay için durdurulmasıdır.

D) Uzun süreli durdurma: Memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 12, 16, 20 veya 24 ay durdurulmasıdır. E) Meslekten çıkarma: Memurun, Emniyet örgütü hizmetlerinde bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır. F) Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır. Bu ceza 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre ve bu kanunda gösterilen yetkili disiplin kurulunca uygulanır.

Kısa veya uzun süreli durdurma cezaları, ceza süresi içinde derece yükselmesi için açılan kurslara, yarışma sınavı veya seçmelerine girmeyi de önler.Disiplin cezası verilmesine neden olmuş eylem ya da durumun, cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yinelenmesinde bir derece daha ağır ceza uygulanır. Aynı derece cezayı gerektiren, fakat ayrı fiil ve durumlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında bir derece ağır ceza verilir.

Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede sicil alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmü, 83. maddesinde de, "Gerek inzibat komisyonları tarafından ve gerek salahiyet dairesinde re'sen verilecek inzibat cezalarını icap ettiren fiil ve hareketlerin ne olduğunu ve cezaların derece ve miktarı, polis mesleğinin haiz olduğu hususiyet ve ehemmiyet gözetilerek tanzim edilecek nizamnamede tayin olunur.

Memuriyette ihraç cezası müstesnadır." hükmü yer almaktadır.

Bakanlar Kurulu'nun 23/03/1979 günlü, 7/17339 sayılı kararı ile kabul edilerek 24/04/1979 günlü, 16618 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6. maddesinde, "Kendisine verilmiş olan tanıtma karnesini veya polis kimlik kokardını kabul edilebilir bir neden olmaksızın yitirmek" fiilinin 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirdiği düzenlenmiş.

Tüzük'ün 7/C-2. maddesinde "Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini ihmal nedeniyle yitirmek, resmi giysi ve donanımını satmak" fiili 20 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, 15. maddesinde ise "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara ve Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan Tüzük hükmünde, kabul edilebilir bir neden olmaksızın tanıtma karnesini veya polis kimlik kokartı ile Devlet malı araç, gereç, silah ve mermisini yitiren polis memurlarına disiplin cezası verileceği düzenlenmiştir.

Bakılan davada, davacının banka kartı, cüzdan, otomobil anahtarı gibi bazı özel eşyalarının da çalındığı, davacının olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, durumu farketmesinin hemen ardından yetkili makamlara şikayette bulunduğu, davacının silahının ve polis kimlik kokardının hırsızlık eylemi dışında başka bir şekilde yitirildiğine ilişkin delil bulunmadığı, hırsızlık olayında davacıya atfedilebilecek bir ihmalin de bulunmadığı; bu itibarla, davacının kasıtlı olarak veya ihmalinden dolayı silahını ve polis tanıtma kartı ile kokardını yitirmediği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.