Danıştay 2. Daire E.2023/4975 K.2025/5833

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden; davacının katıldığı yeterlilik sınavında ortalama 53,10 puan alarak başarısız sayılması nedeniyle dava konusu işlemle ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim Öğretim Yönetmeliği hükümlerine göre, yeterlilik sınavının sözlü, atış ve spor olmak üzere üç ayrı aşamadan oluştuğu, her bir sınav için ayrı komisyon oluşturulduğu, yeterlilik sınavı başarı notunun; sözlü sınav notunun %70'i, spor sınav notunun %15'i ve atış sınav notunun %15'i alınarak belirlendiği, anılan sınavda başarılı olabilmek için yüz (100) tam puan üzerinden en az altmış (60) puan alınması gerektiği, komisyonların sınavla ilgili uygulayacakları usul ve esaslarının Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Senatosu tarafından belirlendiği,

bunun yanı sıra yeterlilik sınavı kapsamında yapılan sözlü, spor ve atış sınavlarının başarı standardını belirleme yetkisinin; bir başka ifadeyle hangi sınavın ne şekilde yapılacağı, bu sınavlardaki başarı standardının ne olacağı ve belirtilen standarta göre puanlamanın nasıl olacağı hususunu tespit görevinin Senatoya bırakıldığının anlaşıldığı, söz konusu hususların anılan Yönetmelik'te ayrıca belirtilmemesi ve Senatonun yetkisine bırakılmasının, ölçme ve değerlendirme tekniği açısından hukuka aykırı bir durum olarak değerlendirilmediği; yeterlilik sınavının sözlü sınav kısmına ilişkin olarak,

anılan Yönetmeliğin 26. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen kriterler yönünden puan ağırlıklarını belirleme yetkisinin Senatoda olduğu kanaatine varıldığı.

Senatonun 24/06/2020 günlü toplantısında, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı yeterlilik sınavına ilişkin olarak konu, not ağırlıkları ve uygulama esaslarının belirlendiği, anılan kararın ekinde yer alan Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formu'nda, "mesleki bilgi ve uygulama düzeyi"nin 40 puan, "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü"nün 20 puan, "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı"nın 20 puan ve "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu"nun 20 puan olarak belirlendiği,

bu itibarla, ... olan davacının, Senato kararının uygulanması suretiyle ve Yönetmelik'te yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavında başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az altmış (60) puanın altında kalarak başarısız olması nedeniyle eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, girmiş olduğu yeterlilik sınavında atıştan 100, spordan 100 tam not aldığı, sözlü olarak yapılan akademik konular sınavından ise 33 puan verildiği, sözlü sınavda kendisine üç soru sorulduğu, ilk iki soruyu tam ve doğru bir şekilde yanıtladığı, son soruyu ise doğru ama eksik cevapladığı, dolayısıyla 100 üzerinden en az 70 puan alması gerekirken 33 puan verilmesinin açıkça hukuka ve vicdana aykırı olduğu, değerlendirme tutanağına bakıldığında her üç üyenin de 33 puan verdiğinin görüldüğü, bu hususun heyetin kendisini elemeyi önceden kararlaştırdığının bir kanıtı olduğu,

sözlü sınav sonucu verilen notun objektiflikten uzak olduğu ve açık bir keyfilik barındırdığı, diğer taraftan, sözlü sınavın kayıt altına alınmaması ve yargısal denetime elverişli şekilde yapılmamasının yerleşik Danıştay içtihadı doğrultusunda iptal sebebi oluşturduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, dış kaynaktan astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak eğitime katılmaya hak kazandığı, gerçekleştirilen eğitim sonunda yapılan yeterlilik sınavında başarısız olması nedeniyle ... günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işlemi ile ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...

... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.

30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin;

"Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir."

"Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir.

(2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir.

(5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar."

"Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir.

(2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.

(3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir.

Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir.

Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir.

(8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz."

hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında ...öğrencisi olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.

Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur.

Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmünün ve 26. maddesinin 1 2 3 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu,

her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrası hükümlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.