Danıştay 3. Daire E.2018/565 K.2021/5947

Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlemek suretiyle elde ettiği gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki saptamaları içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2011 yılının tüm dönemleri için aranmayan geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı ile onun sevk ve idaresinde olan oğlu ... (...Ticaret) ve eşi ...Tartar (...İnşaat) hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin, sahte fatura düzenlediğine dair kuşkular barındırmakla birlikte tanzim ettiği tüm faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını göstermediği, öte yandan davacının gerçek ticari faaliyetinin de bulunduğu anlaşıldığından kesilen cezada hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ceza kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu vergi ziyaı cezasının üzerinden hesaplandığı geçici verginin matrahı yönünden bağlı olduğu 2011 yılı için yapılan gelir vergisi tarhiyatını kaldıran ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun Dairelerinin 06/07/2017 tarih ve E:2017/833,

K:2017/1158 kararıyla kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra davanın reddedildiği ancak yıllık vergiye mahsuben alınan peşin alınan geçici vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği gerekçesiyle istinaf başvurusu vergi ziyaı cezasının bir katına isabet eden kısmın kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası yönünden kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının ilgili hüküm kaldırıldıktan sonra dava bu yönden reddedilmiş, vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu ise reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri sahibinin ...olduğu ve bu yerin vekaleten kendisince işletildiği, raporların kendisine tebliğ edilmediği, ...'dan istenen defterlere el konulduğundan savunma hakkının kısıtlandığı, raporlarda dava konusu edilen döneme ilişkin olarak yoklama yapılmadığı, alış ve satışlarının gerçeği yansıtmadığına dair yeterli karşıt inceleme gerçekleştirilmediği, Mahkemece verilen ara kararı üzerine dosyaya gönderilen cevapta ...İnşaat tarafından Siirt Valiliği'ne 2014 yılında mal satımında bulunulduğuna ilişkin fatura sunulduğu ve ...Ticaret tarafından ise Şırnak'ta bulunan askeri birliklere mal satıldığını gösteren faturalar bulunduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri sözü edilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)- KARŞI OY

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.

Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.

Davacının sahte fatura düzenlediği yolunda tespitler içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararına istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.