Danıştay 2. Daire E.2021/888 K.2022/1527

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, …Mahallesinde bulunan mülkiyeti Maliye Hazinesine ait …ada, …parsel sayılı taşınmazın 84,00 m²'lik kısmının 08/08/2010 - 07/08/2015 tarihleri arasındaki dönemde bahçe olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle davacıdan 36.423,00 TL ecrimisil talep edilmesine ilişkin …günlü, …sayılı ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiği anılan ihbarnameye yapılan itirazın reddi üzerine …günlü ve …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'unun 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri gibi konularda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, kurala bağlanmıştır.

6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmüne yer verilmiş olup mahkemece gerek duyulması halinde bilirkişiye başvurulması da mümkündür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Ecrimisil ve Tahliye" başlıklı 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine,

fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13’üncü maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı, ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, davaya konu taşınmazın bahçe olarak kullanılmak suretiyle işgal edilmesi nedeniyle davacıya ecrimisil tahakkuk ettirilmesi üzerine açılan davada, İdare Mahkemesince her ne kadar davacının işgalci olduğu sabit görülerek, fahişlik iddiası da bulunmadığından bahisle idarece yapılan kıymet takdiri yerinde kabul edilerek davanın reddi yolunda karar verilmiş ise de; dava dilekçesinde taşınmaz üzerinde işgalin bulunmadığı iddiasının yanında belirlenen ecrimisil bedelinin yüksekliği nedeniyle makul seviyeye indirilmesi yönünde talepte bulunulduğu,

ancak mahkemece bu yönde bir değerlendirme ve inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu, oysa taşınmazın bulunduğu mahalde yer alan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları dikkate alınarak gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle düzenlenecek rapora göre uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekmekte olduğu açıktır.

Bilirkişiye başvurulmasındaki amacın, hukuka uygun karar verebilmek için gerekli verilere ulaşmak olduğu göz önünde tutulduğunda, bilirkişilerin uyuşmazlık konusunda özel ve teknik bilgiye sahip olan kişiler arasından seçilerek, düzenlenecek raporda, sorulara verilen cevapların şüpheye yer vermeyecek şekilde açık ve hükme esas alınabilecek nitelikte olması gerekmektedir.

Bu nedenle, İdare Mahkemesince öncelikle kıymet takdiri kararı uyarınca belirlenen bedelin uygun olup olmadığının değerlendirilmesi, bu değerlendirmenin yapılamaması ve uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulması durumunda ise aralarında bir emlakçının veya gayrimenkul değerleme uzmanının da yer aldığı bilirkişilerce davaya konu alanla benzer nitelikleri taşıyan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ile aynı taşınmazın bir önceki dönemi olan 15/06/2007-20/08/2009 tarihleri arasındaki dönem için düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada,

…Bölge İdare Mahkemesinin karar düzeltme isteminin reddi üzerine kesinleşen …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararı da dikkate alınarak, bu tür taşınmazın serbest piyasada kiralanması halinde rayiç kirasının ne olacağının belirlenmesi ve elde edilen yararın da göz önünde tutulması suretiyle yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor esas alınarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, ecrimisil bedeli yönünden eksik incelemeye dayalı idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.