Danıştay 2. Daire E.2021/8453 K.2023/5314

Daire Kararının Özeti

Davacı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 29/04/2019 günlü, E:2016/28924, K:2019/3017 sayılı kararıyla, mevzuatta mal bildiriminde bulunulmadığının idarece tespiti halinde bu hususun ilgiliye ihtar edilmesi gerekliliğinin bir idari usul olarak düzenlendiği, bu usulün, aynı zamanda ilgilinin suç işleme kastıyla hareket edip etmediğinin açığa kavuşturulması bakımında da önem arzettiği, dolayısıyla, mal bildiriminde bulunmadığı belirlenen davacıya ilk olarak ihtarda bulunulması,

ihtara rağmen otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmadığı takdirde şartları varsa disiplin cezası tesis edilmesi yoluna gidilmesi gerekirken, davacıya herhangi bir ihtarda bulunulmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; ilgilisine ihtarda bulunulmasının zorunlu olmadığı, bu yönde yargı kararları bulunduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının hesabına para gönderildiği 18/03/2013 tarihinden itibaren bir ay içinde mal bildiriminde bulunulmaması üzerine, bir aylık sürenin bittiği tarihten itibaren en geç iki yıllık ceza zamanaşımı süresi içinde disiplin cezası verilmesi gerekirken, iki yıllık ceza zamanaşımı süresi dolduktan sonra 28/04/2015 tarihinde tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 29/04/2019 günlü, E:2016/28924, K:2019/3017 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa İl Emniyet Müdürlüğü ...Şube Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu ilgililer hakkında düzenlenen … günlü, … sayılı soruşturma raporunda; davacının 03/04/2013 tarihi itibarıyla kardeşine 60.000 TL borçlandığı, ancak bu borcu belirlenen süre içerisinde bildirmediği yolunda tespite yer verilerek getirilen teklif doğrultusunda, Bursa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 7/A-4. maddesi uyarınca "12 ay uzun süreli durdurma" cezası gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırıldığı, bunun üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Mal Bildirimi” başlıklı 14. maddesinde: “Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.” düzenlemesi yer almış, 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (j) alt bendinde ise; “Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak” kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanunun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde ise; "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,

başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesinde; "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" fiilinin 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği belirtilmiştir.

Ayrıca, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-a-1 maddesinde de; "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak." oniki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.

Yukarıda aktarılan hükümle, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmediği takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.

Dava dosyasındaki bilgi-belge ve soruşturma raporunun birlikte incelenmesinden, davacıya 15/03/2013 tarihi itibarıyla 3.306,66 TL net maaş ödemesi yapıldığı, davacının banka hesabına kardeşi tarafından, 18/03/2013 tarihinde 50.000,00 TL, 03/04/2013 tarihinde ise 10.000,00 TL gönderildiği, davacının bu hususu 21/05/2013 tarihli ek mal beyanı ile bildirdiği, yapılan disiplin soruşturması üzerine hazırlanan soruşturma raporunda, davacının aylık net ödemesinin beş katından fazla olan 60.000,00 TL'nin bir ay içinde, yani 03/05/2013 tarihine kadar beyan edilmesi gerekirken, 21/05/2013 tarihinde beyan ettiğinin belirtilmesi üzerine, 28/04/2015 tarihinde dava konusu disiplin cezası ile tecziye edildiği anlaşılmıştır.

Davacının hesabına 18/03/2013 tarihinde gönderilen ve maaşının beş katından fazla olan 50.000,00 TL'nin bir ay içinde bildirilmesi gerektiği, davacının ise bu süre içinde mal bildiriminde bulunmadığı açıktır. Bununla birlikte, davalı idare tarafından, davacının hesabına 10.000,00 TL'nin gönderildiği 03/04/2013 tarihi esas alınarak ve en son 03/05/2013 tarihine kadar mal bildiriminde bulunulması gerektiğinden bahisle dava konu işlem tesis edilmiş ise de, 03/04/2013 tarihinde gönderilen 10.000,00 TL'nin davacının maaşının beş katını aşmaması nedeniyle bildirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacının hesabına 50.000,00 TL'nin gönderildiği 18/03/2013 tarihinden itibaren bir ay içinde mal bildiriminde bulunulmaması üzerine, bir aylık sürenin bittiği tarihten itibaren en geç iki yıllık ceza zamanaşımı süresi içinde (18/04/2015 tarihine kadar) disiplin cezası verilmesi gerekirken, iki yıllık ceza zamanaşımı süresi dolduktan sonra 28/04/2015 tarihinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.