Danıştay 2. Daire E.2022/978 K.2022/4931

... İdare Mahkemesinin ...... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş; anılan kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Onaltıncı (kapatılan) Dairesinin 31/12/2015 günlü; E:2015/9272, K:2015/8691 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince; bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; davacının, terfi dönemi içinde disiplin ya da adli yönden 2004 ve 2005 tarihindeki soruşturmalarından başka bir soruşturmasının veya cezasının bulunmadığı,

terfi ettirilen personeller arasında da adli yönden cezası bulunanlar olduğunu, personelin bulunduğu rütbede almış olduğu adli veya disiplin cezaları nedeniyle ilanihaye bulunduğu rütbede kalması ve terfi ettirilmemesinin adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı hususları birlikte dikkate alındığında, davalı idarece personel arasında liyakat yönünden yapılan değerlendirmelerde objektif davranılmadığı sonucuna ulaşıldığı, bulunduğu rütbede beş yıldır terfi ettirilmeyen davacının 2012 terfi değerlendirmesinde komiser rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

davacının geçmişte almış olduğu ve affa uğrayan disiplin cezalarından dolayı sürekli terfi ettirilmemesine yönelik işlem tesis edilmesi, kişiyi ömür boyu terfi hakkından mahrum bırakacak yaptırım sistemi anlamına geleceği bu durumun davacıyı topluma ve mesleğe kazandırmak amacıyla bağdaşmayacağı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; affa uğramış olsalar bile disiplin cezalarının, emniyet personelinin rütbe terfi kararlarında dikkate alınması gerektiği; yolundaki yargı kararlarının kesinlik ve süreklilik kazandığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve mahkeme kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, 2012 yılı terfi döneminde bir üst rütbeye terfi ettirilmemesi işlemine karşı açtığı davada, davacının 2012 yılı itibariyle bulunduğu rütbedeki zorunlu çalışma süresini tamamlayan komiser yardımcıları listesinde 534 personel arasında 3. sırada yer aldığı, 14 adet takdir ve taltifinin bulunduğu, 2008 ve 2009 yılları için geçmişe dönük olarak komiser rütbesine terfi için değerlendirmeye alındığı 2012 yılındaki Kurul kararı ile 2004 ve 2005 yıllarında aldığı cezalar nedeniyle hakkında "Terfi etmez" kararı verildiği,

bu karara karşı açtığı davanın 2008 yılı için reddedildiği ve kararın kesinleştiği, 2009 yılı için bozmaya uyma üzerine verilen davanın reddine ilişkin kararın ise Danıştay Onaltıncı Dairesinin 31/12/2015 günlü, E:2015/23017, K:2015/8689 sayılı kararı ile onandığı, 2010 yılı terfi etmez kararına dava açılmadığı, 2011 yılı terfi etmez kararına karşı açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, verilen kararın Danıştay Onaltıncı Dairesinin 31/12/2015 günlü, E:2015/5333, K:2015/8690 sayılı kararı ile bozulması ve karar düzeltme isteminin Danıştay İkinci Dairesinin 20/09/2021 günlü, E:2021/1572 ve K:2021/2779 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine bozma kararına uyularak ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, anılan kararın davalı idarece temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 08/03/2022 günlü, E:2021/19206, K:2022/11150 sayılı kararıyla onandığı;

karar düzeltme isteminin de Danıştay İkinci Dairesinin 21/09/2022 günlü, E:2022/2999, K:2022/4380 sayılı kararı ile reddine karar verilerek kesinleştiği; anılan kararın davacının komiserliğe yükselmesi sonucunu doğurduğu görülmektedir.

Yukarıda aktarılan yargı kararları uyarınca, davacının 2011 yılı itibarıyla komiserliğe terfi ettirileceği görüldüğünden bakılan davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacının rütbe terfi işlemlerine ilişkin yargı kararları dikkate alınarak konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

... İdare Mahkemesince, Danıştay Onaltıncı (kapatılan) Dairesinin 31/12/2015 günlü; E:2015/9272, K:2015/8691 sayılı bozma kararında belirtilen hususlar yönünden yeniden yapılan değerlendirme üzerine verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

Daire çoğunluğunca, "davacı hakkındaki bir üst rütbeye "terfi edemez" yönünde tesis edilen 2011 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulu işleminin İdare Mahkemesince iptaline karar verildiğinden, davacının aynı rütbeye terfi edemeyeceği yönündeki 2012 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulu işlemi olan davanın konusuz kaldığı ve dolayısıyla esası hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı" gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İdari yargı denetimi idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimidir. Dava konusu edilen bir işlem hakkında hukuka uygunluk denetimi yapılarak hukuka aykırılığının belirlenmesi halinde işlemin iptaline karar verilmeli ve hukuk düzeninden kaldırılması sağlanmalıdır.

İdarenin davayı kabulü, işlemi geri alması veya davacının davasından feragat etmesi gibi hallerde Mahkemece "karar verilmesine yer olmadığı" kararı verilmesi mümkün ise de, olayımızda olduğu gibi daha önceki (veya daha sonraki) tarihli bir işlemin iptali üzerine görülmekte olan davanın konusuz kaldığından bahisle verilmesi hukuken doğru değildir. Birbirinden bağımsız olarak tesis edilmiş ve hukuk düzeninde sonuç doğurmaya devam eden iki işlemden birinin iptaline hükmedilmesi, diğeri hakkında karar vermemeyi gerektirmez.

Bu nedenle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararının, anılan işlemin hukuki dayanağının kalmadığı ve sebep yönünden hukuka aykırı olduğundan, gerekçe değiştirerek onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.