Danıştay 2. Daire E.2022/950 K.2025/3894

Dava Konusu İstem

Davacı tarafından; İstanbul Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde, "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca 53 kez ayrı ayrı "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının (46. maddesinde yer alan fiil yönünden) iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla. 15/05/2018 tarihi, saat: 17:52'de ...

IP numaralı bilgisayar üzerinden yabancı uyruklu O.G. isimli şahsın ülkeye usulsüz yollarla giriş işleminin yapıldığı, söz konusu işlem saatinde ise işlemin yapıldığı bilgisayarın bulunduğu odada sadece davacının olduğu ve oda içerisinde yer alan kamera kayıtlarına ait tutanaklarda, işlemin yapıldığı bilgisayarın bulunduğu alanda işlem süresi boyunca kaldığı ve sonrasında alandan ayrıldığının açıkça görüldüğü, buna binaen O.G. isimli yabancı uyruklu şahsın usulsüz giriş işleminin Atatürk Havalimanı Şube Müdürlüğü bünyesinde görevli davacı tarafından yapıldığı kanaatine varıldığı,

bu fiil nedeniyle davacının meslekten çıkartılmasına dair disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının yoksun kalınan haklarının tazmini isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; hakkında kesinleşmiş bir mahkeme hükmünün bulunmadığı, ceza yargılamasında toplanan deliller içerisinde bulunan log kayıtlarında, suça konu kaydın ve diğer kayıtların yapıldığı zamanlarda kendisinin bahse konu bilgisayarı kullanmadığının ve yine ilgili kurumlardan temin edilen görev listeleri kapsamında bahse konu kayıtların yapıldığı zamanlarda kendisinin görevli olmadığının, kendinden önce görev yapan personelin görevli olduğunun ortaya çıktığı, kendisinin bahse konu kayıt zamanında ilgili yazıcı odasında bulunmadığı ve bu odada başka personelin bulunduğu,

ceza dosyasında toplanan deliller ile beraat etme olasılığının yüksek olduğu, ceza davasının sonuçlanması beklenilmeden yerel mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, yetkili disiplin kurulunun usulüne göre oluşmadığı, soruşturmanın usulüne göre yapılmadığı, soruşturma dosyasını inceleme ve disiplin kurulunda yazılı ve sözlü savunma taleplerini içeren dilekçelerine rağmen soruşturma evrakını inceleyebilme ve disiplin kurulunda yazılı ve sözlü olarak savunma yapabilme haklarının elinden alındığı, talep ettiği hiçbir delilin toplanmadığı ve gösterdiği tanıkların dinlenmediği,

soruşturmanın zamanaşımına uğradığı, savunmaya ilişkin evrakların cezaevi yönetimi tarafından 11/12/2019 tarihinde saat 13:55 de getirildiği ve gelen evrakları doldurması için kendisine 14:00’a kadar, yani 5 dakika süre verildiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesi gereğince en az 7 gün savunma verme süresi tanınması gerekirken bu hakkının elinden alındığı, il disiplin kurulu toplantısında meslekten çıkarma kararı alındıktan 1 gün sonra, 10/01/2020 günü saat 14:00’da, tutuklu bulunduğu kurum idaresi tarafından kendisine soruşturma dosyasının verildiği,

bundan sonraki dilekçeleri ve taleplerinin soruşturma dosyası kapatıldığı gerekçesiyle dikkate alınmadığı, üzerine atılı disiplin suçunun sabit olmadığı, Atatürk Havalimanının pasaport birimi yazıcı odasında kullanılmakta olan, suça konu ... IP numaralı bilgisayarın kendisine tahsisli olmadığı, söz konusu bilgisayarı POLNET oturumu ve POLNET şifresi ile açıp kullandığı, yasa dışı ülkeye giriş işlemlerinin yapıldığı tarih ve saatlerde ...

IP numaralı bilgisayarı kullandığına ilişkin herhangi bir tespit bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde davacının, Nijerya uyruklu O.G. isimli şahsa ait pasaport üzerinden, 15/05/2018 tarihinde ülkeye usulsüz giriş işlemi yaptığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...günlü,... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu işleminin (46. maddesinde yer alan fiil yönünden) iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında, "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." hükmüne yer verilmiştir.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde de; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz.

Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir.

(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesinde ise, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçu, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuç doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler.

Bu bakımdan; kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanarak suçun ilgilisi tarafından işlenilmiş olduğunun kesin ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitlerle ortaya konulması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, hakkında disiplin soruşturması açılan kamu görevlisinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmesi için, savunmasını yapmak üzere ilgiliye en az yedi günlük süre tanınmalı, savunma istem yazısında; gerek savunma süresi gerekse disiplin suçunu oluşturan eylem ya da eylemler (zaman, mekan ve olayla ilgili kişi bilgilerine yer verilmek suretiyle) açık bir şekilde belirtilmelidir. Aksi durumun, hangi disiplin suçunu, ne zaman ve ne şekilde işlediği tam olarak ortaya konulamayan ilgilinin Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracağı açıktır.

Somut uyuşmazlıkta; davacının, aynı şubede görevli olan 4 polis memurunun şifrelerini kullanarak, yabancı uyruklu 53 şahsın pasaportları üzerinden usulsüz olarak ülkeye giriş kayıtlarını yaptığından bahisle hakkında disiplin soruşturması başlatılmış, bu kapsamda davacıdan savunma talep edilmiştir. Anılan savunma talep yazısında özetle; "S.K. isimli şahsın ülkeye usulsüz giriş işleminin yapıldığının ve aynı bilgisayarda yapılan incelemede başka polis memurlarının şifreleri kullanılarak toplam 53 adet veri giriş işlemi yapıldığının tespit edildiği" belirtilerek bu hususa ilişkin savunma talep edilmiş, disiplin soruşturması sonucunda da her fiil için ayrı ayrı olmak üzere toplam 53 kez meslekten çıkarma cezası verilmiştir.

Bu itibarla; davacının Anayasa ve kanunlarla koruma altına alınan savunma hakkını kullanabilmesi için, isnat edilen 53 fiilin tek tek açıklanarak, hangi kişilere ait pasaport kayıtlarında, hangi tarih ve saatte, nerede, hangi polis memurlarının şifresi kullanılarak usulsüzlük yapıldığı hususlarının açıkça belirtilmesi ve bu iddialara ilişkin savunma hakkı tanınması gerekirken, diğer 52 eyleme ilişkin somut herhangi bir bilgi verilmeksizin sadece S.K. isimli şahsın ülkeye usulsüz giriş işleminden bahsedilerek,

53 adet veri giriş işlemi hakkında savunmasının istenildiği dikkate alındığında, usulüne uygun savunma hakkı tanınmaksızın yürütülen disiplin soruşturması esas alınarak tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Bununla birlikte, davalı idare tarafından usulüne uygun olarak yapılacak disiplin soruşturması sonucunda davacıya yeniden disiplin cezası verilebileceği de açıktır.

Öte yandan; davacının "meslekten çıkarma" cezası ile tecziye edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararının (52. maddede yer alan fiil yönünden) iptali ile yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ...

Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı, Dairemizin 15/09/2025 günlü, E:2021/19228, K:2025/3601 sayılı kararı ile kesin olarak onandığından, davacının yoksun kaldığı parasal hakların işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi isteminin Bölge İdare Mahkemesince değerlendirileceği tabiidir.