Danıştay 3. Daire E.2019/2008 K.2022/5653

Dava konusu istem: Davacı adına, araç satışından elde ettiği hasılatını eksik beyan ettiğinden bahisle sevk edildiği takdir komsiyonu kararına istinaden 2011 yılının Şubat ila Aralık dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Verginin doğduğu 2011 yılına ait tarhiyatın, 31/12/2016 tarihine kadar tebliğ edilmesi gerektiği, zamanaşımı süresinin dolmasına az bir zaman kala takdir komisyonuna sevk ile matrah takdirinin istenildiği,

sonrasında takdir komisyonunca herhangi bir inceleme yapılmaksızın Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporunda önerilen matrahların aynen takdir edildiğinin anlaşıldığı olayda, salt zamanaşımı süresini durdurmak amacıyla takdir komisyonuna yapılan sevk ile zamanaşımı süresi durmayacağından 31/12/2016 tarihine kadar tarh ve tebliğ edilmesi gereken cezalı verginin bu süre geçirildikten sonra tarh edilerek 26/12/2017 tarihinde tebliğ edilmesi ile zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımını durduracağı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı kurumun, ithal ettiği araçların kıymetlerini noksan beyan ederek eksik özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi ödediğinden bahisle Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısına istinaden 30/12/2016 tarihinde matrah takdiri için takdir komisyonuna sevk edildiği, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporuna dayanılarak matrahın takdir edildiği ve dava konusu tarhiyatın yapılarak 26/12/2017 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu belirtilmiş.

30. maddesinin birinci fıkrasında, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi olarak tanımlanmış; ikinci fıkrasında ise sayılan hallerden herhangi birinin bulunması durumunda vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığının kabul edileceği.

31. maddesinin birinci fıkrasında, takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmının takdir kararına bağlanacağı.

74. maddesinde, takdir komisyonlarının görevleri belirtilmiş, 75. maddesinin birinci fıkrasında, takdir komisyonunun 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanun'da yazılı inceleme yetkisini haiz bulunduğu, 134. maddesinin birinci fıkrasında da, vergi incelemesinde amacın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırarak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 113. maddesinde zamanaşımı; süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olarak tanımlanmış, 114. maddesinde ise, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, şu kadar ki, vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasının, zamanaşımını durduracağı, duran zamanaşımının mezkûr komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği; ancak işlemeyen sürenin her hâl ve takdirde bir yıldan fazla olamayacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri karşısında, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde matrahın takdir komisyonu tarafından takdir edilebileceği, takdir komisyonlarının, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırarak tespit etme yetkisine sahip olduğu, zamanaşımı süresi içinde takdire sevk edilmekle işlemekte olan zamanaşımının duracağı ve bu halde işlemeyen zamanaşımı süresinin bir yıldan fazla olamayacağı hususları tartışmasızdır.

Olayda, tutulması zorunlu olan defterlerin ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair bir delil niteliğinde olan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısına istinaden takdire sevk üzerine duran zamanaşımı süresinin sona ermesinden önce Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporundaki veriler esas alınması suretiyle matrah takdir edilerek zamanaşımı süresi dolmadan ihbarnameyle duyurulan vergi ve cezanın zamanaşımına uğradığından söz edilmeyeceğinden aksi yöndeki gerekçe uyarınca tarhiyatı kaldıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, yeniden verilecek kararda, dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin matrahı yönünden bağlı olduğu 2011 yılının Şubat ila Aralık dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergilerini kaldıran ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulması yolundaki Danıştay Yedinci Dairesinin 15/09/2022 tarih ve E:2019/2933, K:2022/3270 sayılı kararının da dikkate alınması gerektiği tabiidir.