Danıştay 2. Daire E.2024/2078 K.2024/3774

2- ... Genel Müdürlüğü

DAVANIN KONUSU

2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı tarafından;

1-10/05/2015 tarihli, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in;

a-"Polis Amirlerinin Rütbe Terfii" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasındaki, "Polis amirlerinden üst rütbelere terfi ettirilecek olanların kurullarda görüşülebilmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise 12 nci maddede belirtilen şartları taşımak kaydıyla liyakate göre yapılır." ibaresinin,

b- "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan; "(1) Bu yönetmeliğin uygulamasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... İfade eder." ibaresinin,

2-16/01/2024 tarihinde PBS.NET sistemi üzerinden ilan edilen ve İçişleri Bakanı olurunu ihtiva eden, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atananlar listesinde adına yer verilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin kendisine yönelik olan kısmının iptali ile,

3- Yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/6 maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, 16/01/2024 tarihinde PBS.NET Sistemi üzerinden ilan edilen ve İçişleri Bakanı olurunu ihtiva eden, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atananlar listesinde adına yer verilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen işlem üzerine iş bu dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde;

"İdari dava türleri şunlardır: İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları" düzenlemesine,

"İdari davaların açılması" 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde; "Dilekçelerde; Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, Gösterilir." düzenlemesine,

"Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) alt bendinde; "Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, Yönlerinden sırasıyla incelenir." düzenlemesine,

"İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; "3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzen-lenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuzgün içinde bizzat veya bir avukat vası-tasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine, Karar verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin (a) bendinde; iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır. İptal davaları için öngörülen “menfaat ihlali” koşulu Danıştayın muhtelif kararlarında tanımlanmıştır. Buna göre, idari yargıda iptal davası açılabilmesi için menfaatin kişisel, güncel ve meşru olması gerekmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin 2/b bendinde; dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği, 15. maddesinin 1/d bendinde; yapılacak inceleme sonucu anılan maddeye aykırı bir durumun tespiti halinde uygun olmayan dilekçenin 30 gün içerisinde eksiklerin tamamlanarak yeniden dava açılmak üzere reddedileceği, 15. maddesinin 5. fıkrasında ise; birinci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilecek dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2/b bendi uyarınca; davacı tarafından, davanın konusu ve sebeplerinin, dayanaklarıyla birlikte, belirgin bir biçimde ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması zorunlu olup, uyuşmazlığın, ancak bu şekilde yargı yerlerince hukuki irdelemesinin yapılmasından sonra hükme bağlanabileceği tartışmasızdır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Düzenleyici işlemin iptali istenilen madde ya da kısımlarının, öncelikle, bireysel işlemin dayanağı niteliğinde düzenlemeler olması, davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin, her madde bakımından ayrı ayrı açıklanmak suretiyle ortaya konulması gerekmektedir.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından, dava dilekçesinde 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Polis Amirlerinin Rütbe Terfii" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasındaki, "Polis amirlerinden üst rütbelere terfi ettirilecek olanların kurullarda görüşülebilmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise 12 nci maddede belirtilen şartları taşımak kaydıyla liyakate göre yapılır." ibaresinin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan;

"(1) Bu yönetmeliğin uygulamasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ...

İfade eder." ibaresinin, 16/01/2024 tarihinde PBS.NET sistemi üzerinden ilan edilen ve İçişleri Bakanı olurunu ihtiva eden, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atananlar listesinde adına yer verilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen işlemin kendisine yönelik olan kısmının iptalinin istenildiği görülmektedir.

Davacının, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine atanmama işlemi dava konusu edilmiş olup, sözü edilen atama işlemi; Değerlendirme Kurulları tarafından "liyakat" yönünden yapılan değerlendirme sonucu yapılacak bir terfi işlemi olmadığından, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in iptali istenilen 8. maddesinin 1. fıkrasının ve 4. maddesinde yer alan; "(1) Bu yönetmeliğin uygulamasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... İfade eder." ibaresinin, anılan bireysel işlemin dayanağı niteliğinde olmadığı açıktır.

Bu durumda, dava konusu bireysel işlem ile düzenleyici işlem arasında "dayanak olma" unsurunun açıkça ortaya konulamadığı anlaşılmakla, sözü edilen "atanmama" işlemi ile dayanağı olduğu hukuken ortaya konulacak düzenleyici işlemlerin iptalinin istenmesi suretiyle dava açılmak üzere, dava dilekçesinin reddedilmesi gerekmektedir.