Danıştay 2. Daire E.2021/8711 K.2024/763

Dava Konusu İstem

Dava; Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde düzenlenen "korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilini işlediğinden bahisle 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzüğün 15. maddesi uyarınca bir derece alt ceza olan 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Van Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağını teşkil eden 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 tarih ve E:2015/85 K:2016/3 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle, yasal dayanağı kalmayan Tüzük uyarınca davacıya disiplin cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeyle; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Danıştay Beşinci Dairesinin 09/04/2019 günlü, E:2016/7261, K:2019/2640 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın görüldüğü tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesinin anılan kararının henüz yürürlüğe girmemiş olması ve dolayısıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin yürürlükte olduğu hususu nazara alındığında, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gerekçe alınıp dava konusu işlem hakkında, belirtilen gerekçeyle iptal hükmü kurulması yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği;

öte yandan, dava konusu uyuşmazlığın, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiilin düzenlendiği Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerinin "lehe olan normun uygulanması ilkesi" çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle incelenip çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle; anılan İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyulmak suretiyle, ...

İdare Mahkemesince yeniden yapılan inceleme üzerine verilen temyize konu kararla; uyuşmazlıkta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2 maddesinde düzenlenen yirmi dört ay uzun süreli durdurma disiplin cezası, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-c-2 maddesinde düzenlenen yirmi ay uzun süreli durdurma disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine düzenlemeler getirildiği görülmekle,

davacının işlediği ileri sürülen fiille ilgili olarak davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak lehe olan disiplin cezası üzerinden bir alt ceza uygulanması suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşıldığından, mevcut durumda davacı aleyhine olan düzenleme uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle; dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri esas alınarak disiplin cezasının verildiği, işlemde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. ve 15. maddeleri uyarınca 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Van Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7. maddesinin (D) fıkrasının 2. bendine göre "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" eylemi "24 ay uzun süreli durdurma" cezasını gerektirmekte olup; aynı Tüzüğün 15. maddesinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 tarihli, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinin 2. alt bendinde "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiili, 20 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine düzenlemeler getirildiği görülmekle, davacının işlediği ileri sürülen fiille ilgili olarak davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak lehe olan disiplin cezasının uygulanması suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, somut uyuşmazlıkta öncelikle, davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, disiplin cezası olarak tanımlanan fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı açıktır.

Bu itibarla; İdare Mahkemesince, öncelikle disiplin cezası olarak tanımlanan fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise, 7068 sayılı Kanun'da yer alan söz konusu lehe düzenleme dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ve İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.