Danıştay 2. Daire E.2022/2315 K.2025/5105

Dava Konusu İstem

Dava; polis memuru olarak görev yaparken emekli olan davacının, Tekirdağ ili, Saray İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde "Amir veya üstüne karşı itaatsizliğe mukavemete ya da fiilen taarruza tahrik ya da teşvik etmek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-v maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesini... günlü, E... K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde Tekirdağ Valiliği İl Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararıyla "meslekten çıkarma" disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde teklif getirildiği, dosyanın sevk edildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararıyla;

"davacının meslekten çıkarma disiplin cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, çok iyi değerlendirme puanı aldığından hakkında aynı Kanun'un 7/2'nci maddesinin tatbiki ile bir derece alt ceza olan '24 ay uzun süreli durdurma' disiplin cezası ile tecziyesine, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Kanun'un 125/5'inci maddesi uyarınca "brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine, 7068 sayılı Kanun'un 12/3'üncü maddesi gereğince uzun süreli durdurma disiplin cezasının karşılığı olan 5 (beş) ceza puanının özlük dosyalarına işlenmesine" karar verildiği,

bunun üzerine tesis edilen 05/09/2019 günlü Bakan Oluru'nda ise "Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu yukarıdaki kararında İl Polis Disiplin Kuruluyla aynı görüşte olduğundan ve bir alt ceza verilmesine yetkisi bulunmadığından meslekten çıkarma cezası verilmesinin 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre onaylanmasına" ifadelerine yer verilmek suretiyle davacının "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırıldığı; olayda, davacı hakkında tesis edilen il polis disiplin kurulu kararının "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırma yönünde olduğu,

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu görüşünün ise 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesi uyarınca bir derece alt ceza olan "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırma yönünde olduğu dikkate alındığında, "uygun görüş" olarak değerlendirilemeyecek olan Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı üzerine dosyanın Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna sevkinin sağlanarak anılan Kurulca kesin karara bağlanması gerekirken, meslekten çıkarma cezasının uygulanması yönünde tesis edilen Bakan Oluru işleminde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı;

davalı idarece, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun il polis disiplin kurulu ile aynı görüşe vardığı iddia edilmekte ise de, yalnızca fiilin sübut bulup bulmadığı veya karşılığında uygulanacak olan disiplin cezasının değil, bir alt ceza uygulanıp uygulanmayacağı noktasında da aynı görüşe varılmış olması durumunda "uygun görüş" verilmesi olarak değerlendirilebileceğinin kuşkusuz olduğu; öte yandan, işbu kararın gerekçesi dikkate alınarak davacı hakkında ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yeniden işlem tesis edilebileceğinin de açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının üzerine atılı fiilin sabit olduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesi hükmü ile 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi doğrultusunda Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza tatbikine yetkisi bulunmadığından, davacı hakkında il polis disiplin kurulunca verilen meslekten çıkarma kararının Bakanlık makamınca onaylanması suretiyle işlem tesis edildiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tekirdağ Valiliği İl Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararı ile davacının "Amir veya üstüne karşı itaatsizliğe mukavemete ya da fiilen taarruza tahrik ya da teşvik etmek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-v maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilmesinin ardından dosyanın gönderildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen ... günlü,... sayılı karar ile davacının meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verilmiş;

bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından, "EGM Yüksek Disiplin Kurulu yukarıdaki kararında il polis disiplin kuruluyla aynı görüşte olduğundan ve bir alt ceza verilmesine yetkisi bulunmadığından meslekten çıkarma cezası verilmesinin 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre onaylanmasına" ifadelerine yer verilmek suretiyle 05/09/2019 günlü olurun verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-v maddesinde; "Amir veya üstüne karşı itaatsizliğe mukavemete yada fiilen taarruza tahrik yada teşvik etmek" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.

Aynı Kanun'un "Takdir hakkının kullanımı" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar.

(2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır.

(3) Takdir hakkı kullanılırken;

a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi,

b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,

c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,

ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,

d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,

e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,

f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık,

gözönüne alınır.

(4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiç bir idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunu doğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz."

"Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir."

"Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;

1)Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını... verebilir."

"Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18'inci maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,

b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla kesinleşir.

(2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

(3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır."

hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında; il polis disiplin kurulunun polis memurları hakkındaki bütün disiplin cezalarını vermeye yetkili olduğu, il polis disiplin kurulu kararıyla meslekten çıkarma cezası dışında bir ceza verilmesi durumunda kararın valinin onayıyla;

meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararların ise valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyaların Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağı, alt ceza uygulamasının ise, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde, "takdir hakkı"nın kullanılması kapsamında yapılacak bir uygulama olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliğini taşımadığı açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında "Amir veya üstüne karşı itaatsizliğe mukavemete ya da fiilen taarruza tahrik ya da teşvik etmek" fiilini işlediği iddiası ile başlatılan disiplin soruşturması kapsamında hazırlanan 28/03/2019 tarihli disiplin soruşturma raporunda meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi yönünde kanaat bildirildiği,

Tekirdağ Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun...günlü, ... sayılı kararı ile davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-v maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ve aynı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilerek dosyanın karara bağlanması için gönderildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü,... sayılı kararı ile davacı hakkında iddia olunan fiillerin sübuta erdiği,

7068 sayılı Kanun'un 8/6-v maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, performans değerlendirme puanı çok iyi olduğundan aynı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verildiği (görüş bildirildiği), bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından.

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulama yetkisi bulunmadığından bahisle davacı hakkındaki meslekten çıkarma cezasının onaylandığı belirtilmek suretiyle 05/09/2019 tarihli olurun verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İdare Mahkemesince, il polis disiplin kurulu tarafından davacı hakkında tesis edilen meslekten çıkarma cezasının Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca netice itibarıyla uygun görülmeyerek alt ceza uygulaması cihetine gidildiği,

bu tip durumlarda 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dosyanın kesin karara bağlanmak üzere Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi gerekirken söz konusu süreç işletilmeksizin doğrudan Bakan tarafından meslekten çıkarma cezasının onaylanması şeklinde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt ceza uygulanmasının "takdir hakkı" kapsamında olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığı,

bu özelliği gereğince alt ceza uygulamasının "uygun görüş" kavramının dışında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda, dava konusu meslekten çıkarma cezasının tesis edilmesi sürecinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun bir alt ceza uygulanması yönündeki görüşünün, davacının meslekten çıkarılmasına karar veren ve takdir hakkını alt ceza uygulanmaması yönünde kullanan il polis disiplin kurulu kararını uygun görmediği anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, alt ceza uygulamasının yukarıda açıklanan niteliği gereğince, il polis disiplin kurulunun meslekten çıkarma cezası ile cezalandırma kararının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanarak neticeten 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırma yolundaki görüşüyle birlikte Bakanın onayına sunulması üzerine,

Bakanın, bu görüşü ve il polis disiplin kurulu kararını birlikte değerlendirebileceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen görüşü dikkate almayarak il polis disiplin kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasını onaylaması durumunda, başka bir ifade ile Bakanın alt ceza uygulanması hususunda sahip olduğu takdir hakkını, alt ceza uygulanmaması yönünde kullanması suretiyle tesis edilen işlemde yetki yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.