Danıştay 2. Daire E.2022/4500 K.2023/307

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ilk incelemeyle görevli Tetkik Hâkimi ...'nın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasında "(Değişik birinci cümle:5/4/1990-3622/22 md.) Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) (Değişik:10/6/1994-4001/23 md.) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,

ı) (Ek:15/7/2003-4928/6 md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması (Ek ibare : 25/7/2018-7145/4 md.) veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi." nedenlerinden biri ile yargılamanın yenilenmesinin istenebileceği; 2. fıkrasında yargılamanın yenilenmesi isteklerinin esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddede düzenlenen yargılamanın yenilenmesi müessesesi sayma yoluyla belirlenerek, bazı ağır yargılama hatalarından ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden kararların bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yolu olup; 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde sayılan sebeplerin varlığı halinde ancak kesin hükme ilişkin esas kararı vermiş olan mahkemeden istenebilir.

Buna göre, bir hüküm kesinleşmedikçe, ona karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemeyeceği gibi, yargılamanın yenilenmesi, sadece kesinleşmiş olan esasa ilişkin nihai kararlara karşı, hüküm aleyhine olan tarafça başvurulabilecek olağanüstü bir kanun yolu olduğundan, bir hükme ilişkin mahkeme kararı Danıştay incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiş olsa bile yargılamanın yenilenmesi yoluyla ancak hüküm mahkemesi kararının değiştirilmesi istenebilir. Danıştayın temyiz veya karar düzeltme talebi üzerine verdiği kararlara karşı ise yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulamayacağı açıktır.

Dava konusu olayda.

Ticaret Bakanlığında; başmüfettiş olarak görev yapan davacı tarafından, 19/11/2012-27/04/2017 tarihleri arasında davalı idarenin çeşitli makamlarına hitaben verdiği suç duyurusu, şikayet ve müracaat dilekçelerinin işleme konulmamasına ve saklıya alınmasına ilişkin 26/05/2017 tarihli Bakanlık onayı ile hak arama ve dilekçe hakkı gibi temel haklarının engellendiği ve anılan onayda kendisi hakkında gerçek dışı, itibarsızlaştırıcı ve küçük düşürücü ithamlarda bulunularak kişilik haklarına alenen saldırı yapıldığından bahisle,

uğradığı manevi zarara karşılık 200.000,00-TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte hesaplanarak ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada. 20.000,00-TL manevi tazminatın kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddi yolunda ...

İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının davalı idare tarafından kaldırılması istemiyle yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek davanın reddi yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 27/09/2022 günlü, E:2021/17321, K:2022/4518 sayılı kararının, yargılanmanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak yeniden temyiz incelemesi yapılmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, kesinleşmiş olsa da, ancak taraflar arasında uyuşmazlığı sonlandıran hüküm mahkemesi kararına karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulabilmesi, Danıştayın temyiz veya karar düzeltme talebi üzerine verdiği kararlara karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmasının hukuken mümkün olmaması karşısında, Danıştayca temyizen verilmiş olan onama kararının yargılanmanın yenilenmesi yoluyla yeniden incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.