Danıştay 2. Daire E.2023/6072 K.2023/4352

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken ilişiği kesilen öğrencilerin, salt ilişiğinin kesilmiş olması gerekçesine dayalı olarak, Emniyet Teşkilatına bağlı eğitim kurumlarından da ilişiğinin kesilmesine olanak sağlayan herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, bu doğrultuda tesis edilen Polis Akademisi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararının davacıya ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; kesin kayıt işlemi yapılırken SGK kayıtlarında davacının, 15 Temmuz 2016 tarihinde başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan askeri okulla ilişiğinin kesildiğinin belirlendiği, Polis Akademisi Yönetim Kurulunca bu durumdaki öğrencilerin okuldan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bu karara istinaden tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenci olarak planlamasının yapıldığı, daha sonra Polis Akademisi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen öğrencilerin Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine karar verildiği,

bu kapsamda SGK veri girişleri yapılırken davacının da kapatılan askeri okullarla ilişkilendirildiğinin görülmesi üzerine Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işlemi ile okuldan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından bu işlemin dayanağı olan Polis Akademisi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş genel görevli mahkemeler olduğu.

5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümlemekle görevli olduğu kurala bağlanmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk Derece Mahkemesi Olarak Danıştay'da Görülecek Davalar" başlıklı 24. maddesinde de ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın görevli olduğu davalar sayma yoluyla belirtilmiş; maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere," karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını Danıştayın karara bağlayacağı kuralı yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği.

45. maddesinin 5. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemelerinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan davada; kapatılan askeri okullardan ilişiği kesildiği anlaşılan öğrencilerin durumunun görüşülmesine ilişkin Polis Akademisi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararında, "15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun hükmünde kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişiler Başkanlığımıza bağlı okullarda kesin kayıt işlemleri sırasında SGK kayıtları girişi yapılırken tespit edilmiştir.

Kişilerin okulların sınavlarına girdiği ve başvurdukları ilgili kayıtların girişi yapılmak istenirken SGK kayıtlarının askeri okullarla ilişkilendirildiği belirlenmiştir. Bu kapsamda 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin Başkanlığımıza bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesi" yönünde işlem tesis edildiği ve bu işlemin tüm okul müdürlüklerine gönderildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; ülke çapında Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarında uygulanmak üzere tesis edilen dava konusu Yönetim Kurulu kararının, düzenleyici işlem niteliğinde olduğu, bu karara ve bu karar uyarınca tesis edilen işleme karşı açılan davanın yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olduğu ve bu nedenle davanın Danıştayda incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Nitekim; dava konusu edilen Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılan bir davada; Danıştay Beşinci Dairesi ilk derece mahkemesi sıfatıyla davaya bakmış, 21/12/2021 günlü, E:2021/309, K:2021/4688 sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar vermiş, söz konusu karar İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/06/2023 günlü, E:2022/2512, K:2023/1502 sayılı kararıyla onanmıştır. Danıştay Beşinci Dairesinin aynı işleme yönelik olarak ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği başkaca kararları da bulunmaktadır.

Bu durumda; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında yer alan davada, İdare Mahkemesince işin esasına girilerek karar verilmesi üzerine bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek kararın kaldırılması ve dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.