Danıştay 2. Daire E.2023/3978 K.2024/1498

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; Milli Savunma Üniversitesi ... Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığında askeri öğrenci olarak eğitim gören davacı hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen bilgilerin Milli Savunma Bakanlığı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunda değerlendirildiği ve anılan Komisyonun 17/02/2022 günlü, ... sayılı kararıyla davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandırıldığı, bunun akabinde 09/03/2022 tarihinde ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde. "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı... tarihi izleyen günden başlar...", 8. maddesinde. "1. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar...", 11. maddesinde. "1.

İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.", 14. maddesinde; "...3.

(Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir...", 15. maddesinde ise. "1.

(Değişik: 5/4/1990-3622/6 md.) Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; ... b) 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine,... karar verilir..." hükmüne yer verilmiştir.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 günlü, E:2021/2.

K:2022/1 sayılı kararıyla; idarî işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde özel ve genel dava açma süresinin işletilmesi veya işletilmemesi konusunda Danıştay dava daireleri ile kurullarının kararları arasında var olan içtihat aykırılığının, içtihatların birleştirilmesi yoluyla bağlayıcı bir çözüme kavuşturulması ve içtihadın, “özel dava açma süresine tâbi bir idarî işlemde, dava açma süresinin gösterilmemiş olması durumunda, vergi mahkemelerinde 30, Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği;

aynı şekilde genel dava açma süresine tâbi bir idarî işlemde dava açma süresi gösterilmemiş olsa da 30 ve 60 günlük genel dava açma sürelerinin uygulanması gerektiği” yönünde birleştirilmesine karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğu gerekçesiyle 09/03/2022 tarihinde ilişiğinin kesildiği ve aynı tarihte tebellüğ tutanağının davacı tarafından imzalandığı, 12/05/2022 tarihinde CİMER üzerinden bilgi edinme başvurusu yapıldığı, davalı idare tarafından ise 26/05/2022 tarihinde "...1. İlgi (a) CİMER müracatınız incelenmiştir. 2. İlgi (b) Kanun kapsamında yürütülen işlemlerin her aşamasında gizliliğe riayet edilmekte, ayrıca istihbarat faaliyetleri kapsamında elde edilen bilgiler kişiyle paylaşılmamaktadır." şeklinde cevap verildiği, 23/06/2022 tarihinde ise davacının okul ile ilişiğinin kesilmesine sebep olan idari işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının güvenlik soruşturması nedeniyle 09/03/2022 tarihinde ilişiğinin kesildiği ve aynı tarih itibarıyla tebellüğ tutanağını imzalamasıyla bunu öğrendiği, anılan tarihten itibaren dava açma süresi olan altmış gün içinde, başka bir deyişle en son 09/05/2022 tarihinde dava açması veya davalı idareye 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunarak gelen cevaba göre kalan süre içinde dava açması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra davalı idareye CİMER üzerinden yapılan başvuruya verilen cevap üzerine davanın açıldığı görülmekte olup, davanın süresinde açılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığından, işin esasına girilerek verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.