Danıştay 2. Daire E.2023/736 K.2023/3640

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:.. sayılı kararıyla; dava konusu dairede 30/03/2022 tarihinde yapılan denetimde, dairede K.K. ve K.R.K. isimli yabancı uyruklu şahısların oturduğu, ancak anılan şahıslar tarafından herhangi bir kira kontratı sunulmadığı, dava dosyasına sunulan kira sözleşmesinden taşınmazın davacı tarafından yabancı uyruklu başka bir şahsa 15/12/2021 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığının görüldüğü,

tanzim edilen 30/03/2022 günlü tutanak ve anılan tutanağa dayanak bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının kiracı olarak beyan ettiği kişiden farklı başka kişilerce de taşınmazın kullanılmakta olduğu, söz konusu taşınmazın günübirlik kullanıldığı ancak ruhsatının bulunmadığı açık olduğundan tesis edilen dava konusu mühürleme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; taşınmazını A.Z.Z. isimli yabancı uyruklu kişiye kiraya verdiği, denetim sırsında evde bulunan yabancı uyruklu kişilerin kiracısının misafiri olduğu, evin günübirlik kiralanması gibi bir durumun söz konusu olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; idarelerince yapılan denetimde davacıya ait taşınmazda bulunan yabancı uyruklu kişilerin kira sözleşmesi ibraz edemediği, taşınmazın apart ve günübirlik pansiyon olarak kullanıldığının açık olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaması nedeniyle hukuka uygun olarak mühürlendiği ve temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… kapı numaralı adreste pansiyon (apart daire) olarak ruhsatsız faaliyet gösteren işyerinin, 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden dış giriş kapısından mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin 30/03/2022 günlü işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanunu’nun 7. Maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.

Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır…

İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır.

Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin; ( 3). bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek; (20). bendinde; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak;

Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının maliki olduğu ve İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… kapı numaralı adreste bulunan taşınmazda davalı idarece 30/03/2022 tarihinde yapılan denetimde K.K. ve K.R.K. isimli yabancı uyruklu kişilerin evde bulunmasına rağmen kira sözleşmesi ibraz edemedikleri, taşınmazın günübirlik pansiyon/apart daire olarak işletildiğinin tespit edildiği ileri sürülerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğundan bahisle mühürlenerek faaliyetten men edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 30/03/2022 günlü tutanakta; K.K. isimli şahısla yapılan görüşmede yeri ".......... adlı şahıstan aylık olarak kiraladığını" beyan ettiği, yapılan kontrolde kira sözleşmesi ve ikametlerinin olmadığının belirlendiği, şahısların beyanından ve evraklarından yerin günübirlik pansiyon/apart daire olarak kullanıldığının anlaşıldığı tespitlerinin yer aldığı görülmüştür.

Olayda, davacı taşınmazını A.Z.Z. isimli yabancı uyruklu kişiye kiraladığını beyan ederek kira sözleşmesini dava dosyasına sunmuştur. Davalı idarece yapılan denetim sonrasında tutulan 30/03/2022 günlü tutanakta ise yalnızca taşınmazın "........ adlı şahıstan aylık olarak kiralandığı" şeklinde bir ifadeye yer verilerek, evde bulunan kişilerin kira sözleşmesi ve ikamet izinlerinin bulunmaması nedeniyle taşınmazın günübirlik pansiyon/apart daire olarak kullanıldığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacının kiracısı ile arasında akdedilen kira sözleşmesinin bulunması, davalı idarece yapılan denetimde taşınmazın davacı tarafından günübirlik kiralanarak işletildiğine ilişkin herhangi bir tespit bulunmaması, hatta "...... adlı şahıstan aylık olarak kiralandığı" şeklinde hukuken itibar edilemeyecek bir tespite yer verilmesi,

dava dosyasına ruhsatsız günübirlik kiralama faaliyeti yapıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulmaması ayrıca adli kolluk tarafında da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında ruhsatsız olarak günübirlik kiralama faaliyeti sürdürüldüğünü ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamıştır.