Danıştay 2. Daire E.2024/698 K.2024/4564

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; üst düzey yönetici atama ve görevden alma konusunda geniş bir tercih ve takdir yetkisine sahip olan idarenin, her türlü takdire dayalı işlemlerinde takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun hareket etmesi gerektiğinden, davacının, daire başkanlığı görevinde başarısız ve yetersiz olduğu ya da görevinden alınmasını gerektirecek bir fiili,

tutum ve davranışı ile hizmete etkisi olan herhangi bir olumsuzluğu bulunduğu yönünde bir tespit bulunmadığı gibi 1. dereceli şube müdürü kadrosuna atanmasını gerektiren hukuken geçerli herhangi somut bir sebebin de davalı idarece gösterilmediği ve davacının görevinde başarısızlığı ya da yetersizliğinin bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmasına imkan sağlayacak sebeplerin de ortaya konulmadığı dikkate alındığında, ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararını etkisiz kılacak şekilde, salt takdir yetkisinin kullanıldığı ileri sürülerek tesis edilen dava konusu idari işlemde gerek mevzuat gerekse de Anayasa Mahkemesi ve Danıştayın istikrar kazanmış içtihatlarında vurgulanan temel ilkeler bağlamında, daire başkanlığından alınan davacının şube müdürü olarak atanmasına dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin, objektif nedenlere dayalı olarak hizmetin gerekleri ve kamu yararı gözetilerek tesis edildiği, takdir yetkisinin keyfi kullanılmasının söz konusu olmadığı, kamu idarelerinin, üst düzey yönetici kadrolarına atadığı kişileri belirleme konusunda, gelişen ve değişen kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde geniş takdir yetkisinin bulunduğu, davacının kazanılmış hakları korunarak dava konusu işlemin tesis edildiği, dolayısıyla herhangi bir hak kaybının bulunmadığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle, davacı hakkında tesis edilen naklen atama işlemleri ve bu işlemler hakkında verilen yargı kararlarının incelenmesi gerekmekte olup; naklen atama işlemleri ve verilen kararlar sıralı şekilde, maddeler halinde aşağıda açıklanmıştır :

... Büyükşehir Belediye Başkanlığında ... Daire Başkanı olarak görev yapan davacı, ... günlü, ... sayılı işlem ile Tarımsal ve ... Daire Başkanlığı Evcil ve Sahipsiz Hayvanlar Şube Müdürlüğüne şube müdürü olarak atanmıştır. Bu işleme karşı açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, davacının istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı özlük haklarının iadesine hükmedilmiş, davalı idarenin temyiz istemi, Danıştay İkinci Dairesinin 24/05/2021 günlü, E:2020/2502, K:2021/1697 sayılı kararıyla reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

Anılan karar üzerine, davacı, 30/11/2020 tarihli işlemle Tarımsal ve ... Daire Başkanlığı Evcil ve Sahipsiz Hayvanlar Şube Müdürlüğünde Daire Başkanı olarak göreve başlatılmış, bir gün sonra aynı birime şube müdürü olarak atanmasına ilişkin 01/12/2020 günlü işlem tesis edilmiştir. Bu işleme karşı açtığı davada, ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş, davalı idarenin istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, davalı idarenin temyiz istemi, Danıştay İkinci Dairesinin 14/06/2022 günlü, E:2022/1831, K:2022/3586 sayılı kararıyla reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı gerekçeli onanmıştır.

Anılan kararın uygulanması amacıyla davacı, 16/12/2021 tarihinde Tarımsal ve ... Daire Başkanlığı görevine iade edilmiştir. Bir gün sonra tesis edilen 17/12/2021 günlü işlemle ... Daire Başkanı olarak atanmıştır. Bu işleme karşı açtığı davada, davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, davacının temyiz istemi üzerine, anılan karar, Danıştay İkinci Dairesinin 10/10/2023 günlü, E:2022/4650 K:2023/4614 sayılı kararıyla bozulmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, Danıştay İkinci Dairesinin bozma kararına uyularak, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük hakların, dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş, davalı idarenin temyiz istemi, Danıştay İkinci Dairesinin 23/09/2024 günlü, E:2024/1316, K:2024/4234 sayılı kararıyla reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

Davacı, ... günlü, ... sayılı işlemle ... Dairesi Başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. Bu işleme karşı açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş, davalı idarenin istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, davalı idarenin temyiz istemi, Danıştay İkinci Dairesinin 12/04/2023 günlü, E:2023/354, K:2023/2038 sayılı kararıyla reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı gerekçeli onanmıştır.

Anılan karar üzerine, davacı, 29/07/2022 günlü işlemle ... Daire Başkanı olarak atanmış ise de davalı idarece bu kez, davaya konu olan 24/11/2022 günlü işlem ile davacı, Daire Başkanlığından alınarak aynı birime şube müdürü olarak atanmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Cumhuriyetin Nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olduğu belirtilmiş, "Mahkemelerin Bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesinin son fıkrasında, ''Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.'' kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, ''Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesi, Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca idarenin, yargı kararının gereğini "aynen" ve "gecikmeksizin" yerine getirmesi zorunluluk olmakla birlikte; idarenin, yargı kararını biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.

Tesis edilen naklen atama işlemleri ve bu işlemlere karşı açılan davalarda verilen yargı kararlarının sonuçları dikkate alındığında, Daire Başkanlığı görevinden beş kez alınan davacının, bu görevinden alınmasına ilişkin işlemlerin hukuka aykırılığının yargı kararlarıyla saptandığı ve tesis edilen dava konusu işlemin, yargı kararlarını etkisizleştirmeye yönelik olduğu görülmektedir.

Bu durumda, yargı kararlarının gereklerine aykırı olarak ve yargı kararlarını bertaraf edecek şekilde, davacının, ... Daire Başkanlığı görevinden alınarak aynı birime şube müdürü olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle uğranılan özlük hakları kayıplarının dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu kararda ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, ... İdare Mahkemesince verilen kararın gerekçesinde, ''üst düzey yönetici atama ve görevden alma konusunda geniş bir tercih ve takdir yetkisine sahip olan idarenin...'' değerlendirmesine yer verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de yukarıda açıklanan gerekçeler dikkate alındığında, bu husus, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.