Danıştay 2. Daire E.2021/8947 K.2024/2518

Dava Konusu İstem

Dava; Balıkesir Polis Meslek Yüksek Okulunda psikolog olarak görev yapan davacının "suç tasnii ve iftira" suçlarını işlediğinden bahisle, Emiyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak "24 ay süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Balıkesir Polis Meslek Yüksek Okulu Polis Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararıyla.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünde öngörülen "meslekten çıkarma" cezasının Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülmesi, Tüzüğün 15. maddesinde öngörülen koşulların varlığı halinde bir derece aşağı ceza ile tecziyesi kararının da, meslekten çıkarma cezalarında olduğu gibi, Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 7. maddesinde yer alan hüküm gereğince, valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesinleşmesi gerektiğinden, yetkisiz olan Balıkesir Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü Polis Disiplin Kurulunda görüşülüp karara bağlanarak,

valinin önerisi ile Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 05/12/2019 günlü, E:2016/19295, K:2019/6379 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde öngörülen ve davacı hakkında önerilen meslekten çıkarma cezasının, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülmesi,

Tüzük'ün 15. maddesinde öngörülen koşulların varlığı halinde bir derece alt ceza uygulanması kararının da, meslekten çıkarma cezasında olduğu gibi, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesinin (B) bendinde yer alan hüküm gereğince Genel Müdürlük Yüksek Disiplin kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesinleşmesi gerektiğinden, Polis Meslek Yüksek Okulu Polis Disiplin kurulunda görüşülüp karara bağlanarak Emniyet Genel Müdürünün onayı ile tesis edilen dava konusu işlemde 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesinin (B) bendi uyarınca yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği,

dava konusu işlemin 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesinin (B) bendi yerine (A) bendi uyarınca yetki yönünden iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından. Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 7 nci maddesinin (b) bendinde Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile öğretim ve eğitim kurullarındaki polis disiplin kurallarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayı;

meslekten çıkarma kararları Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanının onayı ile kesinleşeceği, yine aynı Kanun'un Ek 6. maddesinin (a) bendinde, Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri dışında diğer sınıflardaki personel hakkında disiplin cezaları, kadro derecesi 5 ve daha aşağı olanlara Öğretim ve Eğitim Polis Disiplin Kurulunca, yukarı kadro derecesinde olanlara Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulunca verilir" hükmünün yer aldığı,

Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 6. maddesinin (e) bendinde anlaşılacağı üzere, kadro derecesi 5'ten aşağı olan (davacının kadro derecesi 6/1 olup, halen 6/3 'de bulunduğu) davacının işleminin Balıkesir Polis Meslek Yüksek Okulu Polis Disiplin Kurulunca Meslekten Çıkarma cezası verilmesi durumunda, nihai karar verilmek üzere adı geçene ait dosyanın Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kuruluna gönderileceği, kurul tarafından böyle bir karar verilmediği için dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmeyip, Emniyet Genel Müdürünün onayına sunulduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek,

Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 05/12/2019 günlü, E:2016/19295, K:2019/6379 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Balıkesir Polis Meslek Yüksekokulu'nda psikolog olarak görev yapan davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda tesis edilen Balıkesir Polis Meslek Yüksek Okulu Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile; davacının "suç tasnii ve iftira" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak "24 ay süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine kararın iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde;

"Disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

...

B) Öğretim ve eğitim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını,

...

verebilir." hükmü yer almıştır.

Öte yandan, aynı Kanun'un Ek 7. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde ise,

" Disiplin Kurulunca verilen kararlardan:

B) Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayı; meslekten çıkarma kararları Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile;

...

Kesinleşir.

(A) ve (B) bentleri uyarınca intikal eden ve Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

İl Polis Disiplin Kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile Öğretim ve Eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. Bakan, yukarıdaki birinci fıkranın (A), (B) ve (C) bentleri uyarınca onayına sunulan kararları uygun görmediği takdirde, konu, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metinlerine yer verilen Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin Kurullarının kendi yetki alanına giren personel bakımından meslekten çıkarma cezası dahil bütün disiplin cezalarını verebileceği, ancak nihai ceza olarak meslekten çıkarma cezasının uygulanması durumunda ek bir usulî güvence olarak bu cezanın Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşeceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.

Başka bir anlatımla, Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. ve Ek 7. maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin Kurullarınca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan öğretim ve eğitim kurumlarındaki polis disiplin kuruluna ait olduğu, ancak bu noktada sonuç cezanın, meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül edilmiş olan maddenin gerekçesinde: "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sisteme bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edilmekte ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılması hedeflenmektedir.

Olayda, meslekten çıkarma cezası yerine alt ceza uygulanmak suretiyle verilen ''24 ay uzun süreli durdurma'' cezası bakımından Polis Meslek Yüksek Okulu Polis Disiplin Kurulunun bu cezayı vermeye yetkili makam olduğu, bu itibarla Mahkemece, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/07/2020 günlü, E:2019/1831, K:2020/1425 sayılı kararı da bu yöndedir.