Danıştay 2. Daire E.2024/4203 K.2024/5524

Dava Konusu İstem

Dava; ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, “Amirin emrini yapmamak” fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 10. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak "10 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına, ancak öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5 maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin ... İl Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 09/04/2019 günlü, E:2016/29710, K:2019/2587 sayılı bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu verilen ...İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde ...

Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu Başkanlığının 15/01/2015 tarihli yazıyla davacının savunmasının istenildiği ve anılan yazının 19/01/2015 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ancak savunma istem yazısında davacıya isnat edilen fiillerin hukuki nitelendirmesinin yapılmadığı, savunmasının yeterli görülmemesi halinde davacıya mevzuatın hangi maddesinin hangi bendi uyarınca ceza verileceğinin belirtilmediği,

böylelikle davacının savunma hakkının mevzuata uygun olarak kullandırılmadığı ve kısıtlandığı anlaşılmakla, bu durumda davacının hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesi kanunda sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiği bent ve alt bent belirtilmek suretiyle savunmasının alınması gerekirken, bu usul izlenilmeksizin istenen savunma üzerine davacının disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının savunmasının fiilin işlendiği tarihte Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümleri doğrultusunda mevzuata uygun şekilde alındığı, dava konusu işlem tarihinden sonra yürürlüğe giren Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nde belirtilen kriterlere göre savunma istenmediğinden bahisle dava konusu işlemin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu, kaldı ki memurların disiplin işleri hakkında genel düzenleyici işlem niteliğinde olan söz konusu Yönetmelik hükmünün, genel kolluk personelinin işleri hakkında özel kanun niteliğinde olan 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinde yer alan açık kanuni düzenleme karşısında, genel kolluk personeli yönünden doğrudan uygulanmasına imkan bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K... sayılı görev ret kararıyla Dairemize gönderilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde düzenlenen "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle ... İl Polis Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararıyla, 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uyarınca bir derece alt ceza olan 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına, ancak öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesi gereğince brüt aylığından 1/2 oranında kesinti yapılmasına karar verilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzük'ün 1. maddesiyle bu Tüzük'ün adı "Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) “Amirin Emrini Yapmamak” başlıklı 10. maddesinde. “Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir.

Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir.” düzenlemesine; ''Bir alt ceza verilmesi'' başlıklı 15. maddesinde; '' Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu olan, iyi veya çok iyi derecede performans değerlendirme puanı ile ödül veya başarı belgesi alan memurlara, işledikleri fiilin özelliği, biçimi, işlendiği yer ve zaman göz önünde bulundurularak bu Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.'' düzenlemelerine yer verilmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (ç) bendinin 4. alt bendinde.

"Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış; anılan Kanun'un "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, "Amirin emrinin yapılmaması neticesinde, Devlet ya da kişiler zarara uğratılmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olunmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası uygulanabilir." hükmüne.

"Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde. "Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiş.

34. maddesinin, (1) fıkrasında; bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'un disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, 30/04/2021 günlü, 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma" başlıklı 30. maddesi hükümlerine yer verildikten sonra, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması kapsamında davacıya tebliğ edilen savunma istem yazısında davacıya isnat edilen fiillerin hukuki nitelendirmesinin yapılmadığı, savunmasının yeterli görülmemesi halinde davacıya mevzuatın hangi maddesinin hangi alt bendi uyarınca ceza verileceğinin belirtilmediği,

davacının savunma hakkının mevzuata uygun olarak kullandırılmadığı ve kısıtlandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de.

Devlet memurlarının disiplin işleri hakkında genel düzenleyici işlem niteliğinde olan söz konusu Yönetmelik hükmünün, genel kolluk personelinin disiplin işleri hakkında özel kanun niteliğinde olan 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinde yer alan açık kanuni düzenleme karşısında, genel kolluk personeli yönünden doğrudan uygulanmasına imkan bulunmadığı, davacıya 19/01/2015 tarihinde tebliğ edilen ve disiplin soruşturmasına konu eylemleriyle ilgili davacının savunmasının istenilmesine yönelik ...günlü...sayılı savunma istem yazısında davacıya isnat edilen fiillerin somut, açık ve net bir şekilde belirtildiği,

mevzuata uygun şekilde son savunmasını yapması için davacıya 7 günlük süre verildiği, süresi içinde savunma yapılmaması halinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağının belirtildiği, bu minvalde davacının yazılı savunmasını süresi içerisinde ibraz ettiği, bakılan davaya konu disiplin cezası verilmeden önce davacının savunmasının 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesi gereğince usulüne uygun şekilde istendiği,

dolayısıyla savunma hakkının kısıtlanmadığı anlaşılmakta olup, fiilin subuta erip ermediği konusunda esasa girilerek karar verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.