Danıştay 2. Daire E.2021/9127 K.2023/6329

Dava Konusu İstem

Aydın ili, Söke Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı; hakkında başlatılan soruşturma sonucu, "Yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacı ile veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzük'ün 15. maddesinin tatbiki ile bir alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, lehine motorlu araçlarla ilgili rehin şerhi bulunan alacaklı banka tarafından, rehnin yeni plakalar üzerinde devam etmesi koşuluyla satışa muvafakat edilmesine karşın, davacının.

04/09/2008 günlü "haciz, rehin, tedbir ve mülkiyeti muhafaza gibi şerhlerin kaldırıldığına dair satışa esas olmak üzere" belge vermesi ve yeni tescil birimince, tescile engel bir durumun olup olmadığının sorulması üzerine, 31/10/2008 günü "sakınca yok" şeklinde cevap vermesi, akabinde, 13/01/2010 tarihinde Pol-Net sistemi üzerinden, satışa konu araçların plakaları üzerine rehin konulması işleminde kusurlu olduğu açık ise de; yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kullandığına yönelik herhangi bir tespit, bilgi veya belge bulunmadığından,

söz konusu eylemin, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde tanımlanan ve 16 ay süreli durdurma cezasını gerektiren "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiiline karşılık geldiği dikkate alındığında, davalı idarece, fiilin nitelendirilmesinde hataya düşülerek, Tüzük'ün 8/7 maddesi uyarınca cezalandırılmasına yönelik işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; disiplin soruşturması sonucunda davacının, dava konusu işleme konu disiplin suçunu işlediği sonucuna varıldığı, disiplin kurulunca verilen dava konusu disiplin cezası hukuka uygun olduğundan, temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince. Danıştay Onikinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 22/12/2014 günlü, K:2014/17 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine.

Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada.

Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının.

Artvin Emniyet Müdürlüğü, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, … ve … plaka sayılı araçların satılmasına yönelik olarak, lehine motorlu araçlarla ilgili rehin şerhi bulunan alacaklı banka tarafından, rehnin yeni plakalar üzerinde devam etmesi koşuluyla muvafakat verilmesine karşın, 04/09/2008 günü "haciz, rehin, tedbir ve mülkiyeti muhafaza gibi şerhlerin kaldırıldığına dair satışa esas olmak üzere" belge vermesi ve yeni tescil birimince, tescile engel bir durumun olup olmadığının sorulması üzerine, 31/10/2008 günü "sakınca yok" şeklinde cevap vermesi,

akabinde, 13/01/2010 tarihinde Pol-Net sistemi üzerinden, satışa konu araçların plakaları üzerine rehin konulması işleminde kusurlu olduğu değerlendirilerek, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 ile 15. maddeleri uyarınca 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/6/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle, bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8/7 maddesinde.

"Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak", meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, 15. maddesinde ise.

“Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu olan, iyi veya çok iyi derecede performans değerlendirme puanı ile ödül veya başarı belgesi alan memurlara, işledikleri fiilin özelliği, biçimi, işlendiği yer ve zaman göz önünde bulundurularak bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin; mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuştur.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz." ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının, hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, lehine motorlu araçlarla ilgili rehin şerhi bulunan alacaklı banka tarafından, rehnin yeni plakalar üzerinde devam etmesi koşuluyla satışa muvafakat edilmesine karşın, davacının.

04/09/2008 günü "haciz, rehin, tedbir ve mülkiyeti muhafaza gibi şerhlerin kaldırıldığına dair satışa esas olmak üzere" belge vermesi ve yeni tescil birimince, tescile engel bir durumun olup olmadığının sorulması üzerine, 31/10/2008 günü "sakınca yok" şeklinde cevap vermesi, akabinde, 13/01/2010 tarihinde Pol-Net sistemi üzerinden, satışa konu araçların plakaları üzerine rehin konulması fiillerinin;

yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kullandığına yönelik herhangi bir tespit, bilgi veya belge bulunmadığı dikkate alındığında, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde yer alan, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak'' şeklindeki suç tanımına uymadığı ve bu fiiller yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, anılan madde kapsamına girmeyen fiillerinden dolayı dava konusu işlemin tesis edilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır. Bu itibarla, davacının Tüzük'ün 8/7 maddesi uyarınca disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.