Danıştay 2. Daire E.2022/985 K.2025/5683

Dava Konusu İstem

Dava; davacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının 1/c bendinde belirtilen H.K. isimli şahsa yönelik eylemine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı sayılı kararıyla; dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile soruşturma dosyası ve ekleri birlikte incelendiğinde, davacının 11/12/2019 tarihli tebliğ tebellüğ belgesinde sözlü savunma yapmak istediğini belirtmesi üzerine, Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/01/2020 tarihli yazısı ile İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünden davacının aynı olay nedeniyle yargılanmakta olduğu ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının safahati hakkında bilgi istenildiği, bu yazıya İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünce verilen 16/01/2020 tarihli cevabi yazıda, anılan davanın duruşmasının 30/01/2020 tarihine ertelendiğinin bildirilmesine rağmen, davacının disiplin dosyasının 30/01/2020 günü toplanacak kurul gündemine alındığı,

davacının söz konusu duruşma nedeniyle sözlü savunmasının bir sonraki kurulda alınmasına yönelik talebinin ceza zamanaşımı süreleri ve savunmanın sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla yapma hakkının bulunduğundan bahisle Emniyet Genel Müdürlüğünce reddedildiği görülmekle birlikte, savunma hakkı kapsamında davacıya tanınan seçimlik yetkileri kullanma hakkının davacıya ait olduğu ve idarece bu seçimlik yetkilerden herhangi birinin kullanılması konusunda davacının zorlanamayacağı, diğer taraftan davacının, sözlü savunmasının bir sonraki kurulda alınmasına yönelik talebinin,

davacının sözlü savunmasını almaya/dinlemeye yetkili İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca görüşülerek karara bağlanması gerektiği, dosya kapsamında davacının talebinin anılan şekilde Kurul gündemine alınmadığı, bu durumda, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hakları kullanmasına imkan tanınmaksızın ve idarece de bilinen mazereti dikkate alınmaksızın ve son savunma hakkı usulüne uygun kullandırılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; yapılan soruşturma sonucunda davacının üzerine atılı fiilleri işlediğinin sübuta erdiği, bu sebeple hakkında tesis edilen disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının 1/c bendinde belirtilen H.K. isimli şahsa yönelik eylemine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında; "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin (E) fıkrasında; "Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." şeklinde tanımlanmış, maddenin (g) bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde; "(1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır.

7068 sayılı Kanun'un "Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde de; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

(3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 129. ve 7068 sayılı Kanun'un 31. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personelin, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu açıktır. Bu bağlamda, disiplin kurulunca, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınması ve ilgilinin disiplin kurulunda sözlü savunma yapma ve tanık dinletme talebinde bulunması durumunda kendisine sözlü olarak savunma yapma ve tanık dinletme hakkı verilmesi gereklidir.

Uyuşmazlık konusu olayda; disiplin soruşturma raporunun davacıya 11/12/2019 günü tebliğ edilerek savunmasının istenildiği ve davacının buna ilişkin tebellüğ belgesinde yer alan "sözlü savunma yapmak istiyorum" seçeneğini işaretlediği, daha sonra İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca söz konusu soruşturma dosyasının 30/01/2020 günü saat 13:30'da görüşülmesinin kararlaştırıldığı ve kurul tarihinin davacıya 28/01/2020 günü tebliğ edildiği, buna ilişkin tebliğ tebellüğ belgesinin üzerinde de davacının "sözlü savunma yapmak istiyorum" seçeneğini işaretlediği,

davacı tarafından verilen aynı tarihli dilekçe ile Kurulun toplanacağı 30/01/2020 günü, aynı olaylar nedeniyle yargılanmakta olduğu ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının duruşmasının da olduğu belirtilerek, sözlü savunmasının bir sonraki Kurulda alınmasını talep ettiği, bu talebin Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğince 29/01/2020 tarihinde reddedildiği, 30/01/2020 tarihinde toplanan İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; davacının soruşturma raporunun görüşüleceği Kurul toplantı tarihinde, dava konusu işleme konu olan olay nedeniyle ceza mahkemesinde yapılan yargılamada duruşmasının olduğunu belirterek daha sonraki Kurul tarihinde sözlü savunma yapmak istediğine ilişkin mazeret dilekçesi vermesi üzerine, kabul edilebilir mazereti olan ve bunu belgeleyen davacıya, soruşturma raporunu inceleyebilmesi ve sözlü savunma hakkını kullanabilmesi için makul bir süre verilmesi ve sözlü savunmasının bir sonraki Kurulda alınmasına yönelik talebinin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca görüşülerek karara bağlanması gerekirken, bu talebin Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğince reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, usulüne uygun savunma hakkı tanınmaksızın tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında; "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

7068 sayılı Kanun'un "Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde de; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

(3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Anayasa'nın 129. ve 7068 sayılı Kanun'un 31. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personelin, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu, savunma için verilen sürenin yedi günden az olamayacağı, verilen süre yönünden sözlü veya yazılı olarak savunma yapma hususunda süre ayrımına gidilmediği açıktır.

Bu bağlamda, disiplin kurulunca, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınması ve ilgilinin disiplin kurulunda sözlü savunma yapma ve tanık dinletme talebinde bulunması durumunda kendisine sözlü olarak savunma yapma ve tanık dinletme hakkı verilmesi gereklidir.

Uyuşmazlık konusu olayda; disiplin soruşturma raporunun davacıya 11/12/2019 günü tebliğ edilerek savunmasının istenildiği ve davacının buna ilişkin tebellüğ belgesinde yer alan "sözlü savunma yapmak istiyorum" seçeneğini işaretlediği, daha sonra İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca söz konusu soruşturma dosyasının 30/01/2020 günü saat 13:30'da görüşülmesinin kararlaştırıldığı ve kurul tarihinin davacıya 28/01/2020 günü tebliğ edildiği, buna ilişkin tebliğ tebellüğ belgesinin üzerinde de davacının "sözlü savunma yapmak istiyorum" seçeneğini işaretlediği,

davacı tarafından verilen aynı tarihli dilekçe ile Kurulun toplanacağı 30/01/2020 günü, aynı olaylar nedeniyle yargılanmakta olduğu ...

Ağır Ceza Mahkemesinin... esas sayılı dava dosyasının duruşmasının da olduğu belirtilerek, sözlü savunmasının bir sonraki Kurulda alınmasını talep ettiği, bu talebin Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğince 29/01/2020 tarihinde reddedildiği, 30/01/2020 tarihinde toplanan İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; davacının soruşturma raporunun görüşüleceği Kurul toplantı tarihinde, dava konusu işleme konu olan olay nedeniyle ceza mahkemesinde yapılan yargılamada duruşmasının olduğunu belirterek daha sonraki Kurul tarihinde sözlü savunma yapmak istediğine ilişkin mazeret dilekçesi vermesi üzerine, kabul edilebilir mazereti olan ve bunu belgeleyen davacıya, soruşturma raporunu inceleyebilmesi ve sözlü savunma hakkını kullanabilmesi için yedi günden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi ve sözlü savunmasının bir sonraki Kurulda alınmasına yönelik talebinin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca görüşülerek karara bağlanması gerekirken, bu talebin Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğince reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, usulüne uygun savunma hakkı tanınmaksızın tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.