Danıştay 2. Daire E.2025/2835 K.2025/5159

2-... Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Gaziantep Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 09/07/2019 Bakan onayı tarihli, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun... günlü, ...sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının, H.

J. isimli şahsın evinde gerçekleştirilen yağma eylemi yönünden, eyleminin, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili bakımından sübuta ermediğinin kabulü ile söz konusu suçun işlenmesinden önce suçtan haberdar olduğu belirlendiğinden, soruşturma dosyasında muhakkik tarafından teklif edilen, "Bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiili kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve davacının söz konusu fiili işlediğinin sabit olduğu anlaşıldığından,

bu gibi durumlarda açılan davalarda, sebep ikamesi yapılarak, olması gereken madde hükmü değerlendirilmek suretiyle karar verilebileceği açık olmakla, davacının sübuta eren eylemine uyan meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması yolunda tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacı tarafından, disiplin cezasına konu fiilin 09/11/2016 tarihinde işlendiği, disiplin cezasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu kararının ise İçişleri Bakanı tarafından 09/07/2019 tarihinde onaylandığı,

dolayısıyla iki yıl içinde ceza verilmediği için ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüşse de, davacıya disiplin cezası verilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun karar tarihinin 24/10/2018, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun karar tarihinin de 07/11/2018 olduğu dikkate alındığında, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramadığı belirlenmekle, davacının söz konusu iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince, Danıştay İkinci Dairesinin 12/12/2024 günlü, E:2022/2869, K:2024/6172 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; davacıya isnat edilen disiplin cezasına konu son eylemin 09/11/2016 tarihinde gerçekleştiği, 09/11/2016 tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde, söz konusu eylemler nedeniyle disiplin cezası uygulanabilecek olmasına karşın, belirtilen tarihten itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra, 09/07/2019 tarihli Bakan Olur'lu dava konusu işlemin tesis edildiği,

Her ne kadar; polis memuru olan davacının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca, en son fiilden itibaren 2 yıllık ceza zamanaşımı süresi içerisinde, 07/11/2019 tarihli karar ile meslekten çıkarılmasına karar verilmiş ise de 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararlarının Bakanın onayıyla kesinleşeceğinin hükme bağlandığı, dava konusu disiplin cezasının verilmesi sürecinin Bakan onayı tarihi itibarıyla tamamlandığı,

Bu durumda; davacıya isnat olunan son fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlem ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı,

Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı yasal haklarının iadesinin gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı yasal haklarının davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idareler tarafından; 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde, disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağının düzenlendiği; davacıya bu süre zarfında disiplin cezası veridiği; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden. Gaziantep Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı hakkında, H. J. isimli şahsın evinde gerçekleştirilen yağma eylemi ile irtibatının bulunduğu iddiası üzerine soruşturma başlatıldığı ve yapılan soruşturma sonucu.

Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesinde düzenlenen "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinin sübuta erdiği kabul edilerek, meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği, anılan kararın, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararı ile uygun görülmesini müteakip 09/07/2019 günlü Bakan onayı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-ç maddesinde de, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

...

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu; 1) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki 8 inci meslek derecesinden 5 inci meslek derecesine (bu derece dahil) kadar olan personele meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, 2) İl emniyet kadrolarındaki komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserler hakkında meslekten çıkarma cezasını ... verebilir.";

Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; ... b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla ... kesinleşir. ... ";

"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizce, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında tesis edilen meslekten çıkarma cezalarına ilişkin uyuşmazlıklarda, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğraması konusunda disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma kararlarının Bakan onayı ile tamamlandığı,

meslekten çıkarma cezasının fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık süre içerisinde Bakan tarafından onaylanmadığı takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı yönünde kararlar verilmekte iken, bölge idare mahkemesinin ısrar kararı üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 16/06/2025 günlü, E:2025/102,

K:2025/1325 sayılı karar ile 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiğine hükmedilmiş olması nedeniyle aşağıda aktarılan gerekçe doğrultusunda içtihat değişikliğine gidilmiştir.

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak,

iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir.

Anılan içtihat değişikliğinden sonra Dairemizce aynı konuda tutarlı ve tekdüze bir uygulamanın sağlanması durumunda, sırf içtihat değişikliğine gidilmiş olması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden bahsedilemeyecektir. Zira, Anayasa Mahkemesinin 2015/17453 başvuru numaralı kararında da belirtildiği üzere içtihat değişikliğine gidildikten sonra benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda aynı yönde kararlar verilerek davaların neticelendirilmesi hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine ters düşmeyecektir.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında incelendiğinde; il emniyet kadrolarındaki komiser yardımcılarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığından bahisle dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı yasal haklarının davacıya iadesi yolunda hüküm kurulmasında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idarelerin temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.