Danıştay 2. Daire E.2023/5015 K.2024/2811

Dava Konusu İstem

Dava; Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında açılan sınavı kazanarak Temel Askerlik ve Deniz Subayı Anlayışı Kazandırılması eğitimine başlayan davacının, 4045 sayılı Kanun uyarınca yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğundan bahisle adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının kardeşinin halen davalı idare bünyesinde muvazzaf astsubay olarak görev yapmasına karşın, davacı hakkında hiçbir olumsuz bilgiye rastlanılmadığı halde muvazzaf astsubay kardeşine ait bilgiye atıf yapılarak davacı hakkında güvenlik-arşiv araştırmasının olumsuz olduğu değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davacının diğer erkek kardeşinin 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında OHAL kapsamında KHK ile Milli Savunma Üniversitesi Rektörlüğüne bağlanan askeri okuldan ilişiğinin kesildiği ve bu sebeple de güvenlik-arşiv bilgisinin olumsuz olduğu ileri sürülebilir ise de, davacı ile aynı durumda olan kardeşin halen davalı idare bünyesinde .... rütbesiyle muvazzaf astsubay olarak görev yaptığı düşünüldüğünde, kardeşlere yönelik güvenlik arşiv araştırmasının kardeşlerden birine olumsuz etkide bulunmamışken, diğer kardeşe olumsuz değerlendirilmesinin eşitlik ilkesine aykırı düşeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesinin 06/12/2021 günlü, E:2020/4084, K:2021/6278 sayılı kararıyla Danıştay Sekizinci Dairesine gönderilen, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında açılan sınavı kazanarak Temel Askerlik ve Deniz Subayı Anlayışı Kazandırılması eğitimine başlayan davacının, 4045 sayılı Kanun uyarınca yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğundan bahisle, adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3/a fıkrasında, dava dilekçelerinin öncelikle görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1/a fıkrasında ise, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un, idari davalarda genel yetkiyi düzenleyen 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmış, aynı maddenin 2. fıkrasında ise bu Kanun'un uygulanmasında yetkinin kamu düzeninden olduğu vurgulanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca 2018 yılında dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında açılan sınavı kazanarak Temel Askerlik ve Deniz Subayı Anlayışı Kazandırılması eğitimine başlayan davacının adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin işlemin, davalı idare bünyesinde oluşturulan Milli Savunma Bakanlığı Aday Değerlendirme Üst Kurulunca, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğuna karar verilmesi neticesinde tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada, genel yetki kuralı uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.

Bu bakımdan; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca yetki yönünden reddedilerek, dosyanın yetkili ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, ... İdare Mahkemesince davanın esasının incelenmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamıştır.