Danıştay 3. Daire E.2018/3490 K.2021/3979

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu …Klima Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2008 ila 2011 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kurumlar vergisi, gelir (stopaj) vergisi, katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin .…. sayılı borç kalemleri için asıl borçlu şirket adına … tarih ve … ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek borç kesinleştirildiğinden, asıl borçlu şirketten tahsil imkanı olmayan borçları içeren ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık görülmediği,

4 takip numaralı ödeme emrinin diğer kalemleri ile 5 takip numaralı ödeme emri içeriği alacaklar için asıl borçlu şirket adına ödeme emri düzenlenmediğinden ve asıl borçlu şirketin ödeme emrine konu borçlar için 6111 sayılı Yasa'dan faydalanıp faydalanmadığı hususunun sorulduğu Mahkemeleri ara kararına idarece verilen cevaptan borçların yapılandırıldığı, taksitlerinin ödenmemesi üzerine tecil işlemi kaldırılan şirket hakkında yeni bir takip başlatılmadan, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına 25/03/2016 tarih ve 1 ila 3 takip numaralı ödeme emirleri tanzim edildiği anlaşıldığından,

asıl borçlu şirket hakkında yeniden takip yapılmadan borçların kanuni temsilciden tahsili yoluna gidilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, … takip numaralı ödeme emrinin …sayılı kalemlerden oluşan kamu alacağı yönünden dava reddedilmiş, … takip numaralı ödeme emrinin diğer kısımları ile …, …, … ve … takip numaralı ödeme emirleri ise iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, şirketin borcu karşılayacak mal varlığı bulunmadığından borçların kanuni temsilciden tahsili yoluna gidilebileceği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, dava konusu borçların zaman aşımına uğradığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüyle dava konusu 1 ila 3 takip numaralı ödeme emirleri yönünden kararın bozulması, kalan hüküm fıkralarının ise onanması gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu şirket adına ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmesi üzerine, 06/05/2011 tarihli dilekçe ile idareye başvurularak vergi borçlarının 6111 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı, taksitler ödenmediğinden 11/12/2012 tarihinde yapılandırmanın kaldırılmasıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla 25/03/2016 tarih ve 1 ve 2 takip numaralı ödeme emirlerinin, şirketin yapılandırılmaya başvurulmayan diğer borçları için ise aynı tarihli 4 ve 5 takip numaralı ödeme emirlerinin tanzim edildiği, dava konusu 3 takip numaralı ödeme emrinin ise asıl borçlu şirket tarafından yapılandırmaya konu edilmeyip vadesinde ödenmeyen vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezası ile bunlar dışında yapılandırmaya başvurulup ödenmeyen alacağın tahsili amacıyla düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Ve Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 3. maddesinin 1. bendinde, bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, re'sen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklarda;

vergilerin/gümrük vergilerinin % 50’si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin/gümrük vergilerinin % 50’si, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği, 10. bendinde, bu madde hükmünden yararlanılması için madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması,

açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması, 11. bendinde, bu madde hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunan ancak bu Kanunda belirtilen ödeme şartını yerine getirmeyen borçlulardan ilk tarhiyata/tahakkuka göre belirlenen alacakların başka bir işleme gerek olmaksızın takip edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemlerine konu yapılan Vergi Dava Dairesi kararının; Vergi Mahkemesi kararının 25/03/2016 tarih ve 4 ile 5 takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür. Dava konusu 25/03/2016 tarih ve 3 takip numaralı ödeme emrinin, asıl borçlu şirketçe yapılandırılmayan vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezası kalemlerine ilişkin olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri, şirket adresinde usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilerek kesinleştirilmiş, şirket hakkındaki mal varlığı araştırmasıyla da borcun şirketten tahsiline olanak bulunmadığı ortaya konulmuştur.

Asıl borçlu şirkete tebliğ edildikten sonra şirket tüzel kişiliği tarafından 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan ve davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen 25/03/2016 tarih ve 1 ile 2 takip numaralı ödeme emirleri içeriği borçlar ile 3 takip numaralı ödeme emrinin vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kalemleri dışındaki borçların, 6111 sayılı Kanun'da belirtilen ödeme şartını yerine getirmeyen borçlulardan ilk tarhiyata/tahakkuka göre başka bir işleme gerek olmaksızın takip edileceği yolundaki açık düzenlemesi karşısında,

adına yapılan tahakkukları anılan Kanun kapsamında kabul eden ancak Kanunda belirtilen ödeme şartını yerine getirmediği hususunda tartışma bulunmayan asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına ödeme emri düzenlenebileceği açıktır.

Bu nedenle davacının kanuni temsilci olarak şirketin hangi vergi ödevini, ne suretle yerine getirmediği ve sorumluluğu araştırılarak ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının, 25/03/2016 tarih ve 1 ila 3 takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.