Danıştay 2. Daire E.2024/4242 K.2025/221

Dava Konusu İstem

Dava; davalı idare bünyesinde ...Dairesi Başkanı olarak görev yaptığı dönemde işlediği fiiller nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen soruşturma raporuna istinaden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. ve 132. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 41'inci maddesi uyarınca daire başkanlığı görevinden alınması ve 1. dereceli araştırmacı kadrosuna atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...

İdare Mahkemesinin...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin "davacının daire başkanlığı görevinden alınması"na ilişkin kısmı yönünden; muhakkik raporuna istinaden davacıya üç ayrı disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezalarının iptali istemiyle Mahkemelerinin ..., ... ve ... esas sayısına kayıtlı davaların açıldığı, davacıya isnat edilen eylemlerin sabit olduğu sonuç ve kanaatine varılmış olmakla birlikte soruşturma ve ceza verme sürecinde izlenmesi gereken birtakım usuli eksiklikler nedeniyle... ve... esas sayılı dosyalarda dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği,

ancak mahkeme kararlarının gerekçe ve hüküm fıkrasıyla bir bütün olduğu hususu dikkate alındığında, davacıya isnat edilen eylemlerin sübuta erdiği sonucuna varıldığından, söz konusu eylemlerin davalı idarece bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde yöneticilik görevine devam etmesinin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden uygun olmadığı değerlendirilerek davacının İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin "davacının araştırmacı kadrosuna atanması"na ilişkin kısmı yönünden;

davacının meslek hayatı boyunca 657 sayılı Kanunun 36'ncı maddesinin Ortak Hükümler bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan merkez teşkilatına ait kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda bulunmadığı, davalı idareye 20/03/2013 tarihinde daire başkanı olarak naklen atamasının yapıldığı tarihten itibaren bu unvanla görev yaptığı, farklı tarihlerde görevden alındıktan sonra araştırmacı kadrosuna ataması yapılmış ise de;

söz konusu atama işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalar sonucunda verilen mahkeme kararlarının uygulanması kapsamında her defasında daire başkanı unvanı ile görevine iadesinin sağlandığı, ancak 05/11/2021 tarihli atama işleminin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri uyarınca Yüksek Kurum Uzmanı unvanı ile ataması yapılmış ise de bu işlemin de mahkeme kararı ile iptal edildiği,

davalı idare bünyesinde İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda sübuta erdiği anlaşılan eylemler nedeniyle hakkında uyarma ve iki adet aylıktan kesme cezası uygulanan davacının, söz konusu eylemleri nedeniyle yöneticilik vasfını yitirdiğinden bahisle araştırmacı kadrosuna atanmasına ilişkin kısımda da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin dayanağı olan disiplin cezalarının yargı kararı ile iptal edildiği, dolayısıyla dayanağının kalmadığı, diğer taraftan idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare bünyesinde... Dairesi Başkanı olarak görev yaptığı dönemde işlediği fiiller nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen soruşturma raporuna istinaden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca iki kez 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş olup akabinde 657 sayılı Kanunun 76'ncı ve 132'nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 41'inci maddesi uyarınca daire başkanlığı görevinden alınması ve 1. dereceli araştırmacı kadrosuna atanması üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132. maddesinin 4. fıkrasında "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü, aynı Kanunun 76. maddesinin 1. fıkrasında "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının daire başkanlığı görevinden alınmasının gerekçelerinden olan "görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak" eyleminin sübuta erdiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının (C) bendinin (d) alt bendi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile "davacı tarafından Başkan Yardımcısına sunulan bilgi notunun ve bu yazışmalara ilişkin yapılan sürecin soruşturma kapsamında değerlendirilmediği, bu suretle, davacının söz konusu yazının hazırlanması sürecine katkısının somut olarak ortaya konulmadığı ve davacının kasıtlı hareket ederek yalan ve yanlış beyanda bulunduğu hususu her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulamadığından,

eksik yürütülen soruşturma sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Diğer gerekçe olan "Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-c bendi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile "davacının kusurlu olduğu kanaatine varılmış olmakla birlikte, davacıya isnat edilen fiilin "Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak fiilin cezalandırılabilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen suç tanımına uymaması nedeniyle disiplinsizlik tanımıyla örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının somut olayda gerçekleşmediği" gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın istinaf incelemesi sonucu kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, davacının, daire başkanlığı görevinde yetersizliğinin/başarısızlığının veya kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte hukuken geçerli somut başka bir nedenin de ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, dava konusu işlem tesis edilmeden önce davacının ... günlü, ... sayılı işlemle daire başkanlığından alınarak araştırmacı kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince ısrar edilerek davanın reddine ilişkin verilen karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/03/2020 günlü, E:2019/3367, K:2020/787 sayılı kararı ile bozulmuş ve... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararla anılan bozma kararına uyularak bahsi geçen atama işlemi iptal edilmiş; Dairemizin 09/02/2022 günlü, E:2021/17968, K:2022/234 sayılı kararı ile de Mahkeme kararı onanmıştır.

Davacının, daire başkanlığı görevinden alınarak aynı Kuruma araştırmacı olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada da; Danıştay İkinci Dairesinin 09/02/2022 günlü, E:2021/17566, K:2022/244 sayılı kararı ile ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince Danıştay İkinci Dairesinin 27/05/2019 günlü, E:2018/981, K:2019/3331 sayılı bozma kararına uyularak verilen davacının istinaf isteminin kabulüne, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline yönelik ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına açıklama eklenerek onanmasına karar verilmiştir.

Yine davacının daire başkanlığı görevinden alınarak uzman olarak atanmasına ilişkin... günlü işlemin iptali ile açılan davada, ...İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olup, davalının temyiz başvurusu sonucunda Danıştay İkinci Dairesinin 08/05/2024 günlü, E:2023/6312, K:2024/2787 sayılı kararı ile temyiz başvurusunun reddine hükmedilmiştir.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan disiplin cezalarının yargı kararı ile iptal edilmiş olması ve davacının, görevinde yetersizliği/başarısızlığı veya kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte hukuken geçerli somut başka bir neden ortaya konulmamış olması karşısında, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.