Danıştay 2. Daire E.2022/1361 K.2022/3740

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

. İdare Mahkemesinin … günlü ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ruhsat iptali işlemine esas alınan idari yaptırımlara karşı açılan davada.

İdare Mahkemesince verilen … günlü ve E:…, K:… sayılı kararda, davacı tarafından kullanılan ağın alamana ağı olmadığı ve avcılığın yapıldığı yer açısından kullanılan ağla avcılık yapılmasında bir sakınca olmadığı hususunun adli yargı bilirkişi raporuyla sabit olduğundan bahisle davacıya uygulanan idari yaptırımların iptal edilmesine karar verildiği, bu durumda;

dava konusu ruhsat iptali işleminin dayanağını oluşturan idari para cezasının yukarıda belirtilen yargı kararıyla iptal edilmesi karşısında, olayda kabahatin iki yıl içinde üçüncü kez işlendiğinden söz edilemeyeceğinden, sebep unsuru ortadan kalkan dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğundan bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … günlü ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunması nedeniyle, davalı idarenin istinaf başvursunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 28/02/2016, 18/11/2016 ve 15/02/2017 tarihlerinde 1380 sayılı Kanuna muhalefet ettiğinin sabit olduğu, 10/03/2017 tarihinde ruhsat tezkeresinin iptal edildiği ve teslim edilmesi gerektiğinin bildirildiği, davacının 3 kez ceza aldığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından verilen 13/12/2021 günlü ve E.2021/7079, K.2021/6231 sayılı Gönderme Kararı ile Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; donatanı sıfatını haiz olduğu … ruhsat kod numaralı … adlı balıkçı teknesinin yasadışı su ürünleri avcılığı yaptığına ilişkin Sahil Güvenlik Güney Ege Grup Komutanlığına ihbarda bulunulması üzerine saat 21:00 sularında bahse konu mevkiye sahil güvenlik ekiplerince varıldığında anılan teknenin torba limanına bağlı durumda, halen ıslak olan ağların gözünde balık bulunduğu, avcılıkta kullanılan ağların alamana ağı olduğu,

anılan teknenin torba limanı açıklarında 4/1 numaralı ticari amaçlı su ürünleri avcılığını düzenleyen tebliğin 5/1-g maddesinde çevirme ağlarıyla avlanmanın yasaklandığı bölgede avcılık faaliyeti gösterdiği tespit edilerek gemi donatanı davacıya 5.000,00 TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … seri numaralı kararının tesis edildiği, yine 11 kulaç alamana ağına el konulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı zaptetme (elkoyma) tutanağı ve 70 kasa buzlanmış lüfer türündeki balıklara el konulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı zaptetme (elkoyma) tutanağı düzenlenerek ağa ve balıklara el konulduğu, nihai olarak.

Muğla Valiliği (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) tarafından 1380 sayılı Kanunun 23/b maddesine muhalefet sebebiyle son iki yıl içinde üçüncü defa para cezası verildiğinden bahisle Su Ürünleri Yönetmeliği'nin 41. maddesine dayanılarak davacıya ait … ruhsat kod numaralı balıkçı gemileri için su ürünleri ruhsat tezkeresi ile gerçek kişiler için su ürünleri ruhsat tezkeresinin iptal edilmesine dair … tarihli ve E. … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 3. maddesinde, su ürünleri müstahsili gerçek kişiler ile tüzel kişilerin, kendileri adına ruhsat tezkeresi almak zorunda oldukları, su ürünleri istihsalinde kullanılan gemiler için bunların sahip veya donatanlarının da ayrıca ruhsat tezkeresi almakla mükellef oldukları, ruhsat tezkerelerinin valiliklerce verileceği kurala bağlanmış.

23. maddesinin (b) bendinde, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, teknik ve bilimsel yönlerden bölgeler, mevsimler, zamanlar, su ürünleri cinsleri, çeşitleri, ağırlık, irilik, büyüklük gibi vasıflar bakımından konulacak yasak, sınırlama ve yükümlülüklerin yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş.

36. maddesinin (h) bendinde, "23. maddesinin ... (b) bendinin birinci fıkrasına göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere, beşyüz milyon lira idari para cezası verilir, istihsal olunan su ürünleri zapt ve mahkemece müsadere edilir. ...

Suçta kullanılan gemiler ile gerçek ve tüzel kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilir." kuralına yer verilmiş; aynı maddenin son fıkrasında ise, suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesi olarak tanımlanmıştır.

1380 sayılı Yasaya dayanılarak çıkarılan Su Ürünleri Yönetmeliğinin 16. maddesinin 14. fıkrasında, su ürünleri avcılığını düzenlemek üzere, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, su kirliliği, istihsal yerleri, mevsimler, zamanlar, istihsal vasıtaları, avlanma yöntemleri, su ürünlerinin cinsleri, ağırlıkları ve büyüklükleri yönünden yasak, sınırlama ve yükümlülüklerin Bakanlıkça belirlenerek, tebliğ şeklinde Resmi Gazetede ilan edileceği öngörülmüş.

41. maddesinde de, "Kanunun 23 üncü maddesinin ... (b) bendinin birinci fıkrasına istinaden getirilen düzenlemelere aykırı olarak su ürünleri istihsalinde bulunan gemiler ile gerçek kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilir.

Suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesini ifade eder. Geri alınma işlemi uygulanacak ruhsat tezkerelerinin, suçun tespitinden itibaren altı ay içinde düzenlendiği il müdürlüğüne teslim edilmesi zorunludur. Bu süre içinde teslim edilmeyen ruhsat tezkerelerinin geri alınması, vize işlemi veya herhangi bir nedenle il müdürlüğüne başvurulduğunda yerine getirilir.

İptal durumuna geldiği anlaşılan ruhsat tezkerelerinin iptal işlemi, düzenleyen il müdürlüğünce yapılır, ilgililere yazıyla bildirilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ruhsat tezkeresinin, mevzuata aykırı fiilinin ilk kez işlenmesinde 1 ay, ikinci kez işlenmesinde 3 ay süreyle geri alınması, tekrarında ise iptal edilmesi öngörülmekte ise de; söz konusu basamaklı yaptırımın uygulanabilmesi, bir önceki yaptırım kararının (ruhsat tezkeresinin askıya alınmasına yönelik kararın) ilgiliye tebliğ edilmesi ve ilk ihlalde 1 ay, ikinci ihlalde 3 ay süreyle ruhsat tezkeresinin idareye teslim etmesi gerektiğinin bildirilmesi gerekmektedir.

Dava konusu olayda, davacının daha önceki ihlalleri nedeniyle idari para cezası verilmiş ve bu idari para cezası mahkeme kararıyla iptal edilmiş ise de; yasak fiilin ilk kez işlenmesinde ruhsat tezkeresinin 1 ay süreyle, ikinci kez işlenmesinde 3 ay süreyle geri alınmasına ilişkin yaptırım kararı verilmeden ruhsat tezkeresinin iptal edildiği anlaşıldığından; ruhsat tezkeresinin iptali öncesinde tekemmül ettirilmesi gereken aşamalar tamamlanmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmayıp, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.