Danıştay 3. Daire E.2019/1462 K.2022/456

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden (... Gayrimenkul İnşaat Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) alınamayan 2011 ve 2012 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 2011 ve 2012 yılları hesap ve işlemlerinin transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak kazanç dağıtımı sonucunda elde edilmiş olan hasılatın beyan dışı bırakıldığından bahisle incelenmesi sonucunda hazırlanan vergi inceleme raporlarına istinaden davacının ilgili dönemlerde yasal temsilcisi olduğu asıl borçlu ...

Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına kurumlar vergisi, gelir (stopaj) vergisi ve geçici vergi tarhiyatı yapıldığı, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ihbarnamelerin 31/12/2016 ve 25/01/2017 tarihlerinde; ödeme emrinin ise 21/06/2017 tarihinde e-tebliğ yoluyla şirkete tebliğ edildiği, ödeme emrine karşı asıl borçlu şirketçe dava açılmaması ve borcun şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği olayda, ...

Fonu'na devredilen asıl borçlu şirketin mal, hak ve alacaklarının yönetim ve tasarruf yetkisi şirket yönetim kurulunun tüm yetkilerini elinde bulunduran değinilen Fon'a geçmiş olduğundan, 6183 Sayılı Kanunun 70. maddesinin 1. bendi uyarınca şirketin bu mal, hak ve alacaklarına haciz uygulanması ve diğer tahsilat işlemlerine geçilmesi mümkün olmadığından,

kanuni temsilciler adına takip işlemlerine devam edilmesinde ve asıl borçlu olan şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağının tahsili amacıyla borcun doğduğu tarihlerde kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ancak, ödeme emri içeriği geçici vergi aslının tahakkuk ettirilmeyeceği ihbarnamede açıkça belirtilmiş olduğundan, dava konusu ödeme emrinin geçici vergi asıllarına ilişkin kısmı için davacı iddialarının "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesinin hukuka uygun düşeceği gerekçesiyle, dava konusu ödeme emri geçici vergi asılları yönünden iptal edilmiş,

ödeme emrinin diğer kısımları yönünden ise dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden tarh edilen ve şirketten tahsil edilemeyen vergilerin tahsili için davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, ödeme emri içeriği tarhiyatın hukuka aykırı olduğu, söz konusu borçların zaman aşımına uğtadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarihli, ... D. İş sayılı kararıyla, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi uyarınca yönetim organlarının tüm yetkilerini kullanmak ve yeni yönetim kurulunu oluşturmak üzere kayyım atanmasına, sonrasında ise ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve ... D.

İş sayılı kararıyla 674 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname 19. maddesi uyarınca şirketin yönetimine atanan kayyımların görev ve yetkilerinin tasarruf mevduatı sigorta fonuna devredilmesine karar verilen asıl borçlu ... Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin (...

Gayrimenkul İnşaat Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) 2011 ve 2012 yıllarının muhtelif dönemlerine kurumlar vergisi, gelir (stopaj) vergisi, geçici vergi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ve tebliğ edilen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği hükmüne yer verilmiştir.

6758 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 19. maddesinin 1. fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi uyarınca kayyım atanmasına karar verilen şirketlerde görev yapan kayyımların yetkilerinin, hakim veya mahkeme tarafından ...

Fonuna devredileceği ve devirle birlikte kayyımların görevlerinin sona ereceği, 2 fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ve olağanüstü halin devamı süresince terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi uyarınca şirketlere ve bu Kanun'un 13. maddesi uyarınca varlıklara kayyım atanmasına karar verildiği takdirde, kayyım olarak ...

Fonu'nun atanacağı, 3. fıkrasında, (Değişik: KHK/680 - 02/11/2017 / m.81) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen şirketler hariç olmak üzere; birinci ve ikinci fıkra kapsamındaki şirketler, soruşturma ve kovuşturma sonuna kadar, ... Fonunun gözetiminde, ...

Fonunun ilişkili olduğu Bakanın atadığı yöneticiler tarafından ticari teamüllere uygun olarak ve basiretli tüccar gibi yönetileceği, bu şirketlerin yöneticilerinin ...

Fonunun ilişkili olduğu Bakan tarafından atanacağı ve görevden alınacağı, bu şirketlerin mali durumu, ortaklık yapısı, piyasa koşulları veya diğer sorunları nedeniyle mevcut halin sürdürülebilir olmadığının tespit edilmesi durumunda, şirketin yahut varlıklarının veya 5271 sayılı Kanunun 128. maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen malvarlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine ...

Fonunun ilişkili olduğu Bakan tarafından karar verilebileceği, satış ve tasfiye işlemlerinin ilgili şirketin yönetim kurulu (Ek ibare: KHK/696 - 20/11/2017 / m.123) veya ... Fonu tarafından yerine getirileceği, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ...

Fonunun ilişkili olduğu Bakan onayıyla belirleneceği, 4. fıkrasında, (Ek: KHK/690 - 17/04/2017 / m.73) üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen varlık ve mal varlığı değeri satışlarına bağlı olarak elde edilen gelirden borçlar ödendikten sonra kalan tutarın, şirket işlerinde kullanılabileceği. üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen fesih ve tasfiye işlemleri sonunda borçlar ödendikten sonra kalan tutarın, yargılamanın kesin hükümle sonuçlandırılmasına kadar bir kamu bankasında açılan hesapta nemalandırılacağı, 7. fıkrasında ise birinci ve ikinci fıkralar uyarınca ...

Fonunun kayyım olarak atanmasına karar verilen şirket, taşınmaz, hak, varlık ve alacaklar hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun 128. maddesi uyarınca verilen el koyma ve tedbir kararlarının, kayyım yetkisinin ... fonuna devriyle birlikte kendiliğinden kalkacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki yer verilen düzenlemelere göre, 05/08/2016 tarihi itibarıyla, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi uyarınca kayyım atanan ve daha sonra 02/09/2016 tarihinde 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 19. maddesi uyarınca kayyımların görev ve yetkileri ... Fonuna devredilen ... Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin (...

Gayrimenkul İnşaat Yapı Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi), Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan ve ticaret sicil kaydı silinerek, borç ve alacakları Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen şirketlerden olmadığı, ...

Fonu gözetiminde ticari teammüllere göre yönetileceği, başka bir ifadeyle varlığını sürdüreceği açık olduğundan, kamu alacağının öncelikle şirket tüzel kişiliğinin mal varlığından tahsili amacıyla tüm takip yollarının tüketilmesi gerekmektedir.

Buna göre, ... Fonuna devredilmiş olması nedeniyle mal, hak ve alacaklarına haciz uygulanması ve diğer tahsilat işlemlerine geçilmesi mümkün olmayacağından bahisle, kanuni temsilci adına takip işlemlerine devam edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı şeklindeki yargısı hukuka uygun düşmeyen Vergi Mahkemesi kararının, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrasının, ödeme emri içeriği borçların asıl borçlu şirketten tahsiline yönelik yasal takip yollarının tamamlanıp tamamlanmadığı ve davacının kanuni temsilci olarak dava konusu borçtan sorumluluğu araştırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere bozulması; davalı idare temyiz isteminin bu nedenle reddi gerekmiştir.