Danıştay 2. Daire E.2023/5554 K.2025/5812

Dava Konusu İstem

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı bünyesinde ... öğrenci olan davacı, hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan ceza soruşturması yürütüldüğü yönünde bilgi alınması üzerine giriş ile ilgili şartları taşımadığından bahisle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Yönetim Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine ... tarihinde kaydı yapılan ve öğrenim görmekte iken ... tarihinde ilişiği kesilen davacı hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... sayılı soruşturma dosyasının bulunduğu ve "2016 yılında yapılan ...

Meslek Yüksekokulu (...) sınavında aday numarası üzerinde FETÖ/PDY mensuplarınca kodlama yapılarak sınavı kazanması sağlanan adaylar arasında yer aldığından bahisle FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma yürütüldüğü" yönündeki bilgilere istinaden Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının fakülteden ilişiğinin kesildiği, davacı hakkında yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, söz konusu kararda "şüphelinin ardışık, periyodik ve şifreli arama yöntemleriyle aranmadığının görülmesi,

şüphelinin üzerine atılı suçlamaları kabul etmemesi, şüpheli aleyhinde herhangi bir itirafçı, tanık ve şüpheli beyanı bulunmaması, kolluk birimi tarafından yapılan havuz sorgusunda şüphelinin FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakına dair herhangi bir tespite ulaşılamaması, ayrıca şüphelinin inkara yönelik savunmasını doğrulayacak nitelikte aday numarası kodlandığı bildirilen 2016 DAMYO mülakatına katılmadığının" tespit edildiğinin belirtildiği, Mahkemece UYAP entegrasyon ekranı üzerinde yapılan sorgulamada da anılan soruşturma dışında davacı hakkında devam eden ve/veya sonuçlanmış ceza soruşturması ya da kovuşturması bulunmadığının görüldüğü,

davacı hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiği; bu durumda, ilgili Yönetmelik hükmüne göre adaylarda bulunması gereken şartlardan biri olan ve tahdidi olarak sayılmış olan suçlardan mahkum olmamak veya bu suçlardan dolayı devam eden bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak şartını taşıdığı anlaşılan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının emsallerinin göreve başladığı tarih esas alınarak ve bu tarihi izleyen her bir tahakkuk tarihi gözetilmek suretiyle her ay ayrı ayrı işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Önlisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümlerine göre idarenin bağlı yetki içerisinde olduğu, işlem tarihinden sonra verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın işlemin sebep unsurunu ortadan kaldırmayacağı, mesleğin önemi ve özelliği göz önüne alındığında işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... tarihinde Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı bünyesinde subay öğrenci olarak eğitime başlayan davacı hakkında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan soruşturma başlatıldığı bilgisinin idareye ulaşması üzerine, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile giriş şartlarını taşımadığından bahisle davacının fakülteden/öğrencilikten ilişiği kesilmesine karar verilmiş ve anılan karar 20/06/2022 günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanı Oluru ile uygun görülmüştür.

Davacı, öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde; "Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay ve astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak, önlisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın yapmak üzere bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ve kurslar bulunan bir yükseköğretim kurumu olarak İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi kurulmuştur...Akademiye alınacak öğrencilerin nitelikleri ile giriş usul ve esasları yönetmelikle belirlenir...

Akademide öğrenim gören öğrencilerin aşağıdaki hallerde öğrenimlerine son verilir:... f) Giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar..." hükmü yer almaktadır.

2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesi uyarınca hazırlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisince temin edilerek eğitime alınacak öğrencilerde aranacak şartlar ile giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.".

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen;...ğ) Fakülte: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine bağlı subay adayları yetiştiren fakülteyi, ...ifade eder.".

"Adaylarda aranacak nitelikler" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Fakülteye veya Meslek Yüksekokullarına müracaat edecek adaylarda aşağıdaki şartlar aranır:... ı) Affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,

kaçakçılık veya cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan dolayı mahkûm olmamak veya bu suçlardan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak veya kovuşturması uzlaşma ile neticelenmemiş olmak, ..., (2) Adayların birinci fıkrada belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadıkları anlaşılması halinde, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkları, öğrenime başlamışlarsa öğrencilikleri sona erdirilir." hükmü bulunmaktadır.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Kayıt Silme" başlıklı 27. maddesinde, "..(2) İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla öğrencilerden; ... e) Fakülte ve Meslek Yüksek Okula giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları veya kaybettikleri öğrenim sırasında anlaşılanların, ilgili Yönetim Kurulu kararı, Dekanın veya Meslek Yüksekokul Komutanının teklifi, Başkanın onayı ile Fakülte veya Meslek Yüksekokulundan ilişikleri kesilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I) Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı bünyesinde ... sınıf öğrencisi olarak eğitimine devam eden davacının, hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan ceza soruşturması yürütüldüğü yönünde bilgi alınması üzerine giriş ile ilgili şartları taşımadığından bahisle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği'nin yukarıda yer yerilen 8. maddesinde başvuru yapacak adaylarda aranacak nitelikler düzenlenmiş olup, adayların başvuruların son günü itibarıyla anılan nitelikleri taşımaları gerekmektedir.

Somut olayda; davacının ... tarihinde kayıt yaptırarak Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesinde eğitime başladığı, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası üzerinden ... tarihinde şüpheli sıfatıyla ifadesinin alındığı, ardından soruşturmaya ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası üzerinden devam edildiği, anılan dosyada verilen ... günlü, K:... sayılı kararla davacı hakkında üzerine atılı "Silahlı terör örgütüne üye olma" ve "Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlarından "kovuşturma yapılmasına yer olmadığına" karar verildiği, davacının kayıt yaptırdığı ... tarihinden önce subay alımı sınavlarına başvurduğu ve hakkındaki savcılık soruşturmasının 2019 ve 2022 yıllarında başladığı dikkate alındığında, subay alımı için başvuru yaptığı dönemde davacı hakkında herhangi bir soruşturmanın bulunmadığı,

giriş ile ilgili nitelikleri taşıdığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, subay alımı sınavı için başvuru yapıldığı dönemde davacı hakkında herhangi bir soruşturma bulunmadığı anlaşıldığından, giriş ile ilgili şartları taşımadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemin iptali yönünde karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. II) Bölge İdare Mahkemesi kararının, yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesine yönelik kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Her ne kadar İdare Mahkemesince, yoksun kalınan parasal hakların emsallerinin göreve başladığı tarih esas alınarak ve bu tarihi izleyen her bir tahakkuk tarihi gözetilmek suretiyle her ay ayrı ayrı işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de; uyuşmazlıkta, davacının ... sınıf öğrencisi iken 20/06/2022 tarihinde ilişiğinin kesildiği, dava açılmasını müteakip 16/08/2022 tarihli Mahkeme kararıyla işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi üzerine davacının öğrenciliğe dönerek eğitimine devam ettiği, dönem kaybına uğramadığı, yargılama sürecinde emsallerinin göreve başlamadığı,

bir başka deyişle emsallerinden geride kalmadığı, parasal ve özlük hakları yönünden kayba uğramadığı dikkate alındığında tazmin istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken emsallerinin göreve başladığı tarih esas alınarak yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Uyuşmazlık, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesinde eğitime başlayan ve dava konusu işlem tarihi itibarıyla ... sınıf ... öğrencisi olan davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... sayılı dosyasında hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan devam eden soruşturma bulunduğundan bahisle fakülteden ilişiğinin kesilmesine ilişkindir.

Dava konusu işlem, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (ı) bendi ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca tesis edilmiş olup her iki Yönetmelik de 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'na dayalı olarak çıkarılmıştır.

20/04/2017 günlü, 30044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği'nin "Adaylarda aranacak şartlar" başlıklı 8. maddesinde; "(1) Fakülteye ve Meslek Yüksekokullarına müracaat edecek adaylarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

...

ı) Affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan dolayı mahkûm olmamak veya bu suçlardan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak veya kovuşturması uzlaşma ile neticelenmemiş olmak, ..." hükmü yer almaktadır.

18/10/2017 günlü, 30214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Kayıt silme" başlıklı 27. maddesinin (e) fıkrasında; Fakülte veya Meslek Yüksekokula giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları veya kaybettikleri öğrenimleri sırasında anlaşılanların ilişiklerinin kesileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Yönetmeliklerin dayanağı olan 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesinin 12. fıkrasında; akademinin öğrenci kaynağının lise ve dengi okullar, ön lisans, lisans, yüksek lisans mezunları olduğu, akademiye alınacak öğrencilerin nitelikleri ile giriş usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceği, 17. fıkrasında; giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanların öğrenimlerine son verileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan maddenin incelenmesinde, Kanun'da bir yüksek öğretim kurumu olduğu belirtilen Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde öğrenim görebilecek kişilerin nitelikleri ile Akademiye giriş usul ve esaslarının belirlenmesine ve ilişiklerinin kesilmesine ilişkin hususlarda düzenleme yapma yetkisinin tümüyle idareye bırakıldığı, bunlara ilişkin temel ilkelerin kanunda belirlenmediği ve yasal çerçevenin çizilmediği bunun yanında düzenlemesi idareye bırakılan şartları taşımayanların öğrenimlerine son verileceği hususunun ise Kanunla düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, öncelikle Akademide öğrenci olabilmek için gereken temel ilkelerin kanuni çerçevesinin çizilmesi, idare tekniğine ve uzmanlığına ilişkin aranacak diğer şartların yönetmelikle düzenlenmesi konusunda idareye yetki verilmesi, ardından ise bununla uyumlu olarak öğrenime son verilecek hallerin düzenlenmesi gerekirken, belirtilen hususlarda düzenleme içermeyen yasa kuralının Anayasa'nın 2., 7. ve 42. maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesinin 12. fıkrasında yer alan "öğrencilerin nitelikleri" ibaresinin eksik düzenlendiği ve bu suretle Anayasa'nın 2. maddesi, 7. maddesi ve 42. maddesine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle onama yönündeki Daire kararına katılmıyorum.