Danıştay 2. Daire E.2021/9678 K.2023/4405

Dava Konusu İstem

Dava; Polis Teftiş Kurulu Antalya Bölge Başkanlığı emrinde 1. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, mal bildiriminde bulunmadığından bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesi uyarınca 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesi, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunması dolayısıyla cezanın "brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi" suretiyle uygulanmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararın 2.maddesinin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:2014/963 sayılı temyize konu kararıyla; olayda, davacının 04/11/2011 tarihinde devrini aldığı aracın bildirimini bir aylık yasal sürede yapmamış ise de; mal bildirimini yasal süre geçtikten 2 gün (hafta sonu) sonra ve cezalandırılma işleminden önce herhangi bir ihtar yapılmadan kendiliğinden 06/12/2011 tarihinde yaptığı görülmüş olup,

ilgili mevzuatı ile düzenlenen cezanın konuluş amacı göz önünde bulundurulduğunda ve davacının mal varlığı incelendiğinde geliri ile orantısız ve haksız mal edindiğine ve edindiği malı gizleme maksadı taşıdığına yönelik iddia ve tespitin bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının suç işleme kastıyla hareket etmediği sonucuna ulaşıldığından, işlemde hukuka uygunluk görülmeyerek dava konusu işlemin iptaline, maaşından yapılan kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 10/12/2018 günlü, E:2016/18984, K:2018/18217 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının mal bildiriminde bulunması gerektiği tarihte mal bildiriminde bulunmayarak mevzuatta belirtilen bir aylık süre geçtikten sonra mal bildiriminde bulunduğu, bu nedenle kusurlu olduğunun sabit olduğu, hakkında tesis edilen disiplin cezasının hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ..

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 10/12/2018 günlü, E:2016/18984, K:2018/18217 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polis Teftiş Kurulu Antalya Bölge Başkanlığı emrinde 1. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı hakkında düzenlenen … günlü, … sayılı disiplin soruşturması raporunda; ... plakalı, 2009 model … marka aracın 04/11/2011 tarihinde devrini aldığı, bir ay içerisinde ek mal bildiriminde bulunması gerekirken 06/12/2011 tarihinde ek mal bildiriminde bulunduğu, ancak süresi içerisinde mal bildiriminde bulunmadığı gerekçesiyle soruşturmacı tarafından, 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine ilişkin teklif getirildiği,

bu doğrultuda ''belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı mal bildiriminde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek'' fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesi uyarınca 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunması dolayısıyla cezanın "brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi" suretiyle uygulanmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü,

K:… sayılı kararının 2. maddesinin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Mal bildirimi” başlıklı 14. maddesinde “Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.” düzenlemesi yer almıştır.

657 sayılı Kanun'un 14. maddesinde bahsi geçen ve Emniyet Teşkilatı mensupları açısından da uygulanması gereken özel kanun ise, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'dur.

3628 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, bu kanun kapsamına giren görevlilerin, eşlerine ve velayeti altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları ile her biri ayrı olmak üzere para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynaklarının, borçları ve sebeplerinin mal bildiriminin konusunu teşkil edeceği hükme bağlanmıştır.

Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesinde, "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" fiili, 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlem, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesinde yer alan, "belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" fiili nedeniyle tesis edilmiş olup, temyize konu kararda ise kanunen belirlenen sürelerde mal bildiriminde bulunmadığı tespit edilen davacının mal varlığı incelendiğinde geliri ile orantısız ve haksız mal edindiğine ve edindiği malı gizleme maksadı taşıdığına yönelik iddia ve tespitin bulunmadığı ve davacının suç işleme kastıyla hareket etmediğinden bahisle hüküm kurulduğu göz önüne alındığında, dava konusu disiplin suçunun manevi unsurunun ayrıca belirlenmesi gerekmektedir.

Mal bildiriminde bulunmayı sağlayarak rüşvet ve yolsuzluklarla mücadele etmek amacıyla yürürlüğe konulan 3628 sayılı Kanun'da; mal bildiriminde bulunacaklar, bildirimlerin konusu, zamanı, birden fazla mal bildiriminde bulunulması, bildirimin yenilenmesi, bildirimin verileceği merciler ve bildirimlerin gizliliğine ilişkin hususlara yer verilerek, mal bildirimine ilişkin esaslar belirlenmiş ise de, belirtilen sürelerde mal bildiriminde bulunulmaması hali için herhangi bir yaptırım öngörülmemiştir.

Anılan Kanun'da; gerçeğe aykırı bildirimde bulunma ve haksız mal edinme gibi, suçun manevi unsurları dikkate alınarak, hürriyeti bağlayıcı ceza öngörülmüş; ayrıca, Kanun'la belirlenen sürelerde mal bildiriminde bulunmayanlara, bildirimde bulunması için ihtar edilmesine rağmen mal bildirimde bulunulmaması halinde de hapis cezası verileceği öngörülmüştür.

Görüldüğü üzere; 3628 sayılı Kanun'da "suç" olarak kabul edilen eylemlerle (gerçeğe aykırı bildirimde bulunma, haksız mal edinme ve ihtara rağmen bildirimde bulunmama), Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesinde disipline aykırı davranış kabul edilen, "belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" fiili, amaçları ve nitelikleri itibarıyla birbirinden tamamen farklı eylemlerdir.

Bu itibarla, 3628 sayılı Kanun'da düzenlenen ve suç sayılan eylemlere ilişkin manevi unsurların, uyuşmazlık konusu "belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" eylemleri için de aranmasının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Olayda, davacının ... plakalı, 2009 model Seat Ibıza marka aracın 04/11/2011 tarihinde devrini aldığı, bir ay içerisinde ek mal bildiriminde bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 06/12/2011 tarihinde ek mal bildiriminde bulunduğu ve bu durumda süresi içerisinde mal bildiriminde bulunmadığının sabit olduğu anlaşılmış olup, 3628 sayılı Kanun'da düzenlenen ve suç sayılan eylemlere ilişkin manevi unsurlar söz konusu eylem için aranmayacağından,

Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesinde düzenlenen "belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" fiilini işlediğinden bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı görülmüştür.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, suçun manevi unsurunda hataya düşülerek, davacının suç işleme kastıyla hareket etmediğinden bahisle işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.