Danıştay 3. Daire E.2019/4854 K.2022/5025

Dava konusu istem: Davacının, aracı ihracatçı olan ...Dış Ticaret Limited Şirketi'nin düzenlendiği şüpheli alacak mahiyetinde olmayan bir alacağa ilişkin faturayı maliyet hesaplarına kaydederek kurum kazancını eksik beyan ettiği yolundaki saptamayı içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına, 2012 yılının Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun indirilebilecek giderler başlıklı 40. maddesinin 3. fıkrasına istinaden işle ilgili olmak şartıyla sözleşmeye istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatların indirilebilecek giderler arasında sayıldığı ve aracı ihracatçı olan şirketin Suriye'de çıkan savaştan dolayı tahsil edemediği alacağından dolayı aralarındaki sözleşmeye binaen bu firmaya tazminat ödediği ve bunun da sözü edilen düzenleme uyarınca indirilebilecek gider olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de sözleşmeye dayalı ödenmesi gereken tazminatın,

sözleşmeden dolayı beklenmedik bir durumun oluşması halinde (hukuka aykırı bir eylem veya işlem veya sözleşmenin ihlali gibi sebeplerle, sözleşmeye konu malın telef olması, zarar görmesi, eksilmesi gibi durumlar) ödenen bir meblağ olduğu, olayda ise böyle bir durumun söz konusu olmadığı,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 8. maddesinin 3. fıkrasında yer alan vergi kanunları ile kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukavelelerin vergi dairelerini bağlamayacağı kuralından hareketle verginin mükellefi veya sorumlusunun ilgili vergi kanunlarında düzenlenip hükme bağlandığı ve bu konularda kanuna aykırı olarak mükellefiyeti veya sorumluluğu taraflar arasında devreden özel sözleşmelerin vergi idaresi açısından hüküm ifade etmeyeceği dolayısıyla bu sözleşmeye istinaden,

davacı şirketin 1.115.573,84-TL'lik tutarı ilgili dönem kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapmasına hukuken olanak bulunmadığından, kanunen kabul edilmeyen gider olan bu tutarın, idarece re'sen tarhiyata konu matrah farkı olarak dikkate alınabileği, öte yandan vergi inceleme raporunda belirtilen ve davacının bağlı bulunduğu vergi dairesince, davacı tarafından 14/09/2017 tarihinde verilen düzeltme beyanı üzerine herhangi bir işlem yapılmadığına ilişkin açıklama dikkate alındığında, incelemeye başlama tarihi itibariyle mevcut olan kurumlar vergisi beyannamesine göre işlem yapılmasının hukuka uygun olduğu,

dava konusu edilmesine karşın tarhiyat yapılmadığı anlaşılan Ekim-Aralık dönemi ile vergi ve ceza ihbarnamesinde mahsup dönemi geçtiği için geçici vergi aslının terkin edilerek tahakkuk ettirilmeyeceği belirtilen Temmuz-Eylül dönemine ait geçici vergi aslı hakkında karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle Temmuz-Eylül dönemine ait geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden dava reddedilmiş, Temmuz-Eylül dönemine ait geçici vergi aslı ve Ekim-Aralık dönemine ilişkin tarhiyat hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İnceleme devam ederken vergi müfettişinin de bilgisi doğrultusunda usulüne uygun biçimde verilen düzeltme beyannamesinin dikkate alınmadığı, aracı ihracatçı firmaya aralarındaki sözleşmeye istinaden ödenen tazminatın gider olarak kayıtlara yansıtılabileceği, yapılan tarhiyatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Gider olarak indirimi mümkün olmayan tutarı kayıtlarına alarak kurumlar vergisi matrahını aşındırdığı saptanan davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu Temmuz-Eylül dönemine ait geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezasının matrahı yönünden bağlı olduğu kurumlar vergisine karşı açılan davanın reddine dair karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 30/11/2022 tarih ve E:2019/4855, K:2022/5021 sayılı kararıyla bozulduğundan ve bu bozma kararı üzerine verilecek kararın sonucu dava konusu cezayı etkileyeceğinden, temyiz istemine konu kararın söz konusu bozma kararı üzerine verilecek karar sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Temmuz-Eylül dönemine ait geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezasının matrahı yönünden bağlı olduğu kurumlar vergisine karşı açılan davanın reddine dair ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 30/11/2022 tarih ve E:2019/4855, K:2022/5021 sayılı kararıyla bozulduğundan ve bu bozma kararı üzerine verilecek kararın sonucu dava konusu cezayı etkileyeceğinden, temyiz istemine konu kararın söz konusu bozma kararı üzerine verilecek karar sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.