Danıştay 3. Daire E.2020/533 K.2023/3141

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu …Turizm Temizlik Sağlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2010 ila 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirketin 2013 yılında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un tecil hükümlerinden faydalandığı, 2014, 2016 ve 2017 yıllarında sırasıyla 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun,

6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun ve 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’dan faydalanmak üzere yaptığı ve zamanaşımının kesilmesi neticesini doğuran başvurular sonucunda ödeme planlarında yer alan borçların ödememesi nedeniyle yapılandırmaların iptal edildiği,

şirket mal varlığından tahsil edilemeyen kamu alacağının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiğinin anlaşıldığı olayda, … takip numaralı ödeme emrinin …, … ila … alt takip numaralarında yer alan kamu alacağı yönünden, davacının 29/07/2010 tarihinde kanuni temsilci olduğu dikkate alındığında, 2010 yılının Ağustos dönemine ilişkin borçtan sorumlu olduğu, diğer dönemlerde ise sorumluluğunun bulunmadığı,

… takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaraları ile … takip numaralı ödeme emrinin, … alt takip numaralarında yer alan kamu alacağı bakımından, asıl borçlu şirket adına 2010 yılına ilişkin olarak yapılan tarhiyat ve kesilen cezalara karşı açılan davalara ilişkin kararların ancak aleyhe olan hüküm fıkralarına yönelik kamu alacağından sorumlu olduğu, … takip numaralı ödeme emrinin … ve … alt takip numaralarına yer alan kamu alacağından sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık görülmediği,

diğer ödeme emirlerinde de hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle …takip numaralı ödeme emrinin … ila … alt takip numaraları, … takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaraları ile … alt takiplerinin vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ve bu kısım yönünden işletilecek gecikme faizi, … takip numaralı ödeme emrinin … sayılı alt takipleri ile istenilen fer'i vergi borcundan, borçlu olduğu tutarlar üzerinden hesaplanan yargı harçlarının fazlaya isabet eden kamu alacağına ilişkin kısmı yönünden kaldırılmış, … takip numaralı ödeme emrinin … sayılı, … takip numaralı ödeme emri,

… takip numaralı ödeme emrinin … ve … alt takip numaralı, …takip numaralı ödeme emrinin … alt takipl numaralarına isabet eden kamu alacakları ile aynı ödeme emrinin … alt takip numaralarının vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ve bu kısım yönünden işletilecek gecikme faizinin dışında kalan kısımları, ... takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaralarına ilişkin kamu alacağından reddedilen tutarlar üzerinden hesaplanan kısım ile geriye kalan tüm alt takiplere isabet eden kamu alacakları yönünden ise dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin … ila … ila … ila … sıralarında yer alan kamu alacaklarına ilişkin kısmı ile … takip numaralı ödeme emrinin … ila …alt takip numaraları , … takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaraları ile … alt takiplerinin vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ve bu kısım yönünden işletilecek gecikme faizine ilişkin kısmı ve … takip numaralı ödeme emrinin fer'i vergi borcuna ilişkin vergi ziyaı cezasında tekerrür ve özel usulsüzlük cezası haricindeki kısma isabet eden kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvuruları, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin … ila … sayılı alt takipleri dışında kalan kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinde yer alan kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaraları ile … alt takip numaralarının, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ve bu kısım yönünden işletilecek gecikme faizine ilişkin kısmı dışında kalan kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinin vergi ziyaı cezasında tekerrür ve özel usulsüzlük cezasına isabet eden kısmına dair kamu alacakları ile … takip numaralı ödeme emrinin yukarıda belirtilen dışında kalan kamu alacaklarına ilişkin kısmı yönünden ise,

asıl borçlu şirket tarafından yapılan yapılandırmalar üzerine ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken, anılan usule uyulmadan, doğrudan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının, söz konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağı bakımından davanın reddine yönelik hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek sözü edilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra ödeme emirlerinin değinilen kısımları kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirket tarafından 6552, 6736 ve 7020 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan başvurularla tahsil zamanaşımının kesildiği, Mahkemece işin esasına girilmek suretiyle karar verilemeyeceği, yapılandırmaların ihlal edildiği, yapılandırma öncesi duruma aynen geri dönüldüğünden asıl borçlu şirkete yeniden ödeme emri gönderilmesine gerek olmadığı, 29/07/2010 tarihinden itibaren kanuni temsilci olan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ:Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu şirketin 2013 yılında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un tecil hükümlerinden faydalandığı, 2014, 2016 ve 2017 yıllarında sırasıyla 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun,

6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun ve 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’dan faydalanmak üzere yaptığı başvurular üzerine ödeme planına bağlanan borçların vadesinde ödenmemesi nedeniyle asıl borçlu.

Turizm Temizlik Sağlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınamayan 2010 ila 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin … ila … alt takip numaraları, … takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaraları ile … alt takip numaralarının vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ve bu kısım yönünden işletilecek gecikme faizine ilişkin kısmı ve … takip numaralı ödeme emrinin vergi ziyaı cezalarında tekerrür ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmına isabet eden hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Bu durumda davacı adına düzenlenen … takip numaralı ödeme emrinin … ila … alt takipleri dışında kalan kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinde yer alan kamu alacakları, … takip numaralı ödeme emrinin … alt takip numaraları ile … alt takip numaralarının vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümlerine ilişkin kısmının ve bu kısım yönünden işletilecek gecikme faizine ilişkin kısmı dışında kalan kamu alacakları,

… takip numaralı ödeme emrinin yukarıda belirtilen kısmı haricindeki kamu alacakları ile … takip numaralı ödeme emrinin … ila … alt takip numaralı kamu alacaklarına ilişkin kısmına yönelik olarak davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilmek üzere yeniden karar verilmek üzere yazılı gerekçeyle verilen kararın bahse konu ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.