Danıştay 3. Daire E.2019/7593 K.2022/4250

Dava konusu istem: Davacının, ... ile ... Otomotiv İnşaat Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak adına 2016 yılına ait gelir vergisi, kurumlar vergisi, aynı yılın tüm dönemlerine ait geçici vergi ve Ocak ila Ekim, Aralık dönemlerine yönelik katma değer vergisi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının ... ile ... Otomotiv İnşaat Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim vergi tekniği raporlarında sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği hususunun ve iştirak iradesinin varlığının somut verilerle ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmediği, diğer bir ifadeyle davacı yönünden iştirak fiiline ilişkin herhangi bir rapor tanzim edilmeden, hakkında ayrıntılı araştırma yapılmadan, ifadesine dahi başvurulmadan, iddia edilen iştirak fiilinin hangi dönemleri kapsadığı saptanmadan salt mükellef tarafından verilen beyanlara dayanılarak varsayım, kanaat ve eksik incelemeye dayalı olarak kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ceza kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

... Otomotiv İnşaat Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda davacının 213 sayılı Kanun’un mükerrer 227. maddesi hükmü gereğince müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğunun tespit edildiği, ayrıca anılan kişi hakkında sahte belge düzenleme fiilinden kaynaklanan komisyon gelirleri nedeniyle suça iştirak eden davacı adına takdir komisyonu kararı uyarınca kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

NCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir ... 'ın yanında çalışan davacı adına, anılan mükelleflerin sahte fatura düzenleme eylemine iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezasına ait ihbarnamelerin, kesilen cezanın nedeni bölümünde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. ve 359. maddeleri ile müteselsil sorumluluk ibarelerine yer verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olduğu kural altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun ''Ceza İhbarnamesi'' başlıklı 366. maddesinde, kesilen vergi cezalarının ilgililere ceza ihbarnamesi ile tebliğ olunacağı, ceza ihbarnamelerinde ihbarnamenin sıra numarası, tanzim tarihi, ilgililerin soyadı, adı ve unvanı, varsa mükellef numarası (mükellef hesap numarası), ilgilinin açık adresi, kanunun madde ve fıkra numaraları gösterilmek ve mevcut deliller bildirilmek suretiyle olayın izahı, olayın ilgili bulunduğu vergilendirme veya hesap dönemi, varsa cezanın ilgili bulunduğu vergiye ait ihbarnamenin tarih ve numarası, varsa tekerrür ve içtima durumu, vergi cezasının hesabı ve miktarı, vergi mahkemesinde dava açma süresine ilişkin bilgilerin bulunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Menfaati ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabilmesi için idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olması gerekmektedir.

İdari işlemin hukuki sebebi, idareyi o işlemi yapmaya iten soyut hukuk kuralı olup vergi hukukunda vergi ve cezanın hukuki sebebi ise somut vergi kanunlarındaki vergi salınmasını ve ceza kesilmesini gerektiren kurallardır.

Bu nedenle vergi ve/veya ceza ihbarnamelerinin, kanunda yazılı unsurları ihtiva etmesi yanı sıra sebep unsuru bakımından kanunun hangi maddesi uyarınca düzenlendiği hususunu; diğer bir anlatımla kanuni dayanağını da içermesi gerekir. Kanuni dayanağının açıkça gösterilmesi, ilgililerin, ne suretle ve hangi hukuki nedenle vergi ve/veya cezaya muhatap kılındıklarını bilmelerine, böylece savunma haklarını gereği gibi kullanabilmelerine olanak tanınması için zorunludur.

Dava konusu olayda davacı adına düzenlenen ihbarnamelerde, "müteselsil sorumluluk" ve "213 sayılı Kanun'un 344 ve 359. maddeleri" ibarelerine yer verilmesi nedeniyle cezanın dayanağı hususunda duraksama oluştuğundan, sebep unsuru açısından hukuka uygun düşmeyen dava konusu vergi ziyaı cezasının yazılı gerekçeyle kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.