Danıştay 2. Daire E.2021/9045 K.2022/6989

Dava Konusu İstem

Dava; davacı şirket adına tescilli … günlü, … sayılı ihracat beyannamesinde, beyanname muhteviyatı eşyanın gideceği ülkenin "Ürdün" olarak beyan edilmesine rağmen eşyanın Libya'ya gönderileceğinin tespit edilmesi nedeniyle davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235/2-b maddesi uyarınca kesilen … günlü, … sayılı 235.276,96-TL tutarındaki usulsüzlük para cezasına vaki itirazın İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünce reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; söz konusu bilgi alma tutanağındaki beyanlar, bahsi geçen iç yazışmada sahte belge düzenlenmesi yönündeki kanaat ve davacının cezaya itirazları değerlendirilerek davacı şirket tarafından düzenlenen fatura ve verilen gümrük çıkış beyannamesinde ihraç ülkesinin Ürdün olduğu halde eşyaların Libya'ya gönderilmesi konusunun davacı şirketle bağı bir inceleme yapılarak açık olarak ortaya konulmadan sırf Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1970 ve 1973 sayılı kararları çerçevesinde yürürlüğe konulan 2011/2001 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca izin alınmadığından bahisle kesilen dava konusu para cezasına itirazın reddi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde yürürlüğe konulan 2011/2001 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına tescilli … günlü, … sayılı ihracat beyannamesinde, beyanname muhteviyatı eşyanın gideceği ülkenin "Ürdün" olarak beyan edilmesine rağmen eşyanın Libya'ya gönderileceğinin tespit edilmesi nedeniyle davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235/2-b maddesi uyarınca kesilen … günlü, … sayılı 235.276,96-TL tutarındaki usulsüzlük para cezasına vaki itirazın İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünce reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açımıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde, "Vergi mahkemeleri, a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c)Diğer kanunlarla verilen işleri, çözümler" hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14. maddenin 3/(a) bendine göre, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; "Eşyanın ihracı, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrüklenmiş değeri kadar idari para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu idari para cezası, Gümrük Kanunu'nun cezaları konu alan onbirinci kısımının, vergi kaybına neden olan işlemlere uygulanacak cezaların düzenlendiği ikinci bölümünde yer alan 235. maddesi uyarınca uygulanmış bir yaptırımdır.

Bu durumda, ithali izne tabi eşyanın izin alınmaksızın ithalinin gerçekleştirildiğinden bahisle tesis edilen işlemden kaynaklanan, dolayısıyla vergi kaybına neden olan işlemlere uygulanacak cezalar kapsamında bulunan "genel düzenleyici işlemlerle ithali yasaklanmış eşyaya" ilişkin uyuşmazlığın çözümü, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca vergi mahkemesinin görevinde olduğundan, idare mahkemesince davanın görev yönünden reddi ile dosyanın vergi mahkemesine gönderilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Nitekim, sözü edilen uyuşmazlıklara ilişkin vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenmesi, Danıştay Yedinci Dairesi tarafından istikrarlı şekilde yapılmaktadır.