Danıştay 2. Daire E.2022/3503 K.2023/2251

Dava Konusu İstem

Dava; Şırnak İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı-koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş; anılan karar Danıştay Beşinci Dairesinin 18/12/2018 günlü, E:2016/56507, K:2018/18485 sayılı kararıyla bozulmuştur.

Davacı tarafından başvurulan karar düzeltme aşamasında Danıştay İkinci Dairesinin 29/04/2021 günlü, E:2021/8118, K:2021/1672 sayılı kararıyla; davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin anılan bozma kararı kaldırılarak; uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında.

"Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlendiği.

08/03/2018 günlü ve 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ş hükmünde ise; ''iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiğinin kurala bağlandığı;

davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan eyleminin sınırlarının belirlenmesinde mevcut hukuki durum itibarıyla lehe düzenleme yapılmış olması ve "suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması" kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, mevzuat değişikliğiyle oluşan yeni hukuki durum uyarınca,

dava konusu disiplin cezasının dayanağı Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerinin karşılaştırılması ve davacı lehine olan hüküm dikkate alınarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay İkinci Dairesinin anılan bozma kararına uyularak yapılan inceleme ve yargılama sonunda ....

İdare Mahkemesince verilen kararla; ilgili mevzuat değişikliğiyle oluşan yeni hukuki durum uyarınca davacının eylemine karşılık gelen eski düzenleme ile yeni düzenleme birlikte incelendiğinde, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesinde bahse konu suç unsurlarından birinin ''...çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak.'' olarak belirlendiği, ancak sonraki tarihli 7068 sayılı Kanun ile fiilin çerçevesinin 8/6-ş hükmünde;

''iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' denilmek ve salt ilişki kurmak fiiline yer verilmemek suretiyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesinde yer alan fiilin daha daraltılarak yeniden düzenlendiği görüldüğünden,

fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinden ve halihazırda yürürlükte olan anılan düzenlemenin de "İffetsizliği ile bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile ilişki kurmak" eylemini meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem olarak düzenlenmediği,

dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ve lehe hükmün uygulanması amacıyla verilen işbu Mahkeme kararının davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası ile cezalandırılması uygulamasına engel oluşturmayacağı belirtilerek, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların 08/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 16/03/2022 günlü, E:2021/18933, K:2022/1271 sayılı kararıyla, İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği, eylemine uyan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/16'ncı maddesi gereğince “meslekten çıkarma” cezası ile tecziyesinin uygun olduğu, hakkında aynı tüzüğün 15'inci maddesinin uygulanmasına yer olmadığı ileri sürülerek, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdari Dava Daireleri Kurulunun emsal kararı doğrultusunda onama kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay ikinci Dairesinin 16/03/2022 günlü, E:2021/18933, K:2022/1271 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; Şırnak İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının; hakkında başlatılan soruşturma sonucunda "genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı-koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8. maddesinin 16. fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 05/08/2015 günlü, 340 sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında; "Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlenmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Kanun'un disiplin cezası verilecek fiillerin sayıldığı 8. maddesinin 6. fıkrasının (ş) bendinde; ''İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' ve aynı fıkranın (z) bendinin (cc) alt bendinde; ''Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak'' meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açıklandığı üzere, hemcinsle olan uygunsuz ilişki bakımından Tüzük'te tanımı yapılan suçun kapsamının daha dar olduğu, sonradan yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (z) bendinin (cc) alt bendinde ise, aynı eylemin çerçevesinin (Tüzük'te var olan daraltıcı unsura yer verilmeyerek) genişletildiği, dolayısıyla olayda davacının lehine olan düzenlemenin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre; davacının, polislik mesleğiyle bağdaşmayan nitelikteki sübuta eren eylemi nedeniyle lehine olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/11/2022 günlü, E:2022/2121, K:2022/3241 sayılı kararı da bu yöndedir.