Danıştay 2. Daire E.2021/9547 K.2022/5659

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesince; davacının grup amiri …'nin ve ifadesi alınan polis memurlarının disiplin soruşturması kapsamında verdiği beyanlardan.

"Tüm birlik olayı gördü." şeklindeki açıklamaya rağmen üçü komiser yardımcısı, biri olaya doğrudan şahit olmayan emniyet amiri ve yedisi polis memuru (ki polis memurlarının …. isimli komiser yardımcısının davacının boğazını sıkarak yumruk ve tekme attığı ve davacının da kendisini korumak için karşılık verdiği yönündeki) ifadeleri doğrultusunda neticelenen disiplin soruşturması ile davacının bütünüyle kusurlu görüldüğü,

soruşturmacı tarafından disiplin cezasıyla cezalandırılmaları yolunda teklifte bulunulan personel (gerekçeleri açıklanmaksızın) hariç bırakılarak ve tüm olay bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle öncesinde aynı eylem nedeniyle İstanbul Valiliğince 6 ay kısa süreli disiplin cezası verildiği göz ardı edilerek yalnızca davacı yönüyle olayın eksik ve hatalı değerlendirilmek suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 26/02/2018 günlü, E:2016/15086, K:2018/10592 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının söz konusu davranışlarıyla “Amir ve üstlerini dövme girişiminde bulunmak ya da hakaret etmek” suçunu işlediğinin sübuta erdiği, öncesinde aldığı cezaların bulunması ve 2007 yılı sicilinin "orta" olması nedeniyle hakkında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 15. maddesinin uygulanmasına yer olmadığı ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme istemi kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 26/02/2018 günlü, E:2016/15086, K:2018/10592 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, … İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken rahatsız olduğundan bahisle sevke çıkmak istediğini belirtmiş, amirinin izin vermemesi üzerine gelişen olaylar neticesinde, davranışlarıyla amir ve üstlerini dövme girişiminde bulunduğu ve hakaret ettiği gerekçesiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmıştır. Ancak, aynı eylem nedeniyle davacı hakkında … İl Polis Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, 6 ay kısa süreli durdurma disiplin cezası tesis edilmiş ve bu ceza hakkında dava açılmamıştır.

Davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünün "Uzun Süreli Durdurma" başlıklı 7/D- 6. maddesi uyarınca; "Amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak ya da hakaret etmek" fiilini gerçekleştirdiğinden bahisle … günlü, … sayılı Merkez Disiplin Kurulu kararı ile tesis edilen 24 ay uzun süreli durdurma cezasının iptali istemiyle temyizen incelenen işbu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün, "Uzun Süreli Durdurma" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (D) bendinin 6. alt bendinde; amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak ya da hakaret etmek fiili 24 ay süreli durdurma disiplin cezasını gerektiren davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda; kılık-kıyafet kontrolü yapıldığı esnada davacının, rahatsızlığından bahisle izin istemesi ve amirinin izin vermemesi üzerine; davacı, amir ve orada bulunan personelin de dahil olduğu ve karşılıklı olarak fiziksel ve sözlü şiddet içeren davranışların gerçekleşmesi neticesinde davacıya; … günlü, … sayılı işlem ile,

"hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili karşılık gösterilerek İstanbul Valiliğince 6 ay kısa süreli durdurma cezası, sonrasında aynı eylem nedeniyle … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun dava konusu işlemi ile, "amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak ya da hakaret etmek" fiilini işlediği gerekçesiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezası verilmiştir.

Aynı eylem ve konudan dolayı mükerrer yargılama yapılmaması ve mükerrer cezaya hükmedilmemesi anlamına gelen evrensel bir ceza hukuku ilkesi olan "Non Bis İn İdem" kuralı; geçmişte yapılan yargılama ile verilen kesin hükmün gelecekte bir daha aynı eylemden dolayı yargılanma tehlikesini ortadan kaldırması nedeniyle; insan haklarına saygılı bir düzenin oluşturulması, hukuk güvenliğinin sağlanması, uluslararası insan hakları standartlarına ulaşılabilmesi ve adil yargılanma hakkının sağlanabilmesi açısından önemli bir ilkedir.

Davacı hakkında daha önce tesis edilen bir disiplin cezası varken aynı eylem nedeniyle yukarıda yer verilen ceza hukuku ilkesine aykırı olacak şekilde ikinci kez ceza verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.