Danıştay 2. Daire E.2025/1592 K.2025/5055

Dava Konusu İstem

Dava; Ağrı İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapmakta iken görevinden istifa eden davacı tarafından, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarıca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:...

K:... sayılı kararıyla; disiplin cezası verilmeden önce, 30/04/2021 günlü, 31740 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30'uncu maddesi gereğince düzenlenecek savunma istem yazısıyla davacıdan savunma vermesinin istenilmesi gerekirken, savunma istem yazısında, davacıya isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesi ve 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinde sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiğinin bent ve alt bent halinde belirtilmediği, savunma istem yazısının ilgili mevzuat ile güvence altına alınan savunma hakkının kullanılmasına imkan verecek nitelikte olmadığı,

dolayısıyla, davacının savunma hakkının usulüne uygun kullandırıldığından söz edilemeyeceği, bu durumda; davacının, hakkındaki iddiaların, bu iddiaların dayandığı delillerin, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesinin ve önerilen disiplin cezasının düzenlenecek rapor ile açıklığa kavuşturulması sonrasında Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30'uncu maddesinde belirtilen usule uygun olarak savunmasının alınması gerekirken, Anayasal güvence altındaki savunma hakkı kısıtlanarak verilen disiplin cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının fiilinin sabit olduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği iyolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Ağrı İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yaptığı dönemde, M.S. isimli şahsın yurt dışına gayri resmi yollardan hava yolu vasıtasıyla çıkmak için davacıdan yardım istediği, davacı ile M.S. ve M.Ö. arasında yurt dışına çıkış için 12.000 Amerikan Doları karşılığında anlaşma yaptığından bahisle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü,... sayılı işlemi ile "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarıca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelene işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında; "(1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Savunma hakkı" başlıklı 31. maddesinde; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

(3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir.

(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü, 34. maddesinde; "(1) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun disipline ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince, 30/04/2021 günlü, 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma" başlıklı 30. maddesi hükümlerine yer verildikten sonra, savunma istem yazısında, davacıya isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesinin yapılmadığı ve 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiğinin bent ve alt bent olarak belirtilmediği dikkate alındığında, savunma istem yazısının ilgili mevzuat ile güvence altına alınan savunma hakkının kullanılmasına imkan verecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla davacının savunma hakkının usulüne uygun kullandırıldığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinde savunma hakkı ve bu hakkın kullanımına ilişkin usul düzenlenerek 34. maddesinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu bağlamda, genel kolluk personelinin disiplin işleri hakkında özel kanun niteliğinde olan 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinde yer alan açık kanuni düzenleme karşısında, Devlet memurlarının disiplin işleri hakkında genel düzenleyici işlem niteliğinde olan söz konusu Yönetmelik hükmünün, genel kolluk personeli yönünden doğrudan uygulanmasına imkan bulunmamaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, davacıya 15/10/2021 tarihinde tebliğ edilen ve disiplin soruşturmasına konu eylemleriyle ilgili davacının savunmasının istenilmesine yönelik ... günlü,... sayılı savunma istem yazısında, davacıya isnat edilen fiillerin somut, açık ve net bir şekilde belirtildiği, 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, yazılı savunmasını yapması için davacıya 7 günlük süre verildiği,

süresi içinde savunma yapılmaması halinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı, 4. fıkrası uyarınca, soruşturma evrakını inceleyebilme, tanık dinletebilme, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakları olduğunun açıkça ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Başka bir ifadeyle, davaya konu disiplin cezası verilmeden önce davacının savunmasının 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesi gereğince usulüne uygun şekilde istendiği ve davacı tarafından yazılı ve sözlü savunma verildiği, dolayısıyla savunma hakkının kısıtlanmadığı görülmüştür.

Bu durumda, davacıya isnat edilen fiilin subuta erip ermediği konusunda esasa girilerek bir karar verilmesi gerekirken, usulüne uygun savunma hakkı tanınmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.