Danıştay 2. Daire E.2021/9357 K.2024/1492

Dava Konusu İstem

3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı, ... Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürü olarak görev yaptığı döneme ilişkin olarak hakkında yürütülen soruşturma sonucunda Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, üç ayrı operasyonun yapıldığı 17/12/2013 günü İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde ...

Şube Müdürü olarak görev yaptığı; ilgili yönetmelikler, Emniyet Genel Müdürlüğünün konu ile ilgili genelgeleri ve genel yazıları uyarınca operasyon öncesi KOM Daire Başkanlığına gönderilmesi gereken (O-1) bilgi formunu yürütülen soruşturmalardan birinde göndermediği hususunun sabit olduğu,

ayrıca yine ilgili Genelge ekinde yer alan "Planlı Operasyonun İşleyiş Süreci"nde belirtilen "operasyon yakalamaya dönüşeceği zaman (alarm durumunda) Daire Başkanlığına sözlü olarak durum bildirilerek operasyona başlanır ve 6 saat içerisinde ilgili form Başkanlığa gönderilir" emrini yerine getirmeyerek KOM Daire Başkanlığına ve yine kolluk mevzuatı çerçevesinde amirlerine operasyonlarla ilgili bilgi vermediği hususunun sübuta erdiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından.

Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün dayanağını oluşturan Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi üzerine dayanaksız kalan Tüzük hükülerine göre verilen dava konusu disiplin cezasının hukuka aykırı olduğu, soruşturmanın ve dava konusu disiplin kurulu kararının tarafsız ve bağımsız olmadığı, savunma hakkının kısıtlandığı, müfettişlerce yapılan soruşturmada masumiyet karinesi ile şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edildiği, etkin soruşturma yükümlülüğüne uyulmadığı, disiplin kurulunca orantılılık ilkesinin çiğnendiği, alt ceza uygulanmamasının hukuka aykırı olduğu,

adli kolluğa ilişkin işlemlerin idare tarafından denetlenemeyeceği ve soruşturulamayacağı, Cumhuriyet savcıları dışında hiç bir mercinin adli soruşturmalarla ilgili talepte bulunma ve kolluğa emir verme yetkisinin bulunmadığı, isnat edilen fiillerin önleyici kolluk hizmeti olmayıp, 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülen adli işlemler olduğu, dava konusu işlemin sebep, konu, şekil ve maksat unsurları açısından hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, hakkında yürütülen soruşturma sonucunda. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürü olarak görev yaptığı dönemde 17 Aralık 2013 günü gerçekleştirilen üç ayrı operasyonda ilgili yönetmelikler, Emniyet Genel Müdürlüğünün konu ile ilgili genelgeleri ve genel yazıları uyarınca operasyon öncesi sıralı amirlerine ve mülki amirine bilgi vermediği, anılan operasyonlardan birinde (O-1) bilgi formunu ve (S) bilgi formunu göndermediği,

ayrıca ilgili Genelge ekinde yer alan "Planlı Operasyonun İşleyiş Süreci"nde belirtilen "Operasyon yakalamaya dönüşeceği zaman (alarm durumunda) Daire Başkanlığına sözlü olarak durum bildirilerek operasyona başlanır ve 6 saat içerisinde ilgili form Başkanlığa gönderilir." talimatına aykırı şekilde operasyonla ilgili olarak alarm durumunda KOM Daire Başkanlığına bilgi vermediğinden bahisle ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır.

Anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle davacı tarafından temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 10. maddesinde, "Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir.'' hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuştur.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Dosyanın incelenmesinde, davacının ...

Şube Müdürü olarak görev yaptığı dönemde yürütülen üç ayrı operasyonda ilgili yönetmelikler, Emniyet Genel Müdürlüğünün konu ile ilgili genelgeleri ve genel yazıları uyarınca operasyon öncesinde ve operasyon esnasında sıralı amirlerine ve mülki amirine bilgi vermemesi, gönderilmesi gereken bilgi formlarını göndermemesi şeklindeki davranışlarıyla amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları zamanında iletmediği, olaylarla ilgili bilgileri amirlerinden gizlediği hususlarının sabit olduğu; ancak davacının eylemlerinin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde yer alan ''Amirin emrini yapmamak" suç tanımına uymadığı,

diğer bir ifadeyle Tüzüğün 10. maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacının anılan madde uyarınca cezalandırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Usul ve yasaya uygun bulunan, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.