Danıştay 3. Daire E.2018/5658 K.2022/1626

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından uyuşmazlık konusu dönemde ithal edilen baz yağların taahhüt edildiği gibi GTİP cetvelinin 34.03 pozisyonunda yer alan malların üretiminde değil, GTİP cetvelinin 27.10 pozisyonunda belirtilen malların üretilmesi için kullanıldığının anlaşıldığından bahisle fark özel tüketim vergisi tutarlarını fatura üzerinde göstermediği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun done alındığı takdir komisyonu kararı uyarınca 2010 yılının Mart dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı bulunduğu 2010 yılının muhtelif dönemleri için yapılan özel tüketim vergisi tarhiyatına karşı açılan davaların, Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… ila … sayılı kararıyla reddedildiği ancak 2010 yılına ait olup aynı yıl içinde kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden dava reddedilmiş, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Zamanaşımının dolmasına kısa bir süre kala takdir komisyonuna sevk edilen davacı adına, 24/11/2016 tarihli vergi tekniği raporunu dayanak alan takdir komisyonunun kararı uyarınca yapılan tarhiyatın tanzim edilen rapora dayandığı, matrah takdiri amacı dışında, zamanaşımını durdurma saikiyle takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durdurmayacağından 18/12/2016 tarihinde tebliğ edilen ihbarnamelerle duyurulan dava konusu cezalı verginin tarh zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra dava konusu cezalı vergi kaldırılmış, davalı idare istinaf başvurusu ise bu nedenle reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının defter ve belgeleri incelenerek düzenlenen vergi tekniği raporunun takdir komisyona dayanak teşkil edecek şekilde gerekli araştırma ve kanıtlara sahip olarak hazırlandığı, takdir komisyonu kararı doğrultusunda yapılan tarhiyatın mevzuata uygun olarak davacıya tebliğ edildiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 2010 yılı matrahının tespiti için 09/12/2015 tarihinde takdire sevk edilmesinden sonra düzenlenen 24/11/2016 tarihli vergi tekniği raporu done alınarak 07/12/2016 tarihli takdir komisyonu kararıyla takdir edilen matrah üzerinden yapılan tarhiyatın 12/12/2016 tarihli ihbarnameyle 18/12/2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde resen tarhiyat, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlanmıştır.

Kanunun 74. maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak, takdir komisyonunun görevleri arasında sayılmış, komisyonunun yetkilerini düzenleyen 75. maddenin 1. fıkrasında ise 72. maddenin 1. fıkrasına göre kurulan takdir komisyonu 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanunda yazılı inceleme yetkisini haiz olduğu kuralına yer verilmiştir.

213 sayılı Kanun'un 113. maddesinde zamanaşımı; süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olarak tanımlanmış, 114. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında ise vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, şu kadar ki, vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımını durduracağı, duran zamanaşımını mezkûr komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği, ancak işlemeyen sürenin her hâl ve takdirde bir yıldan fazla olamayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

213 sayılı Kanun'un 30. maddesi karşısında, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde matrahın takdir komisyonu tarafından takdir edilebileceği tartışmasız olup bu durumdaki bir mükellefin vergi incelemesine başlamadan önce takdire sevk edilmesine ve düzenlenen inceleme raporlarının takdir komisyonunca done olarak kullanılmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. Zamanaşımı süresi içinde takdire sevk edilmekle işlemekte olan zamanaşımı süresinin duracağı 213 sayılı Kanun'un 114. maddesi gereğidir.

Bu durumda, davacının 2010 yılı matrahının takdiri için 09/12/2015 tarihinde takdir komisyonuna sevk edilmesiyle duran ve sevk tarihinden itibaren bir yıl içinde takdir komisyonu kararının zamanaşımı süresi dolmadan 18/12/2016 tarihinde tebliğ edilen ihbarnameyle duyurulan cezalı verginin zamanaşımına uğradığından söz edilemeyeceğinden, yazılı gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararının, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

Öte yandan yeniden verilecek kararda, dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin matrahı yönünden bağlı bulunduğu özel tüketim vergisi hakkında araştırma yapılarak hüküm kurulacağı tabiidir.