Danıştay 2. Daire E.2024/280 K.2024/4802

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; idarelerin hangi personel ile çalışacağı ve personelini hangi görevde istihdam edeceği konusunda takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetki sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlandırılmış ve bu yönü ile de yargı denetimine tabi bir yetki olduğundan, öğrenimi, geçmiş hizmetleri ve yürüttüğü görevlerin niteliği dikkate alındığında, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde sırasıyla alt görevlerde belli süreyle tecrübe elde ettikten sonra daire başkanlığı görevine atanmış olan davacının,

bu görevden alınmasını gerektirecek herhangi bir somut sebep gösterilmeden, salt takdir yetkisine dayanılarak, daire başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediğinden dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların dava tarihinden (24/02/2023) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin, mevzuatta öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda hukuka uygun şekilde tesis edildiği, farklı bir yorum ve değerlendirme yapılarak oluşturulan gerekçe ve kararda hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Merkez Teşkilatı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı bünyesinde daire başkanı olarak görev yapmakta iken, bu görevden alınarak milli eğitim uzmanı olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, "insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet" şeklinde tanımlanmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında sayılan hukuk devletinin en önemli unsurlarından birisi "hukuki güvenlik ilkesi"dir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Diğer bir ifadeyle hukuki güvenlik ilkesi, kişilerin hukuksal ilişkiler kurarken tabi olacakları hukuk kurallarını önceden bilmeleri anlamına gelirken, "idari istikrar ilkesi" ise, bu kurallara dayanılarak kazanılan hakların korunacağı güvencesinin kişilere verilmesini ifade etmektedir.

Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca idarenin, yargı kararının gereğini "aynen" ve "gecikmeksizin" yerine getirmesi zorunluluk olmakla birlikte; idarenin, yargı kararını biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Milli Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü İdari Davalar Daire Başkanlığı'nda daire başkanı olarak görev yapmakta iken, Milli Eğitim Bakanlığı Merkez Teşkilatı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne (Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon Birimi) Hukuk Müşaviri olarak atanmasına ilişkin...günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada, ...

İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar vermesi üzerine, davalı idarece yargı kararını uygulamayı teminen ... günlü, ... sayılı işlemle davacının Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon Biriminde görev yapmak üzere daire başkanı olarak atamasının yapıldığı, görevine devam ederken yeniden daire başkanlığından alınarak eğitim uzmanı olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının görev yaptığı daire başkanlığı kadrosundan alınarak hukuk müşavirliği kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin ... İdare Mahkemesince iptal edilmesi sonrası 21/11/2022 tarihinde daire başkanlığı görevine başlatıldığı, ardından dava konusu işlemle 01/02/2023 tarihinde milli eğitim uzmanı kadrosuna atandığı görülmektedir.

İdarenin mahkeme kararlarını yerine getirmesi, Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi gereği temel bir ödev olup, kararları geciktirme ya da uygulamama gibi bir tercih hakkı olmadığı gibi iptal kararlarını etkisizleştirecek idari işlemler yapma imkanı ve hakkı da olmadığından, davacının mahkeme kararı gereği görevine iadesini etkisiz kılacak şekilde tesis edilen dava konusu işlemin yargı kararını etkisizleştirmeye yönelik olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan, .... İdare Mahkemesinin anılan kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve anılan kararın Dairemizin ... günlü, E:... K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmektedir. Bu durumda, davacının, daire başkanlığı görevinden alınıp milli eğitim uzmanı olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.