Danıştay 2. Daire E.2023/6606 K.2023/6040

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkimi ... 'in açıklamaları dinlenildikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/6. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

25/01/2013 günlü, 28539 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlığını taşıyan 14. maddesinin 3/e bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği; 6. fıkrasında ilk incelemeye ilişkin hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; ''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlığını taşıyan 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanun'a aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde;

"1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

...

4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne;

7331 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle değişik "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise,

"1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı, 25/01/2013 günlü, 28539 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır. Davacı Sendika; ... günlü, ... sayılı davalı idareye yaptığı başvurusunda; Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 2. Fıkrasının kaldırılması talebinde bulunmuş, davalı idare tarafından söz konusu başvuruya cevap verilmeyerek başvuru zımnen reddedilmiştir.

Görüldüğü üzere davacının yaptığı bu başvuru, anılan Yönetmelik hükmünün kaldırılması istemiyle yapılmış bir başvurudur. Dolayısıyla bu başvurunun reddine ilişkin işlemin, davacı yönünden bir uygulama işlemi olarak kabul edilmesine olanak bulunmamaktadır.

Zira, 2577 sayılı Yasa'nın 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik doğuran bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.

Bu itibarla davacının, dava konusu ettiği Yönetmelik hükmünün kaldırılması amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında yaptığı başvurunun zımnen reddi sonrasında, bu ret işlemini iptal davasına konu edebileceğinin kabulü, kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin gözardı edilmesi sonucunu doğuracaktır.

Nitekim, davacı Sendikanın Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 2. fıkrasının kaldırılması talebine yönelik 28/09/2023 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin dava konusu edilmediği de görülmektedir. Belirtilen durum karşısında, 25/01/2013 tarihinde yürürlüğe girerek hukuki sonuçlarını doğurmuş olan Yönetmeliğe karşı dava açma süresi içinde dava açmayan davacının, dava açma süresinin geçirilmesinden sonra, sözü edilen Yönetmeliğin kaldırılması için 2577 sayılı Yasa'nın 11. maddesine göre davalı idareye yaptığı başvuru dava açma süresini yeniden başlatmayacağından, bu başvurunun reddi üzerine açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği açıktır.