Danıştay 3. Daire E.2019/3543 K.2022/3600

Dava konusu istem: Davacı adına, 2011, 2012, 2016 ve 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ait gelir vergisi, geçici vergi, vergi ziyaı cezası ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve …, …, … ile … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mahsup dönemi geçen geçici verginin terkin edilmesi gerektiği, ödeme emirlerinin, beyan üzerine tahakkuk eden ve vadesinde ödenmeyen vergilerden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirlerinin; geçici vergiye ilişkin kısmı iptal edilmiş, diğer kısmı yönünden ise dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı iddialarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceği, geçici verginin terkin edileceği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, kamu alacağının usulüne uygun kesinleştirilmediği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi; davalı temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, beyan üzerine tahakkuk eden ve vadesinde ödenmeyen vergiler ile incelemeye başladıktan sonra dönem matrahının tespiti için sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden re'sen salınan vergi ve kesilen cezaların tahsili amacıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde re'sen tarhiyat, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlanmıştır.

Kanun'un 74. maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak, takdir komisyonunun görevleri arasında sayılmış, komisyonunun yetkilerini düzenleyen 75. maddenin 1. fıkrasında ise 72. maddenin 1. fıkrasına göre kurulan takdir komisyonu 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanun'da yazılı inceleme yetkisini haiz olduğu, aynı Kanun'un 113. maddesinde zamanaşımı;

süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olarak ifade edilmiş, 114. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında ise vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, şu kadar ki vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımını durduracağı, duran zamanaşımını mezkûr komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği, ancak işlemeyen sürenin her hâl ve takdirde bir yıldan fazla olamayacağı hükme bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emirlerinin, 2011 yılı haricindeki kamu alacaklarından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur

Uyuşmazlık konusu olayda, ödeme emri içeriği kamu alacağının 2011 yılına ilişkin kısmının, takdir komisyonu tarafından belirlenen matrah üzerinden salınan ve bu vergilere bağlı olarak kesilen cezaların ödenmemesinden kaynaklandığı ancak ilgili yıla ait hesap ve işlemleri üzerinde vergi incelemesi devam ederken salt zamanaşımını durdurma amacıyla takdir komisyonuna başvurulması,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesinde belirtilen zamanaşımı süresini durdurmayacağından ödeme emirlerinin, 31/12/2016 tarihi itibarıyla zamanaşımına uğradığı anlaşılan ilgili yıla ait vergi ve cezalardan kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk görülmemiş olup Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle ödeme emirlerinin değinilen kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla kararın bozma hükmüne katılmıyorum.