Danıştay 2. Daire E.2021/9046 K.2023/2304

Dava Konusu İstem

Dava; davacı tarafından, 22/10/2014 günlü tahakkuk fişinde yer alan Karşıyaka İcra Tetkik Mercii'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı uyarınca verilen 8.600,00 TL para cezası ve 47.800,00 TL faiz borcunun iptal edilmesi amacıyla 05/11/2014 günlü dilekçe ile yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesi üzerine söz konusu 8.600,00 TL asıl alacak ve 47.800,00 TL faiz olmak üzere toplam 56.400,00 TL kamu alacağının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlık konusu borca ilişkin olarak davacı adına düzenlenen ödeme emrinin 16/12/2004 günlü gazete ilanıyla ilanen tebliğ edildiği, 31/03/2014, 20/5/2014 ve 16/6/2014 tarihlerinde davacının banka hesaplarına e-haciz işlemi uygulandığı ancak davacının hesaplarında mevduata rastlanılmadığı, mevduatlarda haciz tatbiki yapılamaması nedeniyle 6183 sayılı Kanun'un 103. maddesi uyarınca zamanaşımının kesilmesi sonucunu doğuran bir durumun oluşmadığı, bunun haricinde davalı idare tarafından zamanaşımını kesen veya zamanaşımı işlemesine engel olan bir durumun ortaya konulamadığı,

uyuşmazlık konusu borcun vadesinden itibaren 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesinde öngörülen zamanaşımı süresinin olayda dolduğu, borcun tahsil zamanaşımına uğradığı, davacının 05/11/2014 günlü başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme müddeti içinde ödenmeyen kamu alacaklarının cebren tahsil olacağı ve ödeme emri düzenleneceği, davacı hakkında tesis olunan işlemlerin hukuka uygun olduğu ve ödeme emrine konu borcun zamanaşımına uğramadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 22/10/2014 günlü tahakkuk fişinde yer alan Karşıyaka İcra Tetkik Mercii'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı uyarınca verilen 8.600,00 TL para cezası ve 47.800,00 TL faiz borcunun iptal edilmesi amacıyla 05/11/2014 günlü dilekçe ile yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesi üzerine söz konusu 8.600,00 TL asıl alacak ve 47.800,00 TL faiz olmak üzere toplam 56.400,00 TL kamu alacağının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar, iptal davaları olarak tanımlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunu'nun 1. maddesinde; "Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunacağı.", 54. maddesinde "Ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı" ve 55. maddesinde "Amme alacağını vadesinde ödemeyenler hakkında ödeme emri düzenleneceği" hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında Karşıyaka İcra Tetkik Mercii'nce İcra ve İflas Kanunu'nun 134. maddesi uyarınca görülen davada … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava reddedilerek davacıya 8.600,00 TL tutarında para cezası verilmesine hükmolunduğu ve anılan kararın kesinleştiği, para cezasının tahsil edilmesi amacıyla davalı idarece … günlü, … sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, ödeme emrinin davacının yurt dışında olması nedeniyle tebliği edilemediği ve ilanen tebliğ hükümlerinin uygulandığı,

davacının vergi dairesinde yaptırdığı borç sorgulama işlemi sırasında 22/10/2014 günlü tahakkuk fişinde Karşıyaka İcra Tetkik Mercii'nin E:… sayılı kararıyla verilen 8.600,00 TL tutarında para cezası ve bu cezanın faizinden kaynaklı borcunun bulunduğunu öğrendiğini belirterek anılan borcun kaldırılması istemiyle 05/11/2014 günlü dilekçeyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, idarece başvuruya cevap verilmemesi üzerine anılan borcun ve faizinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı 05/11/2014 günlü dilekçesi ile davalı idareden bir yargı mercii olan İcra Tetkik Mercii tarafından verilen para cezasının iptal edilerek kaldırılmasını istemektedir.

Yapılan yargılamalar sonucunda yargı yerlerince verilen kararlar ancak Kanunlarda öngörülen itiraz veya kanun yollarına başvurularak yine yargı yerlerince kaldırılabileceğinden; bir yargı yeri olan İcra Tetkik Mercii tarafından verilen para cezasının idarece kaldırılması hukuken mümkün olmadığı gibi bir adli yargı yerince verilen para cezasının idari yargıda görülen iptal davasının konusunu oluşturan idari işlem niteliği bulunmadığı da açıktır.

Bu durumda; davacı hakkında Karşıyaka İcra Tetkik Mercii tarafından verilen para cezası ve bu cezadan kaynaklanan faiz borcunun iptal edilerek kaldırılması istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemde sonucu itibariyle hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, Karşıyaka İcra Tetkik Mercii tarafından verilen para cezasının ödeme süresi içinde ödenmemesi nedeniyle cebren tahsiline yönelik olarak yukarıda anılan 6183 sayılı Kanun uyarınca düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle idari yargı yerlerinde dava açılabileceği hususunda tartışma bulunmamaktadır.